Luật sư công được bảo đảm tiền lương và bồi dưỡng tương xứng

Hôm nay (20.4), Quốc hội đã nghe Tờ trình của Chính phủ và Báo cáo thẩm tra về dự thảo Nghị quyết thí điểm thực hiện chế định luật sư công.

Trình bày Tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, yêu cầu hình thành đội ngũ luật sư công xuất phát từ nhiều bất cập nổi lên trong hoạt động của khu vực nhà nước.

Trong tố tụng hành chính, số lượng vụ án tăng nhanh, tính chất ngày càng phức tạp nhưng hiệu quả giải quyết còn hạn chế; nhiều cơ quan nhà nước gặp khó khăn trong tham gia tố tụng, chuẩn bị hồ sơ, làm giảm hiệu quả bảo vệ lợi ích của Nhà nước.

Trong xử lý các dự án kinh tế - xã hội và giao dịch quốc tế, còn nhiều dự án tồn đọng, vướng mắc pháp lý, trong khi rủi ro pháp lý ở các hợp đồng, dự án quốc tế ngày càng gia tăng.

Cùng với đó, việc giải quyết khiếu nại, tố cáo, nhất là các vụ việc kéo dài, liên quan đất đai, cũng tạo áp lực lớn lên bộ máy hành chính và đặt ra nhu cầu hỗ trợ pháp lý chuyên nghiệp hơn cho các cơ quan nhà nước.

Theo Tờ trình, dự thảo Nghị quyết xác định phạm vi điều chỉnh gồm nguyên tắc hoạt động, tiêu chuẩn, phạm vi công việc, quyền và nghĩa vụ, quy trình giải quyết công việc và chế độ, chính sách đối với luật sư công; phạm vi thí điểm tại 8 bộ và 10 địa phương.

Luật sư công phải đáp ứng đồng thời tiêu chuẩn của cán bộ, công chức và tiêu chuẩn hành nghề luật sư, có phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và kinh nghiệm thực tiễn.

Dự thảo cũng quy định kết hợp giữa quyền, nghĩa vụ của luật sư và của cán bộ, công chức, đồng thời thiết kế một số cơ chế đặc thù, trong đó có việc miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp thực hiện đúng quy định, không vì tư lợi.

Về quy trình sử dụng luật sư công, cơ quan nhà nước được chủ động sử dụng hoặc đề nghị điều động luật sư công; trong trường hợp cần thiết có thể thuê dịch vụ pháp lý bên ngoài theo cơ chế linh hoạt.

Về chế độ, chính sách, luật sư công được bảo đảm tiền lương, hỗ trợ và bồi dưỡng tương xứng nhằm thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao.

Thời gian thí điểm được Chính phủ đề xuất từ ngày 1.10.2026 đến hết ngày 30.9.2028, kèm cơ chế xử lý chuyển tiếp đối với các vụ việc đang thực hiện.

Theo tờ trình, nhân lực sẽ được huy động từ ba nguồn chính, gồm đội ngũ cán bộ pháp lý hiện có đủ điều kiện hành nghề luật sư; đội ngũ có thể bổ sung sau thời gian tập sự ngắn; và thu hút chuyên gia, luật sư từ khu vực ngoài nhà nước. Việc bố trí theo hình thức kiêm nhiệm, không làm tăng biên chế.

Thẩm tra dự thảo Nghị quyết, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết hồ sơ dự thảo Nghị quyết được đánh giá là đầy đủ tài liệu, bảo đảm chất lượng và đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Đối với các nội dung cụ thể, cơ quan thẩm tra tán thành với phạm vi điều chỉnh, phạm vi thí điểm tại 8 bộ, 10 địa phương như quy định tại dự thảo Nghị quyết.

Về chế độ, chính sách đối với luật sư công, cơ quan thẩm tra cơ bản nhất trí với quy định về chế độ hỗ trợ hằng tháng và chế độ bồi dưỡng theo vụ việc, song đề nghị chỉ áp dụng đối với luật sư công là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan, không áp dụng với người làm việc tại doanh nghiệp nhà nước.

Cũng có ý kiến cho rằng luật sư công thực hiện nhiệm vụ theo vụ, việc nên không cần hỗ trợ hằng tháng mà chỉ nên hưởng phụ cấp theo vụ, việc.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị tiếp tục nghiên cứu, bổ sung chính sách để có thể thu hút, giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực này.