Miễn phí xe buýt là "mời" người dân sử dụng phương tiện công cộng
Hà Nội dự thảo Nghị quyết đề xuất miễn phí vé xe buýt, tàu điện đối với học sinh, sinh viên, công nhân các khu công nghiệp trên địa bàn thành phố.
Miễn phí vé xe buýt, tàu điện là bước đi quan trọng để thay đổi thói quen giao thông của người dân, giảm lệ thuộc vào xe cá nhân.
Muốn thay đổi thói quen đó, không thể chỉ kêu gọi bằng khẩu hiệu, mà phải tạo ra lợi ích để người dân tự nguyện chuyển đổi.
Đối với sinh viên hay công nhân, chi phí đi lại hằng tháng là khoản không nhỏ. Khi được miễn phí hoặc hỗ trợ mạnh về giá vé, phương tiện công cộng sẽ trở nên hấp dẫn hơn.
Một chuyến xe buýt không còn chỉ là lựa chọn “tiết kiệm”, mà dần trở thành thói quen di chuyển hằng ngày.
Càng nhiều người sử dụng, hiệu ứng lan tỏa sẽ càng lớn, từng bước hình thành văn hóa giao thông công cộng, điều mà nhiều đô thị ở các nước phát triển đã làm được từ rất lâu.
Điều quan trọng là chính sách này đánh đúng vào nhóm đối tượng có khả năng thay đổi hành vi cao nhất. Sinh viên, học sinh là lực lượng trẻ, dễ thích nghi với mô hình giao thông mới.
Công nhân khu công nghiệp lại có nhu cầu di chuyển thường xuyên, theo tuyến cố định. Nếu kéo được những nhóm này rời xe máy để lên xe buýt, tàu điện, áp lực giao thông sẽ giảm đáng kể.
Không chỉ giảm ùn tắc, lợi ích môi trường cũng rất rõ ràng. Mỗi người bớt một chiếc xe máy xuống đường là bớt khí thải, bớt tiếng ồn, bớt áp lực lên hạ tầng đô thị.
Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy quá trình chuyển đổi giao thông xanh, mục tiêu mà Hà Nội đang theo đuổi.
Tuy nhiên, miễn phí vé chỉ là một phần của bài toán.
Người dân sẽ không từ bỏ xe cá nhân nếu phương tiện công cộng chậm, bất tiện hoặc thiếu kết nối. Vì vậy, cùng với chính sách hỗ trợ giá, thành phố phải tiếp tục đầu tư mạnh cho chất lượng dịch vụ.
Việc Hà Nội đưa thêm 52 xe buýt điện vào hoạt động, nâng tổng số xe buýt điện và năng lượng xanh lên gần 800 xe, cho thấy hướng đi đúng.
Xe sạch hơn, hiện đại hơn, vận hành êm hơn sẽ tạo trải nghiệm tích cực cho hành khách.
Nhưng điều người dân cần hơn nữa là mạng lưới phủ rộng, đúng giờ, kết nối thuận tiện giữa xe buýt, tàu điện và các khu dân cư, trường học, khu công nghiệp.
Một hệ thống giao thông công cộng chỉ thực sự hấp dẫn khi người dân cảm thấy tiện hơn hoặc ít nhất là không bất tiện hơn xe cá nhân.
Chính vì vậy, miễn phí xe buýt cần được nhìn như một khoản đầu tư cho tương lai đô thị, chứ không đơn thuần là hỗ trợ chi phí đi lại.
Người dân chuyển sang phương tiện công cộng nhiều hơn, thành phố sẽ giảm được ùn tắc, tai nạn, ô nhiễm và áp lực hạ tầng.
Lợi ích xã hội lâu dài lớn hơn nhiều so với khoản ngân sách bỏ ra ban đầu.
