Luật sư tư vấn quyền đi làm của người vợ sau nhiều năm nghỉ việc ở nhà nội trợ

Bạn đọc L.K.T (ở Ninh Bình) hỏi: “Tôi và chồng kết hôn được 7 năm, đã có 2 con, một bé 6 tuổi, một bé 4 tuổi. Khi kết hôn, chồng tôi làm kỹ sư xây dựng còn tôi làm nhân viên bán hàng cho một công ty kinh doanh thiết bị văn phòng.

Lấy nhau một năm, tôi sinh con đầu lòng. Hai năm sau lại sinh luôn bé thứ 2. Hai đứa con “trứng gà trứng vịt”, bố mẹ đều ở xa nên việc chăm con khá vất vả. Lúc đó, chồng tôi đề nghị tôi nghỉ công việc mà theo chồng tôi nói là “lương chẳng bằng tiền cà phê” của anh ấy để ở nhà nội trợ và chăm con nhỏ.

Nghĩ thuê người tốn kém, lương trả giúp việc nhiều hơn cả lương tôi đi làm, lại không yên tâm bằng tự mình chăm con nên tôi quyết định nghỉ việc ở nhà. Mấy năm quanh quẩn ở nhà cơm nước, con cái, thực sự là buồn chán. Nhưng bận rộn con cái, nhà cửa, cơm nước, đủ thứ việc không tên rồi ngày tháng cũng trôi qua.

Năm nay, các con tôi đều đã đi học, vì vậy, tôi ở nhà càng cảm thấy mình kém cỏi và tụt hậu. Tôi bàn với chồng để tôi đi làm lại nhưng anh ấy không đồng ý. Anh ấy nói rằng, việc quan trọng của phụ nữ là nội trợ và chăm lo con cái. Vả lại, tôi nghỉ làm đã lâu, giờ khó mà tìm được công việc, giả sử có tìm được thì đồng lương cũng chả đáng gì. Chi bằng cứ ở nhà lo con cái gia đình, kinh tế có anh ấy lo.

Tôi thì không muốn mình mãi bị chôn chân trong bốn bức tường. Chẳng gì tôi cũng học hành đến nơi đến chốn, giờ cứ ở nhà nội trợ thì phí bao công học hành. Hai vợ chồng lời qua tiếng lại nhiều lần mỗi khi tôi đề cập đến việc đi làm trở lại.

Không muốn vợ chồng căng thẳng, tôi nói với chồng nếu không đi làm lại thì tôi sẽ bán hàng online. Như vậy vừa có thể kiếm thêm thu nhập, không bị buồn chán mà vẫn có thời gian chăm lo con cái, gia đình. Nghe tôi nói vậy thì chồng tôi nổi nóng, nói rằng phụ nữ như tôi thì chỉ hợp với việc nội trợ, biết gì buôn bán mà làm. Thậm chí chồng tôi còn chửi bới tôi là học đòi, thấy người khác làm cũng "đú" theo. Mấy ngày nay, vợ chồng tôi mâu thuẫn rất căng thẳng.

Giờ tôi không biết phải làm gì để thay đổi được suy nghĩ cứng nhắc của chồng. Tôi nghe nói trong luật có quy định về quyền bình đẳng của vợ chồng nhưng không rõ quy định như thế nào. Liệu tôi có thể dùng quy định của pháp luật để nói lý lẽ với chồng Tôi xin được luật sư tư vấn”.

Vấn đề pháp lý bạn hỏi, luật sư Dương Thu Hiền - Công ty luật TNHH Thanh Lâm (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) - tư vấn như sau:

Điều 23 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) quy định quyền, nghĩa vụ về học tập, làm việc, tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội cụ thể: “Vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ tạo điều kiện, giúp đỡ nhau chọn nghề nghiệp; học tập, nâng cao trình độ văn hóa, chuyên môn, nghiệp vụ; tham gia hoạt động chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội”.

Bên cạnh đó, Điều 12 Luật Bình đẳng giới quy định về bình đẳng giới trong lĩnh vực kinh tế như sau:

“1. Nam, nữ bình đẳng trong việc thành lập doanh nghiệp, tiến hành hoạt động sản xuất, kinh doanh, quản lý doanh nghiệp, bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin, nguồn vốn, thị trường và nguồn lao động.

2. Các biện pháp thúc đẩy bình đẳng giới trong lĩnh vực kinh tế bao gồm:

a) Doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động nữ được ưu đãi về thuế và tài chính theo quy định của pháp luật;

b) Lao động nữ khu vực nông thôn được hỗ trợ tín dụng, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư theo quy định của pháp luật”.

Ngoài ra, Khoản 2 Điều 40 Luật Bình đẳng giới quy định các hành vi vi phạm pháp luật về bình đẳng giới trong lĩnh vực kinh tế bao gồm:

“a) Cản trở nam hoặc nữ thành lập doanh nghiệp, tiến hành hoạt động kinh doanh vì định kiến giới;

b) Tiến hành quảng cáo thương mại gây bất lợi cho các chủ doanh nghiệp, thương nhân của một giới nhất định”.

Như vậy, theo quy định của pháp luật về Hôn nhân và gia đình vợ chồng có quyền và nghĩa vụ giúp đỡ nhau lựa chọn nghề nghiệp. Cùng với đó, theo các quy định của pháp luật về bình đẳng giới, nam, nữ có quyền ngang nhau trong sản xuất, kinh doanh. Việc chồng bạn không muốn bạn đi làm cũng như bán hàng online, cho rằng phụ nữ chỉ phù hợp với công việc nội trợ là việc làm sai trái, vi phạm các quy định của pháp luật.

Hành vi của chồng bạn có thể bị xử phạt hành chính theo quy định tại Nghị định số 76/2026/NĐ-CP ngày 16/3/2026 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 125/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới. Cụ thể, Khoản 1, Điều 5 Nghị định 76/2026/NĐ-CP quy định:

“Điều 5. Sửa đổi, bổ sung khoản 1, khoản 2 và khoản 3 Điều 13 như sau:

1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

a) Cản trở hoặc không cho thành viên trong gia đình thực hiện các hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng các nhu cầu khác của gia đình vì lý do giới tính.

…...”

Để giải quyết vấn đề của mình, bạn và chồng nên ngồi lại nói chuyện với nhau. Bạn phân tích, thuyết phục để chồng bạn hiểu rằng, ngoài những công việc gia đình thì bạn có quyền làm những công việc mà bạn yêu thích. Việc chồng bạn cản trở không chỉ làm mất hòa khí gia đình mà còn là hành vi vi phạm pháp luật. Chồng bạn nên hỗ trợ, giúp đỡ, để bạn có điều kiện làm những công việc mà bạn mong muốn. Nếu chồng bạn vẫn không tạo điều kiện để bạn đi làm hoặc kinh doanh online như mong muốn của bạn, bạn có thể nhờ đến hòa giải viên cơ sở hòa giải, thuyết phục để chồng bạn thay đổi.

Trên đây là ý kiến tư vấn của luật sư. Chúc bạn sớm giải quyết được những vướng mắc của mình.