Làng nghề truyền thống ở Quảng Ninh trở thành sản phẩm văn hóa – du lịch

Theo Quyết định số 213/QĐ-UBND, phê duyệt Đề án phát triển các làng nghề truyền thống trở thành sản phẩm văn hóa, du lịch giai đoạn 2026–2030. Mục tiêu cụ thể giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh công nhận 13 làng nghề, 4 làng nghề truyền thống; phát triển 13 làng nghề trở thành sản phẩm văn hóa – du lịch; đồng thời bảo tồn 7 làng nghề gắn với khai thác du lịch.

Một số làng nghề định hướng trở thành sản phẩm văn hóa – du lịch gồm: làng nghề chế biến củ cải Đầm Hà (Quảng Tân); miến dong Bình Liêu; nước mắm truyền thống Vân Đồn; chè Đường Hoa; dược liệu Ba Chẽ; đan lưới Cái Đước (Quảng Hà); mai vàng Yên Tử; hoa Đồng Chè; cam Vân Đồn; làng chài Cửa Vạn; làng du lịch cộng đồng Khe Phương…

Các nghề, làng nghề cần bảo tồn kết hợp với phát triển văn hóa – du lịch gồm: bánh gio Phong Cốc; bún Hiệp Hòa; gốm Đông Triều; đan ngư cụ Hưng Học; điêu khắc than đá; đóng tàu vỏ gỗ Cống Mương…

Theo đề án, các làng nghề sẽ được tổ chức lại theo mô hình sản xuất – trưng bày – trải nghiệm, gắn với lễ hội, ẩm thực và cảnh quan bản địa.

Tỉnh sẽ xây dựng bộ nhận diện du lịch làng nghề gồm logo, slogan, bản đồ số; tăng cường hiện diện trên website, Google Maps và các sàn thương mại điện tử, từng bước định vị làng nghề trên bản đồ du lịch.

Mục tiêu đặt ra là mỗi năm lượng khách tham quan làng nghề tăng 10–15%; khoảng 60–80 nghệ nhân, thợ lành nghề và người dân địa phương được đào tạo kỹ năng làm du lịch. Thu nhập bình quân của lao động ngành nghề nông thôn dự kiến tăng gấp 2,5–3 lần so với năm 2020; tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt 80%.

Tổng kinh phí thực hiện đề án là 124,5 tỉ đồng, trong đó ngân sách nhà nước chiếm 25%, phần còn lại huy động từ nguồn ngoài ngân sách và các nguồn hợp pháp khác.

Làng nghề Cống Mương có truyền thống hàng trăm năm, được hình thành khoảng năm 1434, khi 17 vị tiên công từ Kinh thành Thăng Long về khai hoang, lập làng và phát triển nghề đóng tàu, thuyền phục vụ đánh bắt và giao thương đường biển.

Trải qua nhiều thế kỷ, nghề đóng tàu tại Cống Mương trở thành làng nghề tiêu biểu ở Quảng Ninh và vùng duyên hải Bắc Bộ, nổi tiếng với kỹ thuật đóng tàu ba vát buồm “cánh dơi” – loại tàu có thể đi ngược gió, ngược nước.

Nghệ nhân Nhân dân Lê Đức Chắn, làng nghề đóng tàu vỏ gỗ Cống Mương (phường Liên Hòa), cho biết việc đề án được thông qua mở ra kỳ vọng mới cho các làng nghề truyền thống phát triển bền vững.

“Trước đây, một số doanh nghiệp du lịch từng đề xuất phối hợp với các lán thợ ở đây để xây dựng điểm tham quan, dừng chân phục vụ khách du lịch. Khi có đề án này, việc triển khai sẽ thuận lợi hơn, có cơ sở để biến ý tưởng thành sản phẩm du lịch cụ thể”, ông Chắn nói.

Theo ông Chắn, nghề đóng tàu vỏ gỗ hiện đang đứng trước nguy cơ mai một do thay đổi phương tiện và nhu cầu thị trường. “Đề án thể hiện sự quan tâm của tỉnh đối với việc bảo tồn làng nghề. Chúng tôi rất mừng và cũng mong sau khi ban hành, sẽ có những bước triển khai cụ thể để giữ nghề, phát triển làng nghề”, ông chia sẻ.