Ngành Y tế bước vào năm 2026 với áp lực hoàn thành chỉ tiêu cao, cải cách toàn diện từ phòng bệnh đến chuyển đổi số
Năm 2026 được xác định là một năm bản lề của ngành Y tế, khi hàng loạt chỉ tiêu kinh tế – xã hội quan trọng do Quốc hội và Chính phủ giao phải được hoàn thành, trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, già hóa dân số diễn ra nhanh, dịch bệnh mới nổi và bệnh không lây nhiễm tiếp tục gia tăng.
Theo kế hoạch công tác năm 2026, ngành Y tế đặt mục tiêu bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95,5% dân số; nâng số bác sĩ lên 15,3 bác sĩ và số giường bệnh lên 34,7 giường trên mỗi 10.000 dân.
Song song đó là các chỉ tiêu sâu hơn về chất lượng sức khỏe như tuổi thọ trung bình đạt 74,8 tuổi, trên 90% người dân được quản lý sức khỏe, mức độ hài lòng với dịch vụ y tế vượt 80%.
Không chỉ dừng ở các con số về nhân lực và cơ sở vật chất, ngành Y tế còn đối mặt với áp lực cải thiện các chỉ số “mềm” nhưng có ý nghĩa lâu dài như giảm tử vong trẻ em, kiểm soát suy dinh dưỡng, cân bằng giới tính khi sinh, duy trì mức sinh thay thế và mở rộng chăm sóc người cao tuổi, người khuyết tật.
Việc đặt mục tiêu tổng tỷ suất sinh ở mức 2,1 con/phụ nữ trong bối cảnh nhiều địa phương rơi vào tình trạng sinh thấp kéo dài cho thấy bài toán dân số đang ngày càng phức tạp.
Cùng với đó, tỷ số giới tính khi sinh vẫn ở mức cao (111 bé trai/100 bé gái), đòi hỏi các can thiệp mạnh mẽ, bền bỉ hơn từ truyền thông đến chính sách.
Ngành Y tế phải phấn đấu đạt tỷ lệ 95,5% dân số tham gia bảo hiểm y tế, nâng số bác sĩ lên 15,3 người/10.000 dân, số giường bệnh đạt 34,7 giường/10.000 dân. Ảnh: NB&CL
Một trọng tâm lớn trong năm 2026 là tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy ngành Y tế. Theo kế hoạch, Bộ Y tế sẽ hoàn thành đề án sắp xếp các đơn vị phòng bệnh để hình thành hệ thống kiểm soát dịch bệnh trung ương và khu vực; đồng thời tổ chức lại các bệnh viện trực thuộc, các đơn vị kiểm nghiệm, kiểm định nhằm xây dựng hệ thống kiểm soát dược phẩm, thực phẩm và thiết bị y tế hội nhập quốc tế.
Song hành với tổ chức bộ máy là yêu cầu hoàn thiện thể chế. Ngành Y tế đặt mục tiêu rà soát toàn diện các văn bản quy phạm pháp luật, xử lý tình trạng chồng chéo, bất cập; đồng thời xây dựng các luật và nghị định quan trọng liên quan đến khám chữa bệnh, hiến – ghép mô tạng, phòng chống tác hại của thuốc lá, y dược cổ truyền…
Đây được xem là “nút thắt” lớn nếu không được tháo gỡ kịp thời, bởi nhiều vướng mắc thực tiễn trong mua sắm, đấu thầu, tự chủ tài chính, xã hội hóa y tế vẫn đang gây áp lực lớn cho các cơ sở y tế công lập.
Trong bối cảnh dịch bệnh vẫn tiềm ẩn khó lường, ngành Y tế xác định nâng cao năng lực y tế dự phòng là ưu tiên hàng đầu. Các nội dung như giám sát dịch tễ, tiêm chủng mở rộng, phòng chống bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng cộng đồng, sức khỏe học đường và ứng phó biến đổi khí hậu tiếp tục được đẩy mạnh.
Bộ Y tế đặt mục tiêu tiếp tục phát triển các kỹ thuật chuyên sâu. Ảnh: NB&CL
Đặc biệt, phòng chống HIV/AIDS vẫn là lĩnh vực cần duy trì nỗ lực bền bỉ, với mục tiêu tiến tới chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030. Việc mở rộng xét nghiệm, điều trị ARV qua bảo hiểm y tế và giám sát liên tục các nhóm nguy cơ cao cho thấy cách tiếp cận ngày càng toàn diện và dựa vào cộng đồng.
Cùng với phòng bệnh, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh vẫn là bài toán trung tâm của ngành Y tế. Năm 2026, Bộ Y tế đặt mục tiêu tiếp tục phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, mở rộng khám chữa bệnh từ xa, tăng cường chỉ đạo tuyến, giảm tải bệnh viện tuyến trên.
Chuyển đổi số trong khám chữa bệnh được đẩy nhanh, với trọng tâm là hồ sơ bệnh án điện tử, thanh toán viện phí không dùng tiền mặt và xây dựng bệnh viện thông minh.
Tuy nhiên, để các mục tiêu này đi vào thực chất, vấn đề năng lực nhân lực, hạ tầng công nghệ và sự đồng bộ giữa các tuyến vẫn là thách thức không nhỏ.
Đào tạo nhân lực y tế tiếp tục được coi là “gốc rễ” của hệ thống. Ảnh: NB&CL
Năm 2026 cũng là giai đoạn then chốt để thực hiện Chiến lược phát triển ngành dược Việt Nam. Ngành Y tế đặt mục tiêu bảo đảm đủ thuốc, vắc xin, kiểm soát chặt chất lượng, giá cả, đồng thời từng bước giảm phụ thuộc vào nhập khẩu thông qua phát triển dược liệu và sản xuất trong nước.
Ở lĩnh vực thiết bị y tế, việc giải quyết dứt điểm hồ sơ tồn đọng, chuẩn hóa tiêu chuẩn kỹ thuật và thúc đẩy sản xuất thiết bị y tế trong nước được kỳ vọng sẽ tháo gỡ những ách tắc kéo dài sau giai đoạn dịch COVID-19.
Đào tạo nhân lực y tế tiếp tục được coi là “gốc rễ” của hệ thống. Ngành Y tế đặt mục tiêu xây dựng chuẩn năng lực nghề nghiệp, kiểm định chương trình đào tạo theo thông lệ quốc tế, đồng thời chú trọng đào tạo cho vùng sâu, vùng xa – nơi vẫn đang thiếu hụt nghiêm trọng bác sĩ, điều dưỡng.
Song song đó, chuyển đổi số y tế được xác định là trụ cột xuyên suốt, hướng tới hình thành nền y tế thông minh, dữ liệu lớn và dịch vụ công trực tuyến toàn diện. Đây vừa là cơ hội nâng cao chất lượng phục vụ, vừa là phép thử về năng lực quản trị và phối hợp liên ngành.
