TPHCM cấp bách giải cứu rốn ngập chợ Thủ Đức

“Lòng chảo” hứng nước từ nhiều hướng

Cơn mưa đầu mùa chiều 2.5 tiếp tục phơi bày “điểm nghẽn” thoát nước kéo dài nhiều năm tại khu vực chợ Thủ Đức (phường Thủ Đức), khi hàng loạt tuyến đường xung quanh ngập sâu, giao thông tê liệt, hoạt động buôn bán đảo lộn. Tình trạng này không mới, nhưng mức độ ngày càng nghiêm trọng, lặp lại như một “điệp khúc” mỗi mùa mưa.

Các tuyến đường Dương Văn Cam, Kha Vạn Cân, Tâm Tâm Xã, Tô Ngọc Vân và Đặng Thị Rành ngập sâu từ 0,2 - 0,5m.

Theo Sở Xây dựng TPHCM, nguyên nhân chính khiến khu vực này thường xuyên ngập nặng nằm ở đặc điểm địa hình thấp trũng, giống như một “lòng chảo” tiếp nhận nước từ nhiều hướng đổ về.

Phía Bắc nhận nước từ lưu vực Hoàng Diệu – Kha Vạn Cân; phía Tây Bắc là dòng chảy từ khu vực Dĩ An theo tuyến đường sắt và suối Linh Tây; phía Đông, nước từ khu vực ngã tư Thủ Đức dồn về rạch Cầu Ngang và rạch Thủ Đức.

PGS.TS Lê Song Giang (Đại học Bách Khoa TPHCM) nhận định, khu chợ này giống như nằm “dưới chân đồi”, trở thành điểm hội tụ dòng chảy. Tuy nhiên, ông cho rằng yếu tố quy hoạch mới là nguyên nhân làm trầm trọng vấn đề. Nhiều tuyến giao thông và hệ thống cống đều dẫn nước về khu vực chợ, trong khi hướng thoát nước về hạ lưu rạch Cầu Ngang, rạch Thủ Đức chưa được đầu tư đồng bộ.

Cùng với tốc độ bê tông hóa nhanh, khả năng thấm nước tự nhiên giảm mạnh, lượng nước mưa dồn xuống hệ thống cống gây quá tải, tràn lên mặt đường, tạo thành dòng chảy mạnh.

Cần giải pháp tổng thể, không chỉ “vá víu”

Trước áp lực ngày càng lớn, Sở Xây dựng TPHCM cho biết, khu vực chợ Thủ Đức được xác định là một trong những điểm ngập cấp bách cần ưu tiên xử lý.

TPHCM sẽ đẩy nhanh các dự án cải tạo hệ thống thoát nước quanh chợ, gồm các tuyến Dương Văn Cam, Đặng Thị Rành, Kha Vạn Cân, Hồ Văn Tư, với tổng kinh phí khoảng 70 tỉ đồng.

Song song đó, dự án xây dựng mới cống rạch Cầu Ngang (thay thế cầu cũ trên đường Kha Vạn Cân), khởi công từ tháng 5.2025, đã đạt khoảng 95% khối lượng và dự kiến hoàn thành trong quý 2.2026. Công trình này được kỳ vọng sẽ cải thiện đáng kể khả năng tiêu thoát nước khu vực thượng lưu.

Thành phố dự kiến đầu tư hệ thống thoát nước theo mương Ngọc Thủy (phường Trường Thọ) với tổng vốn khoảng 85,7 tỉ đồng, nhằm chia sẻ lưu lượng nước từ khu vực đường Võ Văn Ngân, dẫn về rạch Nhà Trà trước khi thoát ra rạch Thủ Đức.

Một dự án quy mô lớn đang được chuẩn bị triển khai là xây dựng kè, cải tạo, nạo vét rạch Thủ Đức kết hợp trạm bơm công suất lên tới 120.000 m³/giờ, với tổng mức đầu tư hơn 5.173 tỉ đồng. Đây được xem là giải pháp mang tính chiến lược, giúp giảm tải lượng nước dồn về khu chợ và tăng khả năng thoát nước ra sông Sài Gòn.

Bên cạnh các công trình hạ tầng, Sở Xây dựng TPHCM cũng kiến nghị thí điểm hồ điều tiết ngầm tại khu đất CLB bóng đá Linh Tây, nhằm tạo không gian chứa nước tạm thời khi mưa lớn.

PGS.TS Nguyễn Minh Hòa - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển TPHCM cho rằng, mô hình hồ điều tiết ngầm là hướng đi cần thiết trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, thiếu quỹ đất. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ phát huy hiệu quả khi được kết hợp với hệ thống trạm bơm công suất lớn, giúp thoát nước nhanh trong thời gian chờ hoàn thiện các dự án cải tạo kênh rạch.

Theo PGS.TS Lê Song Giang, để xử lý triệt để tình trạng ngập tại chợ Thủ Đức, cần một chiến lược tổng thể: giảm lượng nước dồn về khu vực này thông qua tăng diện tích thấm, bổ sung hồ điều tiết, phân tách dòng chảy sang các lưu vực khác; đồng thời nâng cao nền khu vực, mở rộng các tuyến rạch và bổ sung hướng thoát nước mới.