Phục hồi cơ thể hiện đại từ năm liệu pháp

PV: Thưa bác sĩ, Nam Y Quán gần đây nhắc nhiều đến hệ “Ngũ đại cốt pháp”. Đây là gì và vì sao lại gọi là “cốt pháp”?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Ngũ đại cốt pháp là nhóm năm liệu pháp trọng yếu của Nam Y Quán, được xây dựng để xử lý những vấn đề nền tảng nhất của cơ thể hiện đại: kinh lạc không thông, cân cơ co cứng, hàn thấp tích tụ, cấu trúc vận động mất cân bằng và nguyên khí suy giảm.

Chúng tôi gọi là “cốt pháp” vì đây không phải các kỹ thuật rời rạc, cũng không phải các dịch vụ thư giãn thông thường. Đây là những pháp lõi, tác động vào phần gốc của sức khỏe: cột sống, xương khớp, cân cơ, khí huyết, kinh lạc và khả năng tự phục hồi của cơ thể. Ngũ đại cốt pháp gồm: Khai lạc thông cân pháp, Lôi hỏa trục hàn pháp, Long mạch chỉnh cốt pháp, Cốt tủy dưỡng sinh pháp và Long cốt thông lạc pháp.

“Con người hiện đại không chỉ bị bệnh, mà bị mất cân bằng toàn hệ thống”

PV: Vì sao các pháp này lại đặc biệt phù hợp với đời sống hiện đại?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Con người hiện đại có một nghịch lý rất lớn. Chúng ta ít lao động chân tay hơn nhưng cơ thể lại căng cứng hơn. Chúng ta có nhiều tiện nghi hơn nhưng ngủ kém hơn. Chúng ta ăn uống đầy đủ hơn nhưng khí huyết lại trì trệ, chuyển hóa quá tải, tinh thần căng thẳng và khả năng phục hồi suy giảm.

Người ngồi văn phòng lâu dễ đau cổ vai gáy, đau lưng, tê tay. Người làm việc trí óc cường độ cao dễ mất ngủ, nóng trong, cáu gắt, suy kiệt năng lượng. Người ngoài 40 tuổi bắt đầu thấy cơ thể lạnh hơn, khớp cứng hơn, phục hồi chậm hơn. Đó không chỉ là bệnh của một cơ quan, mà là sự mất cân bằng toàn hệ thống. Ngũ đại cốt pháp được xây dựng để trả lời câu hỏi: cơ thể đang tắc ở đâu, lạnh ở đâu, lệch ở đâu, suy ở đâu và cần được phục hồi theo thứ tự nào.

Khai lạc thông cân pháp: mở kinh lạc, giải phóng cân cơ

PV: Pháp đầu tiên là Khai lạc thông cân. Bác sĩ có thể giải thích ngắn gọn?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Khai lạc thông cân pháp tập trung vào hai việc: khai thông kinh lạc và giải phóng hệ cân cơ đang co cứng. Đây là pháp rất phù hợp với dân văn phòng, người ngồi lâu, người đau cổ vai gáy, đau lưng, nặng vai, cứng cổ, tê tay hoặc cảm giác cơ thể trì trệ.

Trong Đông y có câu “bất thông tắc thống”, nghĩa là không thông thì sinh đau. Khi khí huyết không lưu thông tốt, cân cơ bị co rút, các vùng cổ, vai, lưng, thắt lưng sẽ xuất hiện đau mỏi kéo dài. Khai lạc thông cân không phải massage thư giãn. Đây là liệu pháp trị liệu có đánh giá thể trạng, làm ấm cơ thể, day huyệt, miết kinh, tác động dọc đường kinh và giải phóng vùng cơ sâu. Mục tiêu là giúp cơ thể nhẹ hơn, ấm hơn, linh hoạt hơn và dễ phục hồi hơn.

Lôi hỏa trục hàn pháp: đẩy hàn thấp

PV: Còn Lôi hỏa trục hàn pháp phù hợp với nhóm nào?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Đây là pháp dành cho người có biểu hiện hàn thấp, lạnh sâu, đau nhức tăng khi thời tiết lạnh, khớp cứng buổi sáng, tay chân lạnh, đau lưng, đau gối, đau thần kinh tọa hoặc thoái hóa khớp có yếu tố lạnh.

Tên gọi “Lôi hỏa trục hàn” có nghĩa là dùng hỏa lực mạnh mẽ để đẩy lui hàn khí. Trong Đông y, hàn làm co mạch, giảm tuần hoàn, khiến khí huyết ngưng trệ và khớp xương mất linh hoạt. Liệu pháp này sử dụng cứu ngải, nhiệt thảo dược và thủ pháp khai thông kinh lạc để làm ấm sâu cơ thể. Mục tiêu không chỉ là làm nóng bên ngoài mà là phục hồi dương khí, giúp khí huyết vận hành tốt hơn, khớp mềm hơn và cơ thể giảm cảm giác lạnh, nặng, cứng, đau.

Long mạch chỉnh cốt pháp: tái lập trục vận động tự nhiên

PV: Nhiều người đau dai dẳng dù đã massage, châm cứu, uống thuốc. Long mạch chỉnh cốt xử lý vấn đề này thế nào?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Có những cơn đau không chỉ do cơ, huyệt hay khí huyết, mà do cấu trúc cơ thể bị lệch.

Vai lệch, hông lệch, cột sống mất cân bằng, tư thế ngồi sai nhiều năm sẽ khiến cơ thể phải bù trừ. Một nhóm cơ phải gánh thay nhóm cơ khác. Một khớp phải chịu áp lực nhiều hơn bình thường. Khi đó, dù xoa bóp nhiều lần, cơn đau vẫn quay lại.

Long mạch chỉnh cốt pháp bắt đầu bằng đánh giá tư thế: vai, hông, đường cong cột sống, dáng đứng, dáng đi và biên độ vận động. Pháp này không chạy theo tiếng “rắc rắc”, không dùng thao tác bẻ mạnh để tạo cảm giác tức thời. Mục tiêu là cân bằng lại cơ, khớp, dây chằng, kinh lạc và trục vận động tự nhiên. Nếu Khai lạc thông cân là mở đường cho khí huyết, Lôi hỏa trục hàn là đẩy lạnh ẩm ra ngoài, thì Long mạch chỉnh cốt là tái thiết nền móng vận động của cơ thể.

Long cốt thông lạc pháp: khai mở dòng chảy sinh mệnh

PV: Long cốt thông lạc khác gì Khai lạc thông cân?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Khai lạc thông cân tập trung nhiều vào cân cơ và vùng đau mỏi cụ thể. Long cốt thông lạc đi rộng hơn, sâu hơn về toàn bộ hệ kinh lạc và khí huyết. Nhiều người không đau rõ rệt nhưng thường xuyên nặng đầu, mất ngủ, chóng mặt, tê bì tay chân, lạnh đầu chi, tuần hoàn kém, thiếu tỉnh táo hoặc cơ thể trì trệ. Đi khám không phát hiện bệnh nặng nhưng người vẫn không khỏe. Theo Đông y, đây là biểu hiện của kinh lạc bế tắc và khí huyết không thông suốt.

Long cốt thông lạc pháp không chỉ xử lý một điểm đau mà khai thông toàn thân, từ đầu cổ, cột sống, lưng, tay chân đến các vùng khí huyết ứ trệ. Có thể xem đây là pháp khai mở “hệ giao thông sinh học” của cơ thể. Khi kinh lạc thông, khí huyết vận hành, các cơ quan được nuôi dưỡng tốt hơn và cơ thể lấy lại khả năng tự cân bằng.

Cốt tủy dưỡng sinh pháp: bồi bổ nguyên khí, dưỡng tinh – khí – thần

PV: Pháp cuối cùng là Cốt tủy dưỡng sinh. Đây có phải là liệu pháp dưỡng sinh cao cấp nhất?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Có thể nói đây là một trong những pháp dưỡng sinh sâu nhất của Nam Y Quán. Cốt tủy dưỡng sinh pháp dành cho người suy giảm nguyên khí, mệt mỏi kéo dài, ngủ không sâu, trí nhớ giảm, da kém sắc, tóc bạc nhanh, phục hồi chậm sau bệnh tật, làm việc trí óc quá nhiều hoặc bước vào tuổi trung niên.

Trong Đông y có quan niệm thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy dưỡng cốt. Khi tinh khí đầy đủ, xương cốt vững, não bộ minh mẫn, thần sắc sáng, giấc ngủ sâu và sức đề kháng tốt. Khi nguyên khí suy giảm, con người không nhất thiết đau ở đâu nhưng luôn thấy mình yếu đi.

Cốt tủy dưỡng sinh không dùng lực mạnh, không tập trung vào cảm giác đau, mà đưa hệ thần kinh về trạng thái thư giãn sâu, điều hòa khí huyết, dưỡng thần, bổ nguyên khí và phục hồi khả năng tự chữa lành. Đây là pháp rất phù hợp với người trên 40 tuổi, doanh nhân, người lao động trí óc, người căng thẳng kéo dài và những ai muốn sống khỏe, sống thọ, sống có chất lượng.

Mối quan hệ giữa Ngũ đại cốt pháp: khai thông – trục hàn – chỉnh cốt – thông lạc – dưỡng sinh

PV: Nếu nhìn tổng thể, năm pháp này liên hệ với nhau như thế nào?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Có thể hình dung Ngũ đại cốt pháp như năm tầng phục hồi cơ thể. Khai lạc thông cân giúp mở vùng cơ bị co cứng. Lôi hỏa trục hàn giúp đẩy lạnh ẩm và phục hồi dương khí. Long mạch chỉnh cốt giúp tái lập trục vận động và cấu trúc cơ thể. Long cốt thông lạc giúp khai thông toàn bộ hệ kinh lạc, khí huyết. Cốt tủy dưỡng sinh giúp bồi bổ nguyên khí, dưỡng tinh – khí – thần.

Năm pháp này không tách rời nhau. Một người đau cổ vai gáy có thể cần Khai lạc thông cân trước, nhưng nếu vai lệch, hông lệch thì phải phối hợp Long mạch chỉnh cốt. Nếu đau tăng khi lạnh thì cần thêm Lôi hỏa trục hàn. Nếu kèm mất ngủ, tê bì, tuần hoàn kém thì cần Long cốt thông lạc. Nếu người đã suy kiệt, ngủ kém, phục hồi chậm thì sau khi khai thông phải chuyển sang Cốt tủy dưỡng sinh. Điều trị đúng không phải là chọn pháp mạnh nhất, mà là chọn đúng pháp theo đúng thể trạng và đúng giai đoạn.

PV: Vậy Ngũ đại cốt pháp liên hệ thế nào với Nam y tứ thể?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Nam y tứ thể là hệ thống nhận diện thể trạng. Ngũ đại cốt pháp là nhóm phương pháp can thiệp cốt lõi.

Với thể tắc nghẽn, tức khí huyết đình trệ, đau mỏi, co cứng, tê bì, hạn chế vận động, các pháp phù hợp nhất là Khai lạc thông cân, Long cốt thông lạc và Long mạch chỉnh cốt. Với thể thiếu hỏa, tức cơ thể lạnh, sợ lạnh, đau tăng khi lạnh, tiểu đêm, suy giảm sinh lực, Lôi hỏa trục hàn và Cốt tủy dưỡng sinh là hai pháp rất quan trọng. Với thể thiếu khí, tức mệt mỏi, hụt hơi, dễ cảm, thiếu năng lượng, phục hồi chậm, Cốt tủy dưỡng sinh cần được ưu tiên, phối hợp Long cốt thông lạc để khí huyết vận hành tốt hơn. Với thể quá tải, tức nóng trong, stress, mất ngủ, gan mật và chuyển hóa chịu áp lực, cần dùng Long cốt thông lạc để điều hòa khí huyết, phối hợp các thanh pháp và dưỡng tâm an thần. Riêng Ngũ đại cốt pháp không thay thế hoàn toàn thanh pháp, nhưng có vai trò giải phóng thân thể khỏi trạng thái căng cứng, ứ trệ do stress kéo dài. Như vậy, nam y tứ thể giúp chúng tôi biết “người này thuộc kiểu mất cân bằng nào”, còn Ngũ đại cốt pháp giúp trả lời “cần can thiệp vào tầng nào của cơ thể”.

“Không phải ai cũng cần một liệu trình giống nhau”

PV: Điều này có nghĩa là mỗi người sẽ có phác đồ khác nhau?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Đúng vậy. Hai người cùng đau lưng nhưng không nhất thiết dùng cùng một pháp. Người đau lưng do hàn thấp cần Lôi Hỏa Trục Hàn. Người đau lưng do cơ co cứng cần Khai Lạc Thông Cân. Người đau lưng do hông lệch, cột sống mất cân bằng cần Long Mạch Chỉnh Cốt. Người đau lưng kèm mệt mỏi, tiểu đêm, suy nhược cần Cốt Tủy Dưỡng Sinh. Người đau lưng kèm tê bì, tuần hoàn kém cần Long Cốt Thông Lạc. Đó là lý do Nam Y Quán không chỉ hỏi khách đau ở đâu, mà còn hỏi vì sao cơ thể đi đến tình trạng đó.

“Chăm sóc sức khỏe hiện đại phải đi trước bệnh”

Phóng viên: Bác sĩ muốn gửi thông điệp gì tới người hiện đại qua hệ Ngũ Đại Cốt Pháp?

BSCKII Nguyễn Xuân Trực: Tôi cho rằng con người hiện đại cần thay đổi cách nhìn về sức khỏe. Đừng chờ đến khi đau nặng, thoái hóa rõ, mất ngủ kéo dài hoặc suy kiệt mới đi chăm sóc cơ thể. Trước khi bệnh hình thành, cơ thể đã gửi tín hiệu: cổ vai gáy căng, lưng nặng, ngủ không sâu, tay chân lạnh, người mệt, đầu óc trì trệ, vận động kém linh hoạt. Ngũ Đại Cốt Pháp được xây dựng để can thiệp vào giai đoạn đó- giai đoạn cơ thể đã mất cân bằng nhưng chưa nhất thiết thành bệnh nặng.

Khi kinh lạc được khai thông, cân cơ được giải phóng, hàn thấp được đẩy lùi, trục vận động được cân bằng và nguyên khí được bồi bổ, cơ thể sẽ có cơ hội trở về trạng thái tự nhiên: nhẹ nhàng hơn, ấm hơn, thông hơn, ngủ tốt hơn, vận động linh hoạt hơn và phục hồi tốt hơn. Đó cũng là tinh thần của Nam Y Quán: không chỉ chữa triệu chứng, mà phục hồi nền tảng sức khỏe để con người sống khỏe, sống thọ và sống chất lượng trong một thời đại nhiều áp lực.