950 năm Quốc Tử Giám: Tiếp nối truyền thống hiếu học, trọng dụng hiền tài

Sáng 12/11, tại Trụ sở Thành ủy Hà Nội, Ban Tuyên giáo Trung ương, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Thành ủy Hà Nội và Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước”.

Phát biểu chào mừng hội thảo, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hà Nội Trần Đức Thắng nhấn mạnh, sự kiện là dịp nhìn lại chặng đường lịch sử gần một thiên niên kỷ của Quốc Tử Giám, nhận diện sâu sắc hơn những giá trị di sản đạo học và vị trí của thiết chế này trong tiến trình phát triển Quốc học Việt Nam. Qua đó, khẳng định trách nhiệm kế thừa, phát huy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài trong giai đoạn mới.

Theo Bí thư Thành ủy Hà Nội, năm 1076, dưới triều vua Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập, đánh dấu bước phát triển quan trọng của nền giáo dục và văn hóa dân tộc. Sự ra đời của thiết chế giáo dục cấp quốc gia này thể hiện tầm nhìn của nhà nước Đại Việt trong việc lấy học vấn, đạo đức và tri thức làm nền tảng xây dựng đất nước.

Trải qua nhiều triều đại và biến động lịch sử, Quốc Tử Giám trở thành biểu tượng tiêu biểu của truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và tư tưởng trọng dụng nhân tài. Đặc biệt, hệ thống 82 bia Tiến sĩ tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám không chỉ ghi danh những người đỗ đạt mà còn lưu giữ quan niệm sâu sắc của cha ông về học vấn, đạo đức và trách nhiệm của người có học đối với quốc gia, dân tộc.

Từ những giá trị lịch sử đó, ông Trần Đức Thắng cho rằng Hà Nội có trách nhiệm đặc biệt trong bảo tồn và phát huy di sản Quốc Tử Giám. Là nơi lưu giữ di sản đạo học, đồng thời là trung tâm lớn về giáo dục, khoa học và đổi mới sáng tạo của cả nước, Thủ đô cần cụ thể hóa trách nhiệm này trong định hướng phát triển, chính sách giáo dục, nghiên cứu khoa học, thu hút và trọng dụng nhân tài, cũng như xây dựng môi trường văn hóa.

Nhấn mạnh bối cảnh đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, với khát vọng thực hiện các mục tiêu 100 năm, Bí thư Thành ủy Hà Nội cho rằng giáo dục cần thực sự kiến tạo, dẫn dắt sự phát triển của Thủ đô và quốc gia; văn hóa phải trở thành nguồn lực nội sinh, tạo động lực cho phát triển.

Theo ông Thắng, những giá trị kết tinh trong di sản Quốc Tử Giám về truyền thống đạo học và tinh thần trọng dụng hiền tài không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn mà cần được chuyển hóa thành nguồn lực phục vụ phát triển. Tư tưởng “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia” vẫn mang ý nghĩa thời sự, đặt ra yêu cầu tiếp tục coi trọng nhân tài như một nguồn lực chiến lược, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.

Ông cũng nhấn mạnh, việc tổ chức hội thảo lần này thể hiện sự quan tâm của Trung ương, Bộ Chính trị và cá nhân Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đối với công tác phát hiện, thu hút và trọng dụng nhân tài. Đây đồng thời là hoạt động góp phần triển khai các nghị quyết, kết luận về giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ và chính sách nhân tài.

Bí thư Thành ủy Hà Nội bày tỏ tin tưởng hội thảo sẽ trở thành diễn đàn khoa học nghiêm túc, khách quan và cởi mở, nơi các nhà khoa học, chuyên gia trao đổi, đóng góp luận cứ và kiến nghị thiết thực. Những kết quả nghiên cứu, thảo luận sẽ góp phần làm rõ hơn giá trị lịch sử, tư tưởng của Quốc Tử Giám, đồng thời gợi mở các giải pháp phát huy di sản trong thực tiễn phát triển đất nước.

Đáng chú ý, từ dấu mốc 950 năm Quốc Tử Giám, tầm nhìn hướng tới năm 2076 - kỷ niệm 1.000 năm thành lập thiết chế giáo dục này được đặt ra như một chặng đường tiếp nối trách nhiệm của các thế hệ hôm nay. Theo đó, việc gìn giữ di sản không chỉ nhằm bảo tồn những giá trị lịch sử mà còn hướng tới xây dựng nền tảng tri thức, văn hóa và con người cho tương lai dân tộc.