Việt Nam được vinh danh Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ toàn cầu năm 2026

Thứ trưởng Trần Trung Tính thay mặt Chính phủ Việt Nam nhận Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ 2026 của GSMA trong khuôn khổ sự kiện Tuần lễ Số quốc tế 2026.

Ngày 28/10, tại Quảng Ninh, Tuần lễ Số quốc tế Việt Nam 2026 (VIDW 2026) khai mạc với chủ đề “Kết nối thông minh: Quản trị AI, Kiến tạo chuyển đổi AI”. Sự kiện quy tụ khoảng 500 đại biểu đến gần 30 quốc gia, mở ra diễn đàn đối thoại về công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, hợp tác quốc tế trong một giai đoạn phát triển mới.

Ngay tại lễ khai mạc, Việt Nam chính thức được Hiệp hội Hệ thống Di động Toàn cầu (GSMA) trao Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026. Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính đại diện Chính phủ Việt Nam nhận giải do ông Julian Gorman, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của GSMA trao.

Giải thưởng được công bố hồi tháng 3/2026 tại Hội nghị Di động Thế giới MWC Barcelona 2026. Hội đồng chuyên gia quốc tế độc lập gồm đại diện Liên minh Viễn thông quốc tế, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế, GSMA cùng nhiều tổ chức lựa chọn quốc gia có tầm nhìn chiến lược, vai trò lãnh đạo chính sách nổi bật trong phát triển di động, kỹ thuật số.

Mỗi năm, giải thưởng vinh danh một quốc gia trên toàn cầu. Trước Việt Nam, Brazil nhận giải năm 2025, Trinidad và Tobago được vinh danh năm 2024, Ấn Độ nhận giải năm 2023. Sự ghi nhận dành cho Việt Nam diễn ra trong bối cảnh hạ tầng số, chất lượng kết nối, chính sách phát triển công nghệ đang ghi nhận nhiều bước tiến rõ nét.

Hạ tầng số tạo nền móng cho bước phát triển mới

Một trong những chuyển biến nổi bật được GSMA ghi nhận nằm ở tốc độ mở rộng hạ tầng viễn thông. Sau giai đoạn thương mại hóa 5G, đến năm 2026, Việt Nam đã lắp đặt hơn 40.000 trạm 5G, đưa vùng phủ sóng lên xấp xỉ 92% dân số, thuộc nhóm quốc gia có tốc độ triển khai mạng thế hệ mới nhanh trên thế giới.

Song hành với mở rộng vùng phủ là sự cải thiện mạnh về chất lượng kết nối. Theo hệ thống đo lường i-Speed của Trung tâm Internet Việt Nam (VNNIC), tốc độ 5G đo được tại Việt Nam lần đầu vượt 500Mbps vào đầu năm 2026. Có nhà mạng đạt 617Mbps, trong khi tốc độ tải xuống trung bình toàn quốc duy trì trên 437Mbps.

Trên bảng xếp hạng Speedtest Global Index của Ookla, Internet băng rộng di động Việt Nam đứng thứ 8 thế giới vào tháng 9/2026 với tốc độ tải xuống trung vị 230,31Mbps. Internet băng rộng cố định cũng duy trì vị trí trong nhóm 10 quốc gia dẫn đầu, phản ánh sự cải thiện đáng kể về năng lực hạ tầng kết nối.

Mạng lưới số cũng đang được mở rộng tới các địa bàn khó khăn. Sau khi hoàn tất tắt sóng 2G, doanh nghiệp viễn thông tiếp tục triển khai Chương trình viễn thông công ích. Riêng chiến dịch trọng điểm năm 2026 hướng tới phủ sóng 1.856 điểm, gồm 788 thôn, bản cùng 1.068 cụm dân cư tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Đưa AI trở thành năng lực cốt lõi của nền kinh tế

Hạ tầng tạo nền móng, song khả năng biến công nghệ thành năng suất, giá trị kinh tế mới mới là bài toán quyết định. Phát biểu tại VIDW 2026, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân nhấn mạnh AI đã trở thành động lực định hình kinh tế, xã hội hiện tại. Khoảng cách số hôm qua có nguy cơ trở thành khoảng cách AI trong tương lai nếu các quốc gia chậm hành động.

Theo Bộ trưởng Vũ Hải Quân, Việt Nam xác định trí tuệ nhân tạo là công nghệ chiến lược, động lực thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh quốc gia. Định hướng đặt ra là chuyển đổi toàn diện quốc gia bằng AI, lấy AI làm năng lực cốt lõi dựa trên ba trụ cột gồm thể chế, nhân lực, hệ sinh thái.

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu tại VIDW 2026.

Ở trụ cột thể chế, yêu cầu được đặt ra là xây dựng môi trường pháp lý vừa tạo dư địa cho đổi mới sáng tạo, vừa quản trị những rủi ro mới xuất hiện. Các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, quản lý theo mức độ rủi ro, chính sách về dữ liệu được kỳ vọng tạo hành lang để công nghệ mới sớm bước ra khỏi phòng nghiên cứu, đi vào đời sống.

Nhân lực là trụ cột tiếp theo của chiến lược. Việt Nam đặt trọng tâm vào đào tạo nguồn nhân lực trong nước, thu hút chuyên gia hàng đầu, trí thức Việt Nam ở nước ngoài, nhân tài quốc tế. Sự liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học được xem là điều kiện để hình thành lực lượng đủ khả năng nghiên cứu, phát triển, ứng dụng AI.

Trụ cột thứ ba hướng tới xây dựng hệ sinh thái AI dựa trên năng lực tính toán, dữ liệu, mô hình AI tiếng Việt cùng cộng đồng doanh nghiệp công nghệ. Đây là mắt xích đưa AI đi sâu vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ công, tạo ra sản phẩm mới, đồng thời nâng hiệu quả vận hành của nền kinh tế.

Biến lợi thế kết nối thành giá trị kinh tế

Theo Báo cáo “Các quốc gia số 2026: Xây dựng hệ sinh thái số tin cậy tại châu Á - Thái Bình Dương”, GSMA ghi nhận bước tiến của Việt Nam trên 5 trụ cột gồm hạ tầng, đổi mới sáng tạo, quản trị dữ liệu, an ninh mạng, kỹ năng con người. Sự phối hợp giữa Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp công nghệ được đánh giá là động lực quan trọng.

Ông Julian Gorman, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của GSMA đánh giá cao định hướng lấy hạ tầng kết nối làm nền tảng thúc đẩy kinh tế số của Việt Nam. Theo ông, thể chế, chính sách tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, khai thác hiệu quả năng lực của mạng 5G.

Ông Julian Gorman, Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương của GSMA phát biểu tại VIDW 2026.

Một hướng đi đáng chú ý là thương mại hóa 5G thông qua việc khuyến khích nhà mạng mở giao diện lập trình ứng dụng. Khi năng lực mạng được mở cho hệ sinh thái công nghệ khai thác, doanh nghiệp có thêm điều kiện phát triển các giải pháp số phục vụ sản xuất, logistics, tài chính, y tế, đô thị thông minh cùng nhiều lĩnh vực khác.

Cùng với cơ hội kinh tế, quá trình số hóa đặt ra yêu cầu cao hơn về an toàn trên môi trường mạng. GSMA đề xuất tăng chia sẻ tín hiệu dữ liệu giữa nhà mạng, các ngành kinh tế, các quốc gia nhằm thu hẹp những kẽ hở bị tội phạm mạng khai thác, đồng thời nâng khả năng phát hiện, phòng ngừa lừa đảo trực tuyến.

Năng lực số của người dân cũng trở thành một phần quan trọng trong bài toán này. GSMA khuyến nghị Việt Nam tăng cường các chương trình kỹ năng số, chú trọng khả năng ứng dụng AI trong sản xuất, kinh doanh, đời sống. Khi người dân có khả năng sử dụng công nghệ hiệu quả, thành quả đầu tư hạ tầng mới có thể chuyển hóa thành giá trị kinh tế, xã hội rộng lớn hơn.

Giải thưởng Lãnh đạo Chính phủ năm 2026 ghi nhận một chặng đường phát triển số, đồng thời mở ra yêu cầu cao hơn cho giai đoạn tiếp theo. Với nền tảng 5G phủ rộng, chất lượng Internet thuộc nhóm dẫn đầu thế giới, hệ sinh thái AI đang được thúc đẩy, bài toán phía trước là chuyển lợi thế kết nối thành năng suất, sản phẩm, dịch vụ cùng sức cạnh tranh mới cho nền kinh tế Việt Nam.