Nhiều luồng ý kiến trái chiều khi chuyển đổi số vào lớp học

​Tranh luận quanh mô hình lớp học thông minh

Những ngày qua, dư luận trên mạng xã hội tại Hà Tĩnh xôn xao trước thông tin một số lớp tại Trường Tiểu học Nguyễn Du (phường Thành Sen) triển khai mô hình “lớp học giáo dục thông minh” với việc trang bị máy tính bảng, màn hình tương tác và phần mềm hỗ trợ học tập.

Nhiều bài đăng, bình luận thu hút hàng trăm lượt chia sẻ với các luồng ý kiến trái chiều. Một số phụ huynh cho rằng đây là hướng tiếp cận giáo dục hiện đại, phù hợp xu hướng chuyển đổi số và giúp học sinh sớm tiếp cận công nghệ. Tuy nhiên, không ít ý kiến bày tỏ băn khoăn về áp lực tài chính, nguy cơ “chạy theo công nghệ” cũng như lo ngại có thể xuất hiện sự so sánh giữa lớp học thông minh với lớp học truyền thống.

Theo tìm hiểu của phóng viên, năm học 2025–2026, Trường Tiểu học Nguyễn Du triển khai mô hình lớp học thông minh tại 5/8 lớp khối 1. Ngoài ra, nhà trường hiện có 3 lớp 2 và 1 lớp 3 tiếp tục học theo mô hình này với quy mô khoảng 40–42 học sinh/lớp.

Trao đổi với phóng viên, bà Trần Thị Thu Cúc – Hiệu trưởng nhà trường cho biết, mô hình lớp học thông minh hướng tới hỗ trợ giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng khả năng tương tác và theo dõi quá trình học tập của học sinh thông qua nền tảng số.

Theo bà Cúc, tất cả học sinh, dù học lớp thông minh hay lớp truyền thống, đều học theo Bộ Giáo dục và Đào tạo và Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Điểm khác biệt chủ yếu là lớp học thông minh được bổ sung thêm hệ thống thiết bị hỗ trợ như bảng tương tác thông minh, máy tính bảng cá nhân, phần mềm quản lý học tập và kho học liệu số nhằm tăng tính trực quan, sinh động trong giờ học.

“Các thiết bị và phần mềm đều được thiết kế phục vụ học tập, dưới sự quản lý trực tiếp của giáo viên, không phải để học sinh sử dụng tự do. Nhà trường luôn bảo đảm sự công bằng giữa các lớp học. Chất lượng giáo dục, đội ngũ giáo viên, chương trình học và các hoạt động giáo dục đều được triển khai đồng bộ, không có sự phân biệt giữa lớp học thông minh và lớp học thông thường”, bà Cúc nhấn mạnh.

Theo đại diện nhà trường, việc bố trí giáo viên cho các lớp được thực hiện theo kế hoạch chuyên môn chung. Những học sinh không đăng ký lớp học thông minh vẫn học tập bình thường, không bị ảnh hưởng đến quyền lợi hay chất lượng dạy học.

Nhà trường nói gì về khoản chi phí lớp học thông minh?

Liên quan đến vấn đề kinh phí – nội dung gây nhiều tranh luận trên mạng xã hội – đại diện nhà trường cho biết, cần phân biệt rõ giữa khoản chi chung phục vụ lớp học và khoản trang bị cá nhân của học sinh nhằm tránh hiểu nhầm toàn bộ số tiền đều là tiền mua máy tính bảng.

Theo đó, khoản chi chung phục vụ lớp học gồm màn hình tương tác thông minh, máy vi tính để bàn, chi phí vận chuyển, lắp đặt và bàn giao công nghệ với tổng kinh phí khoảng 85,8 triệu đồng/lớp. Sau vận động tài trợ đợt 1, số tiền còn lại bình quân khoảng hơn 1.8 triệu đồng/học sinh. Đây là các thiết bị dùng chung trong quá trình dạy học của cả lớp.

Riêng đối với trang bị cá nhân, học sinh sử dụng máy tính bảng phục vụ học tập với mức dự kiến khoảng 8,5 triệu đồng/máy. Theo nhà trường, đây là tài sản cá nhân do phụ huynh tự trang bị và sở hữu, không phải tài sản của nhà trường hay khoản thu chung của lớp.

Đại diện trường cho biết thêm, việc mua sắm thiết bị cá nhân không bắt buộc phải thực hiện đồng loạt theo một mẫu cố định. Phụ huynh có thể chủ động lựa chọn thiết bị đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và phần mềm học tập; đơn vị cung cấp chỉ hỗ trợ cài đặt hệ thống phần mềm để đồng bộ phục vụ việc học.

Theo thông tin từ nhà trường, từ năm học 2023–2024, trường đã tổ chức họp phụ huynh toàn trường để lấy ý kiến đăng ký lựa chọn giữa lớp học thông thường và lớp học thông minh trên tinh thần tự nguyện.

Theo lộ trình, học sinh lớp 1 chủ yếu làm quen với mô hình; đến cuối học kỳ II mới bắt đầu triển khai thiết bị học tập cá nhân để sử dụng từ lớp 2.

Một phụ huynh có con đang theo học lớp học thông minh tại trường cho biết ban đại diện cha mẹ học sinh các lớp đã nhiều lần trao đổi, khảo sát và làm việc với các đơn vị cung cấp thiết bị, phần mềm trước khi thống nhất triển khai. Quá trình tìm hiểu và lựa chọn kéo dài gần 3 tháng.

“Sau khi đạt được sự đồng thuận, từng lớp mới tiến hành lắp đặt thiết bị. Riêng lớp con tôi học, phụ huynh đều thống nhất và các cháu đã học theo mô hình này được hơn hai tuần”, phụ huynh chia sẻ.

Theo phụ huynh này, không phải tất cả học sinh đều phải mua máy tính bảng mới. Nhiều gia đình tận dụng thiết bị sẵn có để tiết kiệm chi phí, miễn đáp ứng yêu cầu tương thích với phần mềm và hệ thống học tập.

Bà Hà Thị Hoa (phụ huynh lớp 2C) cho biết trước khi triển khai, phụ huynh đã tham khảo nhiều đơn vị cung cấp để đối chiếu về giá cả và chất lượng.

“Phần mềm học tập cho phép giáo viên và phụ huynh quản lý việc sử dụng của học sinh, khóa các chức năng không cần thiết nên chủ yếu phục vụ việc học. Sau thời gian học, con tôi khá hứng thú với mô hình này”, bà Hoa chia sẻ.

Xem xét đổi tên mô hình lớp học

Trao đổi với phóng viên, bà Trần Thủy Nga – Phó Chủ tịch UBND phường Thành Sen cho biết, việc triển khai mô hình “Lớp học thông minh” được thực hiện trên cơ sở các chủ trương đổi mới giáo dục và chuyển đổi số của Trung ương, ngành giáo dục.

Trong đó có Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo gắn với yêu cầu tăng cường ứng dụng công nghệ, xây dựng phòng học thông minh.

Theo bà Nga, năm 2024 tiếp tục thực hiện Kết luận số 91-KL/TW nhằm đẩy mạnh triển khai tinh thần Nghị quyết 29. Đến tháng 8/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 71 về đổi mới và phát triển toàn diện giáo dục, tiếp tục tạo cơ sở định hướng cho việc triển khai các mô hình giáo dục hiện đại, trong đó có “Lớp học thông minh”.

Theo bà Nga, từ năm học 2022–2023, mô hình thí điểm lớp học thông minh đã được triển khai tại một số trường tiểu học trên địa bàn TP Hà Tĩnh (nay là phường Thành Sen) cũ như Bắc Hà, Nguyễn Du và Nam Hà.

Các phòng học được trang bị hệ thống máy vi tính, màn hình tương tác, âm thanh, ti vi thông minh cùng kho học liệu số, sách giáo khoa điện tử và phần mềm quản lý học tập. Hệ thống cho phép giáo viên tổ chức các hoạt động tương tác trực tiếp với học sinh thông qua thiết bị công nghệ.

Tuy nhiên, theo lãnh đạo địa phương, trước đây mỗi trường chỉ có một phòng học thông minh dùng chung toàn trường, trong khi số lượng lớp học khá lớn nên tần suất học sinh được tiếp cận còn hạn chế.

“Có lớp vài tháng mới được học một buổi trong phòng học thông minh, trong khi nhu cầu của phụ huynh và học sinh tương đối lớn. Vì vậy nhiều phụ huynh mong muốn con được tiếp cận thường xuyên hơn ngay từ đầu cấp”, bà Nga cho biết.

Trao đổi với phóng viên liên quan đến những phản ánh, tranh luận trên mạng xã hội thời gian qua, bà Trần Thủy Nga cho biết, địa phương đã làm việc với nhà trường và đề nghị Trường Tiểu học Nguyễn Du, giáo viên chủ nhiệm cùng phụ huynh cần rút kinh nghiệm trong công tác triển khai, đặc biệt là việc tuyên truyền, cung cấp thông tin đầy đủ để tạo sự đồng thuận.

Theo bà Nga, trong quá trình triển khai các mô hình giáo dục mới, nhất là mô hình có liên quan đến xã hội hóa và ứng dụng công nghệ, việc truyền thông ban đầu rất quan trọng nhằm tránh hiểu nhầm, tạo dư luận trái chiều không cần thiết.

Đại diện UBND phường cũng đề nghị khi có sự thay đổi giáo viên chủ nhiệm, ban giám hiệu nhà trường cần đồng hành, hỗ trợ giáo viên mới trong quá trình triển khai các nội dung liên quan đến lớp học thông minh để bảo đảm thông tin xuyên suốt, thống nhất với phụ huynh.

“Thời gian tới, nhà trường cần tiếp tục tuyên truyền, phổ biến rõ hơn để phụ huynh hiểu đầy đủ về mục tiêu, cách thức vận hành cũng như các khoản kinh phí của mô hình lớp học thông minh”, bà Nga nói.

Đại diện địa phương cho rằng nhà trường cần chủ động theo dõi các thông tin, phản ánh trên mạng xã hội với tinh thần cầu thị, tiếp thu những góp ý xác đáng để kịp thời điều chỉnh, phản hồi thông tin chính thống tới phụ huynh và dư luận.

“Nhà trường cần rà soát lại toàn bộ quy trình triển khai lớp học thông minh, từ công tác tuyên truyền, lấy ý kiến phụ huynh, lựa chọn đơn vị cung cấp cho đến phương án tổ chức thực hiện để bảo đảm chặt chẽ, minh bạch và tạo được sự đồng thuận cao hơn”, bà Nga nhấn mạnh.