Greenland đang phơi bày sự thật về NATO

Cùng đọc bài viết của chuyên gia Fyodor Lukyanov về vấn đề này, bài viết được đăng tải bởi RT.

"Những gì chúng ta sắp làm ở đây là một hành động láng giềng thân thiện. Chúng ta giống như một nhóm hộ gia đình cùng sinh sống trong một khu vực, quyết định thể hiện lợi ích chung bằng cách thành lập một hiệp hội chính thức để tự bảo vệ lẫn nhau".

Đó là lời của Tổng thống Mỹ Harry Truman vào ngày 4 tháng 4 năm 1949, tại lễ ký kết Tuyên bố Washington thành lập NATO. Đó là một phép ẩn dụ hiệu quả và thuyết phục. Nhưng nó cũng có thể được đảo ngược lại.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây trên Fox News về Greenland, Đại diện thường trực của Mỹ tại Liên Hợp Quốc, Michael Waltz, nhận xét:

"Đan Mạch đơn giản là không có đủ nguồn lực hoặc khả năng để làm những gì cần phải làm ở khu vực phía bắc. Và đối với những người thuộc đảng Dân chủ nói rằng 'họ đang cho các bạn toàn quyền tiếp cận', ai cũng biết rằng nếu bạn thuê một nơi thì bạn sẽ đối xử với nó khác với khi bạn sở hữu nó".

Thực ra cũng không thể phản bác điều đó. Quyền sở hữu đáng tin cậy hơn các mối quan hệ hợp đồng, vốn dựa trên thiện chí. Thiện chí tồn tại hôm nay và biến mất ngày mai. Quyền sở hữu hợp pháp cũng mang lại những quyền mà người sử dụng tạm thời không có.

Liên quan đến Greenland, đây là vấn đề về thềm lục địa Bắc Cực. Nếu Mỹ chính thức sở hữu hòn đảo lớn nhất thế giới, vấn đề phân bổ lại ảnh hưởng ở vùng Cực Bắc sẽ không phải là giữa NATO và Moscow (hiện tại, tất cả các cường quốc Bắc Cực trừ Nga đều là thành viên NATO), mà là giữa Mỹ và tất cả các nước khác.

Mùa xuân này, NATO sẽ kỷ niệm 77 năm thành lập. Đó là một tuổi đời đáng kể đối với một tổ chức quốc tế, nhưng khá khiêm tốn so với tiêu chuẩn lịch sử. Kinh nghiệm cho thấy không có cấu trúc nào tồn tại mãi mãi.

Tuy nhiên, những tuyên bố của các chính trị gia Tây Âu cho rằng một cuộc xung đột trực tiếp giữa Mỹ và Đan Mạch có thể dẫn đến "sự kết thúc của NATO" nhằm mục đích gây hoang mang cho tất cả các bên liên quan. Ý ngầm hiểu là điều này sẽ dẫn đến sự sụp đổ của trật tự thế giới.

Nhận định này hoàn toàn dễ hiểu. Kể từ giữa thế kỷ 20, NATO đã đóng vai trò định hình trong hệ thống quốc tế: trước hết là một phần cơ sở thể chế của Chiến tranh Lạnh, và sau đó là trụ cột tư tưởng và chính trị chính của trật tự thế giới tự do. Hiện nay, rất ít người còn nhớ đến nền chính trị quốc tế mà không có một phương Tây thống nhất về chính trị.

Nhưng trước thời kỳ hậu chiến, hiện tượng như vậy không tồn tại. Sự chuyển mình của Liên Xô thành siêu cường đã tạo ra một "cộng đồng phương Tây" được củng cố về mặt tư tưởng như là "thế giới tự do", bên cạnh yếu tố quân sự.

Việc kết thúc thành công Chiến tranh Lạnh đối với phương Tây sau đó đã thiết lập cộng đồng Bắc Đại Tây Dương như một hình mẫu cho trật tự quốc tế nói chung. Ít nhất, những vấn đề về cấu trúc an ninh châu Âu dẫn đến cuộc đối đầu quân sự hiện nay có nguồn gốc từ giai đoạn đó.

Khi đó, người ta đã quyết định rằng hệ thống an ninh duy nhất đúng đắn cho châu Âu là hệ thống tập trung vào NATO, và việc mở rộng không giới hạn khối này là chìa khóa cho sự ổn định. Kết quả thì rõ ràng.

Tuy nhiên, NATO là sản phẩm của một thời kỳ cụ thể: Chiến tranh Lạnh và thời kỳ hậu Chiến tranh Lạnh vào cuối thế kỷ 20 và đầu thế kỷ 21. Thời kỳ đó nay đã kết thúc.

Tất cả các thể chế từ nửa cuối thế kỷ trước đều đang trải qua các cuộc khủng hoảng với mức độ nghiêm trọng khác nhau, kể cả những tổ chức lớn mạnh như Liên Hợp Quốc. Sẽ thật bất thường nếu một tổ chức nổi bật như NATO lại là ngoại lệ.

Nguyên nhân của sự suy giảm chức năng tổ chức không nằm ở các vấn đề nội bộ, mà nằm ở sự thay đổi cơ bản trong tình hình quốc tế.

Người kế nhiệm của Trump (nhiệm kỳ đầu), Joe Biden, đã cố gắng tái tạo kịch bản Chiến tranh Lạnh bằng cách đẩy Ukraine vào thế đối đầu với Nga trong một cuộc xung đột ý thức hệ lớn giữa thế giới "tự do" và "không tự do", qua đó thiết lập sự thống trị của Mỹ.

Về sự gắn kết của NATO, Tây Âu đã sẵn sàng tham gia trong một thời gian. Tuy nhiên, sự trở lại Nhà Trắng của ông Trump đã làm chệch hướng sáng kiến ​​này.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên, Tổng thống Trump không hề giấu giếm sự bất mãn của mình với NATO. Vào thời điểm đó, những lời chỉ trích của ông tương tự như của các tổng thống Mỹ trước đây, những người cũng cho rằng các thành viên châu Âu nên đóng góp tài chính nhiều hơn cho an ninh tập thể. Chính những người châu Âu đó đã miễn cưỡng đồng ý tăng chi tiêu.

Giờ đây, Mỹ đang trực tiếp giải quyết vấn đề: Mỹ thực sự không cần NATO cho mục đích an ninh, và Tây Âu nên phát triển khả năng phòng thủ của riêng mình bằng cách mua tất cả những gì họ cần từ Mỹ. Điều đó sẽ đòi hỏi tăng chi tiêu quân sự.

Liệu NATO có đi đến hồi kết? Hiện tại, Tây Âu dường như đang hoảng loạn vì lo sợ mất đi sự bảo trợ của Mỹ do không biết phải làm thế nào về mặt quân sự hay chính trị.

Có vẻ như Nhà Trắng khó có thể dùng vũ lực để chiếm Greenland, vì điều đó sẽ không được lòng dân cả ở Greenland lẫn ở Mỹ. Vì vậy, nhiều khả năng một lập trường hòa giải sẽ được áp dụng.

Hiện tại, người ta có thể đổ lỗi cho một người cụ thể với hy vọng mọi thứ sẽ thay đổi sau khi ông ấy ra đi. Nhưng bầu không khí bên trong "nhóm những người dân thường", theo cách nói ẩn dụ của Truman, đã và đang thay đổi. Nó sẽ không trở lại như trước đây.