Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển mới

Hoàn thiện thể chế, tăng nguồn lực cho khoa học và công nghệ

Ngày 12/11, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ. Trả lời chất vấn, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” trong việc định hướng mô hình phát triển mới của đất nước.

Theo Bộ trưởng, Nghị quyết 57 xác định phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là “đột phá quan trọng hàng đầu”, đồng thời là động lực để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại và mô hình phát triển mới.

Thông tin về kết quả triển khai, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cho biết, riêng Bộ Khoa học và Công nghệ đã tham mưu trình Quốc hội, Chính phủ ban hành theo thẩm quyền 195 văn bản quy phạm pháp luật. Trong đó, Quốc hội đã thông qua 11 luật và một nghị quyết đặc thù là Nghị quyết số 193.

Về nguồn lực ngân sách, năm 2025 bố trí 75.000 tỷ đồng, năm 2026 là 95.000 tỷ đồng và năm 2027 dự kiến 120.000 tỷ đồng.

Cùng với hoàn thiện thể chế và tăng nguồn lực, nhiều kết quả cụ thể đã được ghi nhận. Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026 của Việt Nam tăng một bậc, xếp thứ 43/139 quốc gia và đứng thứ 3 trong ASEAN.

Đáng chú ý, Việt Nam đã phê duyệt 11 nhiệm vụ công nghệ chiến lược với tổng kinh phí 6.600 tỷ đồng, trong đó vốn xã hội hóa chiếm 71,8%. Các doanh nghiệp trong nước cũng từng bước làm chủ một số công nghệ lõi trong các lĩnh vực 5G, robot, UAV, camera, AI và vắc xin.

Từng bước tháo gỡ điểm nghẽn, đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Trong lĩnh vực hạ tầng số, tốc độ Internet di động của Việt Nam tăng 50 bậc, lên vị trí thứ 8 thế giới. Mạng 5G phủ sóng 93,4% dân số với 27,2 triệu thuê bao. Doanh thu công nghiệp công nghệ số trong 10 tháng đầu năm 2026 ước đạt 254,6 tỷ USD, tăng 53%.

Chỉ số AI toàn cầu của Việt Nam tăng 18 bậc. Theo báo cáo xếp hạng năng lực cạnh tranh số và trí tuệ nhân tạo thế giới năm 2026, Việt Nam đứng thứ 36 thế giới và thứ 3 ASEAN.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng thẳng thắn nhìn nhận một số hạn chế trong quá trình triển khai. Đến ngày 30/10/2026, tỷ lệ giải ngân mới đạt 42,12% dự toán trong phạm vi thống kê của Kho bạc Nhà nước. Việc thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế, định giá tài sản trí tuệ hình thành từ ngân sách Nhà nước còn lúng túng.

Một số nhiệm vụ công nghệ chiến lược triển khai chậm; công tác xây dựng dữ liệu chưa đồng bộ. Việc kiểm chứng AI, bảo vệ dữ liệu và ứng phó với nội dung giả mạo cũng cần tiếp tục được nâng cao.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ khẳng định tinh thần cầu thị, trân trọng lắng nghe và tiếp thu các câu hỏi, ý kiến của đại biểu Quốc hội, cử tri cả nước, qua đó quyết tâm đưa những đột phá của Nghị quyết 57 đóng góp thiết thực cho sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước.