Trí tuệ nhân tạo: Từ bài học ở giảng đường trường nghề đến ứng dụng thực tiễn

Thử sức tại sân chơi về công nghệ quy mô Quốc gia

Cuộc thi Sáng tạo trẻ Quốc gia trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo năm 2026 do Ban Bí thư Trung ương Đoàn tổ chức là sân chơi công nghệ uy tín dành cho thanh thiếu niên từ 12 đến 22 tuổi trên cả nước, chia thành ba bảng: A (THCS), B (THPT) và C (Cao đẳng, Đại học, Học viện).

Tại Bảng C - nơi hội tụ những đề tài có hàm lượng kỹ thuật cao, có 80 đội đăng ký hợp lệ và 75 đội xuất sắc giành vé vào Vòng Khu vực. Riêng khu vực miền Nam có 36/37 đội được chọn, trong đó Trường Cao đẳng Cà Mau đóng góp 2 đại diện tiêu biểu: Smartedu AI và Genesis.

Cả hai dự án của Trường Cao đẳng Cà Mau đều tập trung giải quyết các bài toán thiết thực trong công tác đào tạo và hỗ trợ học tập.

Đội Smartedu AI, với đề tài “AI cảnh báo sớm nguy cơ trượt môn”, thành viên đội, gồm: Ngô Ngọc Chi (đội trưởng), Lê Nhựt Khánh và Bùi Minh Trí, với sự hướng dẫn của thầy Phạm Duy Cường và cô Phan Ngọc Tuyền (Khoa Công nghệ thông tin).

Sản phẩm của đội là nền tảng phân tích dữ liệu học tập và cố vấn đào tạo cá nhân, giúp nhà trường chuyển từ “số hóa dữ liệu để lưu trữ” sang “dùng dữ liệu để dự báo và ra quyết định”.

Tính năng nổi bật của phần mềm là dùng mô hình Random Forest phân tích 7 chỉ số hành vi học tập (điểm quiz, chuyên cần, thời gian làm bài, nộp bài đúng hạn…) để cảnh báo sớm nguy cơ trượt môn từ 4 đến 6 tuần trước kỳ thi; đồng thời phân cụm năng lực sinh viên bằng K-Means để giảng viên hỗ trợ đúng đối tượng.

Ngoài ra, phần mềm còn có ứng dụng gia sư ảo AI Mentor (Google Gemini) hỗ trợ sinh viên 24/7, tự sinh đề ôn đúng phần kiến thức còn yếu; AI giải thích được lý do cảnh báo, giúp giảng viên hiểu nguyên nhân và can thiệp chính xác.

“Kết quả chạy thử nghiệm phần mềm đạt độ chính xác 96%, F1-Score 0,9597, phát hiện đúng 29/30 sinh viên nguy cơ cao, độ trễ chỉ 1,85 mili-giây. Dù ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhưng việc thực hiện vẫn đảm bảo nguyên tắc “con người quyết định, AI chỉ hỗ trợ dự báo, không tự xếp loại hay đình chỉ thi của sinh viên­­”, Ngô Ngọc Chi, đội trưởng nhóm chia sẻ.

Đội Genesis, với đề tài Trợ giảng AI “Gia sư số tin học căn bản”, thành viên của đội gồm: Nguyễn Dư Quí (đội trưởng), Trần Hải Đăng, Nguyễn Tài Lộc, cùng sự hướng dẫn của thầy Phan Văn Ngoan và cô Võ Tuyết Ngân (Khoa Công nghệ thông tin).

“Đề tài Trợ giảng AI 'Gia sư số tin học căn bản' là sản phẩm kết hợp mô hình Gemini 2.5 Flash với kho tri thức 1.200 trang giáo trình, giáo án và đề thi chính thống, để AI trả lời kèm trích dẫn tên tài liệu và số trang. Sinh viên có thể học trên điện thoại, mọi lúc mọi nơi, không cần cài đặt ứng dụng”, Nguyễn Dư Quí, Đội trưởng thực hiện đề tài chia sẻ.

Theo hồ sơ của đội, trong 12 tuần thử nghiệm với 180 sinh viên, điểm cuối kỳ nhóm dùng hệ thống đạt trung bình 8,5/10, cao hơn nhóm đối chứng khoảng 25%. Tỷ lệ sinh viên đạt yêu cầu là 93,3% (nhóm đối chứng: 61,7%). Độ chính xác phản hồi đạt 99,2%, 98,5% phản hồi có trích dẫn nguồn; mức độ hài lòng đạt 4,58/5 và chi phí vận hành chỉ khoảng 0,012 USD/sinh viên/tháng

Ở vòng xét duyệt cấp trường, đề tài được xếp loại Tốt (86 điểm), cùng các bài báo đăng tại hội thảo khoa học quốc gia và quốc tế.

Khẳng định bản lĩnh sinh viên trường nghề

Tại Vòng Khu vực (thi đấu theo hình thức trực tuyến), Ban Giám khảo đưa ra các đề bài mở. Các đội phải tự phân tích vấn đề, xử lý dữ liệu bằng AI, nộp kho mã nguồn, báo cáo kỹ thuật, video demo và nhật ký câu lệnh (Prompt Log), đồng thời chứng minh khả năng kiểm soát và chịu trách nhiệm về sản phẩm.

Bằng việc phát huy thế mạnh riêng, Smartedu AI mạnh về phân tích dữ liệu và dự báo bằng học máy. Trong khi đó, Genesis giàu kinh nghiệm về RAG và triển khai ứng dụng web. Hai đội đã dùng nền tảng của mình để giải quyết xuất sắc các bài toán từ thực tế. Kết quả đội Smartedu AI đạt giải Ba; đội Genesis đạt giải Nhì.

“Tôi rất mừng khi thấy đề tài của các em vượt qua vòng loại và tiến đến bán kết Cuộc thi Sáng tạo trẻ Quốc gia trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo. Việc cả hai đội cùng vượt qua vòng loại và góp mặt ở bán kết, giữa nhiều đội mạnh từ các trường đại học trên cả nước được xem là thành tích đáng ghi nhận của sinh viên Trường Cao đẳng Cà Mau nói chung và Khoa Công nghệ thông tin nói riêng.

Đây sẽ là tiền đề vững chắc để các em tiếp tục dấn thân vào con đường nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo trong tương lai”, cô Võ Tuyết Ngân, giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, Trường Cao đẳng Cà Mau chia sẻ.