Việt Nam - Thái Lan: Nền tảng tin cậy, động lực quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện

Lễ đón chính thức Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam được tổ chức trọng thể tại Tòa nhà Chính phủ Thái Lan ở thủ đô Bangkok vào tháng 5/2026. Ảnh: Nhân dân/Xuân Sơn

Nền tảng quan trọng cho chặng đường hợp tác mới

Năm 2026 đánh dấu 50 năm Việt Nam và Thái Lan thiết lập quan hệ ngoại giao. Nửa thế kỷ là một hành trình đủ dài để quan hệ giữa hai quốc gia trong khu vực Đông Nam Á được bồi đắp qua nhiều giai đoạn, từng bước mở rộng về phạm vi, nâng cao về cấp độ và ngày càng gia tăng chiều sâu.

Một trong những dấu ấn quan trọng của tiến trình đó là việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược toàn diện ngày 16/5/2025. Tiếp đó, ngày 28/5/2026, hai bên ký Chương trình hành động triển khai quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giai đoạn 2026-2031. Các cơ chế như Ủy ban Hỗn hợp về hợp tác song phương cấp Bộ trưởng Ngoại giao và Tham khảo Chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao tiếp tục được duy trì.

Khuôn khổ quan hệ mới đã phản ánh mức độ tin cậy và lợi ích đan xen ngày càng sâu sắc giữa hai nước, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển những nhận thức và cam kết cấp cao thành các chương trình hợp tác cụ thể. Nổi bật là chuyến thăm chính thức Vương quốc Thái Lan của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân từ ngày 27-28/5/2026. Đây là lần đầu tiên Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Thái Lan trên cương vị Tổng Bí thư, Chủ tịch nước. Tiếp sau đó là chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Thái Lan Anutin Charnvirakul vào tháng 6 và chuyến thăm của Chủ tịch Quốc hội kiêm Chủ tịch Hạ viện Thái Lan Sophon Zaram vào tháng 8.

Đáng chú ý, trong chuyến thăm Thái Lan tháng 5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân Ngô Phương Ly đã hội kiến Nhà vua Maha Vajiralongkorn và Hoàng hậu. Tại cuộc hội kiến, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đánh giá cao sự quan tâm và tình cảm của Nhà vua, Hoàng gia dành cho Việt Nam; cảm ơn Hoàng gia Thái Lan đã triển khai nhiều dự án ý nghĩa tại Việt Nam trong các lĩnh vực giáo dục, phát triển cộng đồng và an sinh xã hội.

Những dự án được Hoàng gia Thái Lan quan tâm, hỗ trợ tại Việt Nam trong nhiều năm qua đã hướng tới các mục tiêu thiết thực như cải thiện dinh dưỡng, chăm sóc sức khỏe, nước sạch, trồng trọt, chăn nuôi và kỹ năng sống cho trẻ em; đồng thời gắn hỗ trợ trước mắt với đào tạo kỹ năng và phát triển lâu dài. Sự kết hợp giữa tin cậy chính trị, tình hữu nghị và những chương trình hợp tác thiết thực đã góp phần tạo nên chiều sâu và sức bền cho quan hệ hai nước.

Trên nền tảng ấy, chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Nhà vua Maha Vajiralongkorn Phra Vajiraklaochaoyuhua và Hoàng hậu từ ngày 14-16/9/2026 theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân mang ý nghĩa đặc biệt. Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Nhà vua và Hoàng hậu Thái Lan tới Việt Nam; trước đó, Nhà vua Maha Vajiralongkorn đã đến Việt Nam vào các năm 1992 và 1997 khi còn là Thái tử.

Nhìn từ tiến trình 50 năm quan hệ hai nước, Thượng tướng, GS.TS Nguyễn Văn Thành, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam - Thái Lan, đánh giá chuyến thăm là sự kiện đối ngoại có ý nghĩa rất quan trọng trong năm kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Thái Lan, đồng thời là dấu ấn nổi bật trong dòng chảy phát triển của quan hệ song phương.

Theo ông Nguyễn Văn Thành, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh hai bên đang tích cực hiện thực hóa khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện; việc Hoàng gia Thái Lan chọn Việt Nam làm điểm đến tiếp tục khẳng định sự coi trọng đối với quan hệ hữu nghị giữa hai nước, góp phần củng cố sự tin cậy chính trị ở cấp cao.

Trong 50 năm, Việt Nam và Thái Lan đã đi một chặng đường dài từ xây dựng lòng tin, mở rộng hợp tác đến xác lập khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện. Theo Thượng tướng Nguyễn Văn Thành, tin cậy chính trị giữa hai nước không ngừng được củng cố; việc nâng cấp quan hệ là minh chứng cho sự gắn kết ngày càng bền chặt và cũng góp phần củng cố tinh thần đoàn kết ASEAN.

Đại sứ Việt Nam tại Thái Lan Phạm Việt Hùng cho rằng, các hoạt động trao đổi, tiếp xúc cấp cao diễn ra thường xuyên trong năm 2026 là minh chứng sinh động cho sự coi trọng, tin cậy chính trị và quyết tâm cao của lãnh đạo hai nước trong việc củng cố, làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện.

Nền tảng tin cậy chính trị ngày càng được củng cố cũng tạo điều kiện để Việt Nam và Thái Lan tăng cường phối hợp trong khuôn khổ ASEAN và các cơ chế hợp tác khu vực. Hai nước đều là những thành viên tích cực, có trách nhiệm của ASEAN, có nhiều lợi ích và quan điểm tương đồng trong việc duy trì một ASEAN đoàn kết, tự cường và giữ vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực. Quan hệ song phương phát triển sâu sắc, thực chất đã góp phần tạo thêm cơ sở để hai nước cùng thúc đẩy đoàn kết, hợp tác và kết nối ASEAN, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển bền vững của khu vực.

Củng cố niềm tin, mở rộng không gian hợp tác kinh tế

Nền tảng tin cậy chính trị ngày càng được củng cố đã tạo điều kiện thuận lợi để Việt Nam và Thái Lan mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, trong đó kinh tế, thương mại và đầu tư tiếp tục là những trụ cột quan trọng. Quy mô trao đổi thương mại ngày càng tăng, dòng vốn đầu tư được duy trì cùng những liên kết về sản xuất, chuỗi cung ứng cho thấy quan hệ kinh tế giữa hai nước ngày càng gắn kết và thực chất.

Thái Lan hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong ASEAN. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt 22,1 tỷ USD. Bước sang năm 2026, trao đổi thương mại tiếp tục duy trì quy mô lớn; trong 7 tháng đầu năm, tổng kim ngạch thương mại hai chiều đạt hơn 15,03 tỷ USD, trong đó xuất khẩu của Việt Nam sang Thái Lan đạt hơn 6,52 tỷ USD và nhập khẩu đạt hơn 9,51 tỷ USD.

Hợp tác đầu tư tiếp tục tạo thêm chiều sâu cho quan hệ kinh tế giữa hai nước. Theo số liệu, Thái Lan hiện có 813 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Việt Nam, đứng thứ 8 trong số các quốc gia có đầu tư tại Việt Nam và đứng thứ hai trong ASEAN, sau Singapore. Các nhà đầu tư Thái Lan tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo; sản xuất, phân phối điện, khí, nước, điều hòa; kinh doanh bất động sản; bán buôn và bán lẻ. Ở chiều ngược lại, Việt Nam có 23 dự án đầu tư còn hiệu lực tại Thái Lan, chủ yếu trong các lĩnh vực thương mại, dịch vụ; công nghiệp chế biến, chế tạo và kinh doanh bất động sản.

Trên nền tảng quan hệ chính trị tốt đẹp và những kết quả đã đạt được về thương mại, đầu tư, hai nước đang có điều kiện mở rộng các mối liên kết phù hợp với yêu cầu phát triển mới, nhất là chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững.

Những thế mạnh và nhu cầu phát triển của mỗi nước có thể tạo cơ sở để mở rộng liên kết giữa doanh nghiệp, địa phương, các ngành sản xuất và thị trường; đồng thời nâng cao khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng, chuỗi giá trị khu vực. Đây cũng là hướng đi để quan hệ kinh tế Việt Nam - Thái Lan vừa phát huy những lĩnh vực hợp tác truyền thống, vừa thích ứng với những chuyển dịch mới của kinh tế khu vực và thế giới.

Bên cạnh đó, các hoạt động hợp tác địa phương, giao lưu văn hóa, giáo dục, du lịch và kết nối cộng đồng góp phần đưa quan hệ Việt Nam - Thái Lan đến gần hơn với đời sống xã hội, tạo nền tảng lâu dài cho sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau. Sự đan xen ngày càng chặt chẽ giữa lợi ích kinh tế và các mối liên hệ xã hội cũng tạo thêm sức bền để quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện phát triển thực chất, ổn định và lâu dài.

Chiều sâu của quan hệ song phương còn có ý nghĩa rộng hơn trong khuôn khổ ASEAN. Việt Nam và Thái Lan đều là những thành viên tích cực, có nhiều lợi ích chung trong củng cố đoàn kết, tự cường, tăng cường kết nối và duy trì vai trò trung tâm của ASEAN. Quan hệ giữa hai nước phát triển ổn định, thực chất vì vậy cũng góp phần tạo thêm nền tảng cho hợp tác khu vực, cùng ứng phó với những thách thức mới và thúc đẩy một Đông Nam Á hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển bền vững.

Với nền tảng chính trị vững chắc, những lợi ích kinh tế ngày càng gắn kết cùng quan hệ gần gũi giữa nhân dân hai nước Việt Nam và Thái Lan đang tạo cơ sở để khuôn khổ Đối tác Chiến lược toàn diện được cụ thể hóa bằng những kết quả thiết thực hơn. Đó cũng là hướng phát triển phù hợp để Việt Nam và Thái Lan tiếp tục đồng hành, cùng đóng góp cho một ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững.