Đồng bộ giải pháp bảo đảm vận hành an toàn lưới điện truyền tải

Áp lực lớn lên hệ thống truyền tải

Theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, từ ngày 22 đến ngày 26/6/2026, khu vực miền Bắc bước vào đợt nắng nóng cao điểm thứ ba trong năm với mức nhiệt phổ biến từ 39 - 40°C. Nắng nóng gay gắt kéo dài khiến phụ tải điện tăng vọt, đẩy lưới điện truyền tải luôn vận hành ở mức giới hạn cao, tiệm cận các định mức kỹ thuật an toàn.

Thực tế ghi nhận từ đợt cao điểm cuối tháng 5/2026, lưới điện thuộc phạm vi quản lý của Truyền tải điện Ninh Bình trực thuộc Công ty Truyền tải điện 1 (PTC1), đơn vị chịu trách nhiệm vận hành lưới điện 220 - 500kV trên địa bàn các tỉnh Ninh Bình, Hưng Yên và một phần tỉnh Phú Thọ, cấp điện chính cho Thủ đô Hà Nội và phía nam đồng bằng sông Hồng đã phải đối mặt với áp lực rất lớn.

Theo báo cáo kỹ thuật của Truyền tải điện Ninh Bình, trong hai ngày cao điểm 25 và 26/5/2026, nhiều máy biến áp (MBA), đã gặp tình trạng đầy tải và quá tải nghiêm trọng. Cụ thể, các MBA AT1 và AT2 tại Trạm biến áp (TBA) 220kV Thanh Nghị vận hành quá tải ở mức 107%. MBA AT1 tại TBA 220kV Ninh Bình chạm mức 101%.

Trên các tuyến đường dây, tình trạng tương tự cũng xuất hiện. Đường dây 273 Nho Quan - 272 Ninh Bình mang tải 101%, trong khi đường dây 274 Nho Quan - 271 Ninh Bình lên tới 105% định mức cho phép. Nguyên nhân chính được xác định là do phụ tải tăng cao đột biến dưới tác động của thời tiết, kết hợp với việc Nhà máy nhiệt điện Thái Bình 1 và Thái Bình 2 phát công suất thấp, đồng thời dự án đường dây 220kV Nho Quan - Phủ Lý chưa hoàn thiện đấu nối đóng điện, khiến dòng công suất đổ dồn về các nút thắt hiện hữu.

Ghi nhận thực tế từ hiện trường kiểm tra

Trước tình hình trên, Đoàn công tác do ông Nguyễn Phúc An, Giám đốc Công ty Truyền tải điện 1 (PTC1) làm trưởng đoàn, đã tiến hành kiểm tra thực tế công tác ứng trực và quản lý vận hành tại các nút giao truyền tải trọng điểm gồm TBA 500kV Nho Quan, TBA 220kV Phủ Lý và TBA 220kV Thanh Nghị.

Tại TBA 500kV Nho Quan, mắt xích quan trọng truyền tải công suất miền Trung ra miền Bắc và giải tỏa thủy điện khu vực Tây Bắc qua lưới điện 500kV và truyền tải công suất từ cấp điện áp 500kV xuống 220kV cho khu vực Ninh Bình và phụ cận, đồng thời kết nối đường dây 500kV đi Thường Tín về Trung tâm Hà Nội, khối lượng vận hành vô cùng lớn.

Ông Hoàng Ngọc Anh, Tổ trưởng Tổ quản lý vận hành cho biết: "Trong giai đoạn cao điểm từ ngày 23 đến 27/5/2026, sản lượng truyền tải qua trạm tăng khoảng 5% so với cùng kỳ năm trước. Vào giờ cao điểm, hai MBA 500kV mang tải tới 85%, hai MBA 220kV mang tải 90%, và các đường dây 500kV duy trì mức tải khoảng 80%."

Đối với khu vực Hà Nam, do Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (NSMO) phải thay đổi phương thức kết dây lưới 110kV để giảm tải cho MBA AT1, AT2 Thường Tín và các trạm khu vực Hà Nội dẫn đến TBA 220kV Thanh Nghị đã phải gánh toàn bộ phụ tải của khu vực này, các MBA thường xuyên vận hành ở mức 80 - 90%, thậm chí quá tải trong các giờ cao điểm.

Ngược lại, tại nút giao TBA 220kV Phủ Lý, áp lực có phần hạ nhiệt hơn so với các năm trước. Ông Hoàng Xuân Lợi, Trưởng kíp trạm 220kV Phủ Lý chia sẻ, nhờ sự điều tiết phương thức vận hành và phân bổ trào lưu công suất hợp lý từ phía điều độ, tình hình mang tải năm nay tại trạm tương đối ổn định, không quá căng thẳng về sản lượng, giúp giảm bớt áp lực trực ca cho nhân viên vận hành tại điểm nút này.

"Bình thường công việc đã đòi hỏi tính linh hoạt và chủ động, nhưng vào đợt cao điểm nắng nóng vừa rồi thì áp lực tăng lên rõ rệt. Theo chỉ đạo của các cấp, ngoài giờ hành chính, vào những lúc cao điểm anh em vẫn phải ứng trực có mặt 100% để nắm bắt sát sao mọi thay đổi của lưới điện cũng như sự tăng nhiệt độ bất thường của phụ tải. Rất may là đợt nắng nóng cực đoan chỉ rơi vào mấy ngày. Năm nay, do phương thức kết lưới được bên điều độ phân bổ hợp lý nên nhìn chung tải qua trạm Phủ Lý vẫn ở mức bình thường, không quá căng thẳng như những năm trước," ông Lợi cho biết.

Đồng bộ giải pháp kỹ thuật và nguồn lực nhân sự

Để bảo đảm lưới điện truyền tải vận hành an toàn tuyệt đối trong điều kiện bất lợi, PTC1 đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc chủ động ứng phó linh hoạt theo các kịch bản chuẩn bị từ đầu năm, triển khai đồng bộ cả về mặt kỹ thuật lẫn công tác quản lý vận hành hiện trường.

Về mặt kỹ thuật và thiết bị, đối với các máy biến áp vận hành đầy tải và quá tải, đơn vị đã lắp đặt bổ sung hệ thống làm mát cưỡng bức bằng nước chảy tràn trên thân máy và tăng cường quạt mát cho các máy biến áp. Song song với đó, công tác xử lý các điểm phát nhiệt được thực hiện quyết liệt bằng việc lắp bổ sung lèo phụ để tăng khả năng mang tải tại các vị trí xung yếu. 

Thực hiện chỉ đạo của NSMO, công tác hiệu chỉnh hệ thống sa thải cũng được hoàn thành dứt điểm trong tháng 6/2026 thông qua việc thiết lập bổ sung và thay đổi ngưỡng điện áp sa thải phụ tải đặc biệt theo điện áp thấp (F27) tại các trạm biến áp Nho Quan, Trực Ninh, Thái Bình, Thanh Nghị và Phủ Lý nhằm bảo vệ an toàn hệ thống khi có sự cố sụt áp.

Cùng với giải pháp kỹ thuật, công tác quản lý hành lang và ứng trực nhân sự được siết chặt toàn diện. Truyền tải điện Ninh Bình đã tăng cường lực lượng ứng trực 24/24h tại các trạm biến áp, đặc biệt tập trung vào các giờ cao điểm trưa từ 11h00 đến 13h30 và cao điểm tối từ 17h30 đến 22h30. 

Kiểm tra tại hiện trường, ông Phạm Quang Hòa, Phó Giám đốc PTC1 khẳng định, dù áp lực vận hành rất lớn nhưng nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng về cả phương án kỹ thuật lẫn nguồn vật tư dự phòng, hệ thống thiết bị hiện tại vẫn nằm trong tầm kiểm soát và vận hành tốt.

"Theo các văn bản chỉ đạo của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia (NSMO), ngay trước thời điểm nắng nóng cũng như từ đầu năm 2026 đến nay, công ty đã chuẩn bị kỹ lưỡng các kịch bản ứng phó. Chúng tôi đã hoàn thành công tác sửa chữa đường dây, bảo đảm tuyệt đối không để xảy ra phát nhiệt và đáp ứng khả năng mang tải tối đa của các tuyến," ông Hoà khẳng định.

Lãnh đạo PTC1 yêu cầu toàn thể cán bộ, kỹ sư và công nhân vận hành giữ vững kỷ luật, tuyệt đối không chủ quan, nâng cao tính chủ động trong việc phát hiện các khiếm khuyết nhỏ nhất để xử lý ngay, không để xảy ra sự cố chủ quan dẫn đến gián đoạn cấp điện.

Để giải quyết căn cơ áp lực cho lưới điện khu vực, Truyền tải điện Ninh Bình cũng đã kiến nghị Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia (EVNNPT) chỉ đạo các Ban quản lý dự án đẩy nhanh tiến độ hoàn thành toàn bộ Dự án đường dây 500/220kV Nho Quan - Phủ Lý - Thường Tín, TBA 500kV Thái Bình, TBA 220kV Hải Hậu, TBA 220kV Lý Nhân và đường dây 220kV Thái Bình - Thanh Nghị. Việc sớm đưa các công trình hạ tầng này vào vận hành sẽ giúp phân bổ dòng công suất tối ưu, giảm tải bền vững cho các trạm biến áp và đường dây hiện hữu trong những mùa khô tiếp theo.

Giữa nắng nóng gay gắt, những bước chân tuần tra trong các trạm biến áp vẫn không ngơi nghỉ. Với người lính truyền tải, giữ mạch máu điện an toàn, liên tục không chỉ là nhiệm vụ kỹ thuật, mà còn là trách nhiệm bảo đảm nhịp sống và dòng chảy sản xuất cho cả một vùng kinh tế trọng điểm phía sau những đường dây cao thế.