Chuyên gia hiến kế hoàn thiện thể chế thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Hội thảo nhằm thảo luận, chia sẻ, các vấn đề về thách thức biến đổi khí hậu, ô nhiễm môi trường và đề xuất các mô hình kinh tế tuần hoàn dưới góc nhìn pháp lý, hoàn thiện thể chế và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ThS.LS Trịnh Hữu Chung - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Gia Định đánh giá, để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn cần những đột phá về thể chế, những chính sách đủ mạnh để giải phóng nguồn lực xã hội, khuyến khích đổi mới sáng tạo và tạo động lực cho doanh nghiệp hành động.

Ông cho rằng, lịch sử phát triển các quốc gia cho thấy, mọi cuộc chuyển đổi lớn đều bắt đầu từ những thay đổi trong tư duy được hiện thực hóa bằng những cải cách thể chế. Vì vậy, hoàn thiện pháp luật cho kinh tế tuần hoàn không chỉ sửa đổi một số quy định mà kiến tạo hệ sinh thái phát triển cho tương lai.

“Với vai trò là cơ sở giáo dục đại học, chúng tôi xác định không chỉ đào tạo nhân lực mà còn tham gia kiến tạo tri thức, đóng góp chính sách và kết nối nguồn lực phục vụ sự phát triển bền vững đất nước. Các trao đổi hội thảo hôm nay không chỉ dừng lại ở các kết quả nghiên cứu học thuật mà là những đề xuất chính sách có khả năng ứng dụng, tạo ra thay đổi thực chất”, ThS Chung nói.

Tại hội thảo, nhiều chuyên gia có những góp ý hoàn thiện thể chế nhằm giúp Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng truyền thống sang kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững.

TS Nguyễn Trung Tín (Trường Đại học Luật TPHCM) đề xuất cần hoàn thiện quy định của Hiến pháp về môi trường ở Việt Nam, theo hướng mọi người đều có quyền được sống trong môi trường trong lành, an toàn và bền vững, bên cạnh nghĩa vụ phải bảo vệ môi trường.

Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ, cải thiện môi trường, bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, chống biến đổi khí hậu… Theo TS Tín, nhiều quốc gia trên thế giới, quyền được sống trong môi trường trong lành được Hiến định nhằm đảm bảo quyền con người, nâng cao chất lượng quản trị quốc gia và bảo vệ lợi ích của thế hệ tương lai.

Đề xuất chính sách thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, TS Nguyễn Thị Thanh Bình (Khoa Luật, Trường Đại học Sài Gòn) cho rằng, pháp luật về tái chế cần được tiếp tục hoàn thiện. Cụ thể, hoạt động tái chế an toàn và tái chế có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cần được phân loại theo mức độ rủi ro và kiểm soát chúng. Quy trình tái chế cần thiết lập cơ chế kiểm soát vòng đời vật liệu và truy xuất dòng chất thải trong toàn bộ hoạt động tái chế.

“Đây là yêu cầu quan trọng nhằm đảm bảo hoạt động tái chế được kiểm soát thực chất, hạn chế nguy cơ gây ô nhiễm môi trường. Ngoài ra, pháp luật cần bổ sung cơ chế truy xuất nguồn gốc vật liệu tái chế như một nghĩa vụ pháp lý bắt buộc với người thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải”, TS Bình nói. Bên cạnh đó, chuyên gia còn đề xuất cơ chế phân bổ trách nhiệm pháp lý trong toàn bộ chuỗi tái chế, nâng cao hoạt động kiểm tra, giám sát, xác định rõ trách nhiệm các bên trong tái chế rác thải….

Tại hội nghị, chuyên gia chia sẻ nhiều đề xuất pháp lý trong lĩnh vực an toàn thực phẩm, giải quyết tranh chấp thương mại trong kinh tế xanh, pháp lý trong tín dụng xanh...