Ông Trump rút đe dọa về Greenland, loại trừ vũ lực và thuế quan

Trong chuyến đi chớp nhoáng tới Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) tại Davos (Thụy Sĩ) ngày 21.1, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã rút lại các đe dọa từng được xem là “đòn bẩy” nhằm gây sức ép với Đan Mạch liên quan tới Greenland.

Ông khẳng định Mỹ sẽ không sử dụng vũ lực, cũng không áp thuế như kế hoạch trước đó, đồng thời cho biết một thỏa thuận dài hạn đang ở rất gần.

Phát biểu với báo giới sau cuộc gặp Tổng Thư ký NATO Mark Rutte, ông Trump nói các đồng minh phương Tây tại Bắc Cực có thể đạt được một thỏa thuận mới, đáp ứng các ưu tiên an ninh của Washington, trong đó có mong muốn xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa “Golden Dome” (Vòm Vàng) và tiếp cận nguồn khoáng sản chiến lược, đồng thời ngăn chặn tham vọng của Nga và Trung Quốc tại khu vực này.

“Đó là một thỏa thuận mà ai cũng hài lòng. Một thỏa thuận dài hạn, thậm chí là vĩnh viễn. Nó đặt tất cả vào vị thế rất tốt, đặc biệt là về an ninh và khoáng sản” - ông Trump nhấn mạnh, khẳng định đây là “thỏa thuận của tương lai”.

Một người phát ngôn NATO cho biết 7 quốc gia thành viên NATO có lãnh thổ ở Bắc Cực sẽ phối hợp chặt chẽ để bảo đảm an ninh tập thể. Theo đó, các cuộc đàm phán giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ sẽ tiếp tục, với mục tiêu bảo đảm Nga và Trung Quốc không thể có chỗ đứng - cả về kinh tế lẫn quân sự - tại Greenland.

Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ tuyên bố Mỹ và NATO đã “hình thành khuôn khổ cho một thỏa thuận tương lai liên quan tới Greenland và trên thực tế là toàn bộ khu vực Bắc Cực”. Ông cho biết sẽ không áp đặt các mức thuế dự kiến có hiệu lực từ ngày 1.2.

Về phía Đan Mạch, Ngoại trưởng Lars Lokke Rasmussen nhấn mạnh vấn đề Greenland cần được xử lý thông qua ngoại giao kín, thay vì các tuyên bố công khai trên mạng xã hội.

Trả lời Đài DR, ông khẳng định điều cốt lõi đối với Copenhagen là chấm dứt căng thẳng trên cơ sở tôn trọng toàn vẹn và chủ quyền của Vương quốc Đan Mạch, cũng như quyền tự quyết của người dân Greenland.

Ngoại trưởng Rasmussen cho biết ông đã trao đổi với Tổng Thư ký NATO Mark Rutte, song từ chối tiết lộ chi tiết những nội dung đã đạt được. Chính quyền Greenland hiện chưa đưa ra bình luận chính thức.

Tổng thống Trump cũng cho biết ông đã giao Phó Tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio và đặc phái viên Steve Witkoff tham gia các vòng thảo luận tiếp theo nhằm cụ thể hóa khuôn khổ thỏa thuận.

Trước đó cùng ngày, trong bài phát biểu tại Davos, ông Trump thừa nhận các thị trường tài chính đã phản ứng tiêu cực trước những đe dọa cứng rắn của ông, đồng thời khẳng định rõ ràng rằng Mỹ sẽ không sử dụng vũ lực.

Sự thay đổi lập trường về thuế quan đã ngay lập tức tác động tích cực tới thị trường chứng khoán Mỹ. Chỉ số S&P 500 tăng 1,2%, góp phần kéo dài đà phục hồi sau đợt bán tháo mạnh nhất trong ba tháng gần đây.

Trong nhiều tuần qua, các đồng minh NATO tỏ ra lo ngại trước những tuyên bố ngày càng gay gắt của Tổng thống Mỹ về việc “nắm quyền kiểm soát” Greenland - lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, một đồng minh lâu năm của Washington trong NATO.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng lưu ý rằng trong năm đầu nhiệm kỳ, ông Trump không ít lần đưa ra các đe dọa mạnh mẽ khiến thị trường và đồng minh “đứng ngồi không yên”, trước khi làm dịu giọng điệu hoặc rút lại hoàn toàn.