GoGlobal kết nối nguồn lực cho doanh nghiệp Việt

Xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài là một bước quan trọng trong quá trình hội nhập. Tuy nhiên, khi doanh nghiệp muốn mở rộng hoạt động, đầu tư trực tiếp hay xây dựng hệ thống phân phối tại thị trường sở tại, những yêu cầu đặt ra không còn dừng ở việc tìm kiếm đơn hàng.

Đó có thể là thủ tục thành lập công ty, các quy định pháp lý tại nước sở tại, việc tìm kiếm đối tác, xây dựng hệ thống logistics, phân phối và đặc biệt là nguồn vốn cho những kế hoạch đầu tư dài hạn.

Chương trình Vươn ra thị trường quốc tế (GoGlobal) giai đoạn 2026 - 2030 vì vậy không chỉ đặt vấn đề đưa thêm doanh nghiệp ra nước ngoài, mà hướng tới xây dựng các cơ chế hỗ trợ để doanh nghiệp có thể từng bước mở rộng hoạt động và tạo dựng chỗ đứng tại thị trường quốc tế.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương cho rằng, để doanh nghiệp có vị thế bền vững trên thị trường quốc tế, việc hỗ trợ cần đi xa hơn các hoạt động xúc tiến xuất khẩu truyền thống.

“Trước đây, khi nói đến hỗ trợ doanh nghiệp ra nước ngoài, chúng ta thường nghĩ ngay đến xúc tiến xuất khẩu, tức là đưa hàng đi bán. Nhưng với GoGlobal, chúng tôi xác định phải đi xa hơn thế. Doanh nghiệp muốn có vị thế bền vững trên thị trường quốc tế thì phải có sự hiện diện thực chất tại đó”, ông Vũ Bá Phú cho biết.

Từ cách tiếp cận này, các hoạt động hỗ trợ được đặt ra từ việc cung cấp thông tin pháp lý, hỗ trợ doanh nghiệp mở công ty, chi nhánh ở nước ngoài đến kết nối đối tác, tư vấn đầu tư trực tiếp và thực hiện các thương vụ mua bán, sáp nhập.

Từ đưa hàng ra nước ngoài đến xây dựng chỗ đứng

Theo ông Vũ Bá Phú, để tăng cường sự hiện diện tại thị trường quốc tế, doanh nghiệp có thể mở rộng hoạt động theo nhiều hình thức khác nhau, tùy thuộc vào năng lực và chiến lược của từng doanh nghiệp.

Đó có thể là xây dựng cơ sở sản xuất, trung tâm logistics, trung tâm phân phối tại nước ngoài; hình thành các showroom, trung tâm giới thiệu sản phẩm để tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng; xây dựng kho ngoại quan tại những thị trường trọng điểm hoặc từng bước phát triển hệ thống phân phối riêng.

“Chúng tôi cũng khuyến khích doanh nghiệp từng bước xây dựng các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại những thị trường có lợi thế về công nghệ và nguồn nhân lực, qua đó nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo”, ông Vũ Bá Phú chia sẻ.

Những bước đi này cho thấy yêu cầu của quá trình mở rộng hoạt động quốc tế ngày càng cao hơn. Khi doanh nghiệp không chỉ xuất khẩu hàng hóa mà đầu tư, tổ chức sản xuất, phân phối và phát triển thương hiệu tại thị trường sở tại, nhu cầu hỗ trợ cũng trở nên đa dạng hơn.

Theo ông Phú, mỗi hoạt động đều cần những điều kiện và sự hỗ trợ khác nhau, từ thông tin thị trường, pháp lý, kết nối đối tác đến nguồn lực tài chính.

Đây cũng là lý do GoGlobal đặt ra yêu cầu huy động sự tham gia của các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và các tổ chức xúc tiến thương mại - đầu tư. Trong đó, Bộ Công Thương tiếp tục thực hiện vai trò hoàn thiện cơ chế, chính sách, phát triển thị trường và điều phối triển khai; các bộ, ngành phối hợp về khung khổ pháp lý và chính sách; địa phương và hiệp hội là cầu nối gắn Chương trình với doanh nghiệp và thực tiễn từng ngành, từng vùng.

Bài toán nguồn lực khi doanh nghiệp đi xa

Nếu thông tin và kết nối là những điều kiện đầu tiên để doanh nghiệp tiếp cận thị trường, nguồn lực tài chính lại là một trong những vấn đề lớn khi doanh nghiệp muốn mở rộng sự hiện diện tại nước ngoài.

Theo ông Vũ Bá Phú, việc mở một cơ sở sản xuất, trung tâm phân phối hay kho ngoại quan tại nước ngoài đòi hỏi nguồn vốn trung và dài hạn, trong khi đây là nhu cầu mà doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, không phải lúc nào cũng có thể đáp ứng thông qua các kênh tín dụng thương mại thông thường.

“Chúng tôi đang nghiên cứu, đề xuất xây dựng cơ chế tài chính hỗ trợ doanh nghiệp vươn ra quốc tế, trong đó có việc hình thành một quỹ hoặc hình thức phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp, hoặc mô hình ngân hàng chuyên trách về xuất nhập khẩu”, ông Vũ Bá Phú cho biết.

Theo định hướng đang được nghiên cứu, cơ chế này có thể hướng tới các công cụ như bảo lãnh tín dụng, cho vay ưu đãi, hỗ trợ vốn lưu động và bảo hiểm rủi ro cho doanh nghiệp trong hoạt động xuất nhập khẩu và đầu tư ra nước ngoài.

Ông Phú cho rằng nhiều nền kinh tế lớn đã có các định chế tài chính chuyên biệt để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu và đầu tư ra nước ngoài. Đây là những công cụ đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp thâm nhập thị trường mới, đối mặt với rủi ro thanh toán hoặc cần nguồn vốn trung, dài hạn cho các dự án đầu tư.

Việc xây dựng một cơ chế phù hợp với điều kiện Việt Nam vẫn cần được tiếp tục nghiên cứu, phối hợp với các cơ quan liên quan và trình cấp có thẩm quyền xem xét. Tuy nhiên, việc đưa vấn đề này vào định hướng triển khai GoGlobal cho thấy bài toán doanh nghiệp đi ra nước ngoài không chỉ là câu chuyện về thị trường.

Để doanh nghiệp có thể hiện diện lâu dài tại một thị trường mới, cần có sự chuẩn bị từ thông tin, pháp lý, đối tác đến nguồn vốn. Khi những “điểm tựa” này được kết nối, hoạt động hỗ trợ mới có thể đi cùng doanh nghiệp từ bước tìm hiểu thị trường đến quá trình đầu tư, kinh doanh và xây dựng chỗ đứng ở nước ngoài.

Theo ông Vũ Bá Phú, nhiều nền kinh tế đã xây dựng các định chế tài chính chuyên biệt để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu và đầu tư ra nước ngoài. Bộ Công Thương đang phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất cơ chế quỹ hoặc mô hình ngân hàng xuất nhập khẩu phù hợp với điều kiện Việt Nam.