Thanh Hóa đẩy mạnh tiết kiệm điện, phát triển điện mặt trời mái nhà

Mùa nắng nóng 2026 được dự báo tiếp tục gây áp lực lớn lên hệ thống điện khi nhu cầu sử dụng điện tăng mạnh. Trong bối cảnh đó, việc triển khai các giải pháp sử dụng tiết kiệm điện hiệu quả và phát triển nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện mặt trời mái nhà được xem là giải pháp quan trọng nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia.

Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Công Thương đã có cuộc trao đổi với ông Mai Xuân Liêm - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa về các giải pháp đảm bảo cung ứng điện cũng như định hướng thúc đẩy tiết kiệm điện trên địa bàn tỉnh.

Đẩy mạnh thực thi Chỉ thị 10 

- Thưa ông, Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 10 về tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà, tỉnh Thanh Hóa đã có kế hoạch triển khai chỉ thị này như thế nào?

Ông Mai Xuân Liêm: Chúng tôi đánh giá việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 10 ngày 30/3/2026 về tăng cường tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà là rất kịp thời. Chỉ thị nhấn mạnh yêu cầu sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, đồng thời thúc đẩy phát triển nguồn điện mặt trời mái nhà theo hình thức tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Ngay sau khi có chỉ thị, UBND tỉnh Thanh Hóa đã giao Sở Công Thương chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng kế hoạch triển khai. Trong đó xác định rõ các mục tiêu, chỉ tiêu tiết kiệm điện; đề ra giải pháp, lộ trình thực hiện; đồng thời phân công trách nhiệm cụ thể cho từng cơ quan, đơn vị, gắn với việc đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Bên cạnh đó, UBND tỉnh cũng chỉ đạo Sở Công Thương khẩn trương xây dựng Chương trình sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả giai đoạn 2026 - 2030, trình UBND tỉnh phê duyệt. Một trong những nội dung trọng tâm là phát triển điện mặt trời tự sản xuất, tự tiêu thụ tại các trụ sở cơ quan, công sở, đồng thời khuyến khích các hộ dân, doanh nghiệp tham gia lắp đặt điện mặt trời mái nhà.

Hiện nay, các hướng dẫn về thủ tục của Bộ Công Thương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam đối với điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ đã khá thuận lợi. Vì vậy, nếu triển khai đồng bộ các giải pháp, việc phát triển điện mặt trời mái nhà cùng với sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả sẽ có ý nghĩa quan trọng trong giảm áp lực phụ tải cho hệ thống điện, nâng cao hiệu quả vận hành và hạn chế nhu cầu đầu tư nguồn điện mới.

Trong bối cảnh nhiều dự án nguồn điện lớn như điện khí cần thời gian để triển khai, việc phát triển các nguồn điện phân tán như điện mặt trời mái nhà, kết hợp điều chỉnh phụ tải linh hoạt, sẽ góp phần hỗ trợ vận hành hệ thống điện ổn định hơn.

Với nhu cầu sản xuất và sinh hoạt ngày càng tăng trên địa bàn, chúng tôi tin tưởng rằng, cùng với sự chỉ đạo của Bộ Công Thương và sự điều hành trực tiếp của Tổng công ty Điện lực miền Bắc, việc cung ứng điện trên địa bàn Thanh Hóa sẽ được đảm bảo ở mức hiệu quả nhất trong điều kiện khó khăn của năm 2026.

Đồng thời, tỉnh sẽ tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục để khuyến khích người dân, doanh nghiệp tham gia lắp đặt điện mặt trời mái nhà, qua đó góp phần thực hiện hiệu quả Chỉ thị 10 của Thủ tướng Chính phủ.

- Theo ông, đâu là những khó khăn trong việc cung ứng điện cho Thanh Hóa, đặc biệt trong mùa nắng nóng?

Ông Mai Xuân Liêm: Thanh Hóa là một trong những địa phương ở khu vực phía Bắc có tốc độ tăng trưởng phụ tải điện rất cao những năm gần đây, duy trì ở mức hai con số. Với mục tiêu tăng trưởng kinh tế của tỉnh từ 11% trở lên, nhu cầu sử dụng điện trong năm 2026 dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh.

Bên cạnh đó, diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, đặc biệt là các đợt nắng nóng kéo dài trong mùa hè, khiến phụ tải điện tăng đột biến trong giờ cao điểm, gây áp lực lớn đối với hệ thống cung ứng điện.

Do đó, địa phương cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành, đặc biệt là Công ty Điện lực Thanh Hóa, Tổng Công ty Điện lực miền Bắc và các đơn vị điều độ hệ thống điện miền Bắc, nhằm điều tiết phụ tải và vận hành hệ thống điện linh hoạt. Chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ như vậy mới có thể đáp ứng nhu cầu sử dụng điện ngày càng tăng trong năm 2026.

Nhiều giải pháp bảo đảm cung ứng điện trong mùa cao điểm

- Thanh Hóa đã có những giải pháp gì để bảo đảm cung ứng điện, kể cả trong trường hợp phải điều chỉnh phụ tải?

Ông Mai Xuân Liêm: Ngay từ đầu năm, UBND tỉnh đã giao Sở Công Thương phối hợp với Công ty Điện lực Thanh Hóa tham mưu xây dựng phương án cung ứng điện, trong đó trình tỉnh phê duyệt danh sách các khách hàng ưu tiên cấp điện.

Theo đó, các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục được ưu tiên bảo đảm điện. Đồng thời, tỉnh cũng đặc biệt quan tâm đến các cơ quan hành chính, nhất là trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền hai cấp và đẩy mạnh giải quyết thủ tục hành chính liên thông, nên nhu cầu điện cho hệ thống cơ quan hành chính là rất cần thiết.

Song song với đó, tỉnh cũng rà soát các cơ sở sản xuất lớn để xây dựng kế hoạch cấp điện hợp lý, khuyến khích điều chỉnh hoạt động sản xuất sang các khung giờ thấp điểm nhằm giảm áp lực cho hệ thống điện trong giờ cao điểm. Đồng thời và đối với các dự án do Tổng công ty Điện lực miền Bắc đang triển khai trên địa bàn, chúng tôi chỉ đạo các ngành và địa phương phối hợp với Ban quản lý dự án để đẩy nhanh tiến độ thủ tục đầu tư các công trình, dự án điện để đảm bảo cái công tác truyền tải khi các cái nhu cầu tăng cao.   

Ngoài ra, UBND tỉnh đã yêu cầu Công ty Điện lực Thanh Hóa triển khai mạnh chương trình quản lý nhu cầu điện và điều chỉnh phụ tải. Chương trình này tập trung vào các khách hàng tiêu thụ điện lớn như doanh nghiệp sản xuất thép, xi măng… nhằm khuyến khích doanh nghiệp tối ưu hóa quy trình sản xuất, điều chỉnh phụ tải vào thời điểm phù hợp. Qua đó, góp phần giảm công suất đỉnh của hệ thống điện quốc gia, đặc biệt trong cao điểm mùa hè năm 2026.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!