Bộ trưởng Bộ Xây dựng làm rõ quy định trong Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi)

Đại diện cơ quan chủ trì soạn thảo, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cảm ơn các ý kiến quý báu, tâm huyết, trách nhiệm của các đại biểu Quốc hội, đặc biệt là kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Báo cáo thẩm tra của Ủy ban Kinh tế - Tài chính và ý kiến tại Kỳ họp không thường lệ ngày 21/8.

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, các đại biểu nhất trí cao về sự cần thiết sửa đổi toàn diện luật và cho rằng, dự thảo cơ bản đã thể chế đầy đủ quan điểm, chỉ đạo của Đảng, giải quyết các vướng mắc có nguyên nhân từ quy định của luật, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, khơi thông nguồn lực, bảo đảm phát triển lành mạnh, minh bạch, bền vững.

Sau khi nhận khoản 5%, chủ đầu tư phải nhanh chóng cấp giấy chứng nhận cho khách hàng

Về tiền đặt cọc, Bộ trưởng Bộ Xây dựng viện dẫn các điều khoản: khoản 5 Điều 18 của dự thảo quy định cụ thể về việc dự án được nhận đặt cọc; khoản 5 Điều 5 nghiêm cấm nhận tiền đặt cọc khi chưa hoàn thiện thủ tục và chưa đủ điều kiện được bán; khoản 6 Điều 18 xử lý hành vi sai phạm theo pháp luật dân sự.

Trước các viện dẫn trên, Bộ trưởng Bộ Xây dựng lưu ý, để đến giai đoạn được đặt cọc, nhà đầu tư đã phải thực hiện rất nhiều trình tự, thủ tục. "Chỉ nhà đầu tư nghiêm túc mới đến được bước này", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Về khoản 5% bảo lãnh, Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhắc lại: khoản tiền này để nhận giấy chứng nhận từ chính quyền và đã được đặt trong bảo lãnh của ngân hàng. “Chủ đầu tư minh bạch, làm từ đầu đến cuối dự án, qua nghiệm thu, bàn giao cho người mua thì không có cớ để không thực hiện nghĩa vụ tài chính như tiền thuế đất, tiền sử dụng đất. Sau khi nhận khoản 5% còn lại, chủ đầu tư phải nhanh chóng làm thủ tục cấp giấy chứng nhận cho khách hàng”, Bộ trưởng nêu.

Ngăn “dự án ma”: phải có 15% vốn chủ sở hữu

Trước băn khoăn của đại biểu về việc xuất hiện một số “dự án ma”, dự án dở dang hay các dự án chào bán khi chưa đủ điều kiện làm ảnh hưởng đến thị trường, Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh, sẽ giải thích rõ về các điều kiện cụ thể trong thời gian tới để người dân và doanh nghiệp nắm rõ, tránh vướng mắc.

Về vốn chủ sở hữu, Bộ trưởng Bộ Xây dựng nêu rõ: khi quy hoạch chung được duyệt, doanh nghiệp mới đăng ký tham gia, bằng đấu thầu hoặc chỉ định thầu; trong đó doanh nghiệp phải có 15% vốn chủ sở hữu và khoản này được ngân hàng bảo lãnh. Cơ quan có thẩm quyền ở địa phương phải thực hiện nghiêm điều kiện này.

Bộ trưởng thông tin, Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 có từ Điều 71-76 quy định về hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản, tuy nhiên, một số quy định về hệ thống thông tin trong Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 chưa đáp ứng yêu cầu Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Do đó, theo Bộ trưởng, lần sửa đổi này sẽ bổ sung một số thông tin như: mô hình triển khai hệ thống theo hình thức tập trung và dữ liệu là mã định danh điện tử của các loại bất động sản, chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; cơ chế kết nối, chia sẻ thông tin giữa các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác (đất đai, thuế, dân cư…), bảo đảm là phải liên thông, đồng bộ với các cơ sở dữ liệu liên quan; nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng, của Chính phủ về chuyển đổi số trong xây dựng cơ sở dữ liệu; qua đó, bảo đảm đồng bộ, thống nhất, minh bạch thị trường bất động sản.

Theo Bộ trưởng, mã định danh là công cụ để Nhà nước quản lý, giám sát thị trường hiệu quả, hạn chế gian lận, đầu cơ, trục lợi; giúp người dân, doanh nghiệp tra cứu, xác thực thông tin, giảm thủ tục và chi phí, góp phần xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững.

Hiện Bộ Xây dựng đã hoàn thành xây dựng hạ tầng công nghệ thông tin, hệ thống phần mềm, kết nối với một số cơ sở dữ liệu quốc gia để chia sẻ khai thác, đối chiếu thông tin. Bộ đã bàn giao tài khoản quản trị cho các địa phương trên cả nước. Tính đến ngày 30/7, các địa phương đã từng bước khởi tạo tài khoản cho các cơ sở liên ngành và các chủ đầu tư dự án để thực hiện cái nghiệp vụ báo cáo theo quy định.

“Hệ thống đã tạo lập 12.000 tài khoản người dùng. Ghi nhận 66.302 giao dịch bất động sản, 816 dự án bất động sản và 18.106 chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản. Trong đó, có 3.746 chứng chỉ được cấp qua thủ tục hành chính trên hệ thống thông tin”, Bộ trưởng thông tin.

Bộ trưởng nhấn mạnh, đối với hồ sơ dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan của Quốc hội hoàn thiện dự thảo để Chính phủ trình Quốc hội thông qua.

Kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên thông tin, hầu hết các ý kiến của đại biểu thống nhất sự cần thiết sửa luật và tán thành nhiều nội dung của dự thảo. Sau phiên họp, đề nghị, Tổng thư ký Quốc hội phối hợp với Thường trực Ủy ban Kinh tế - Tài chính tổng hợp, gửi Chính phủ đầy đủ ý kiến của đại biểu ở tổ, hội trường và bằng văn bản; hoàn thiện dự thảo, bảo đảm chất lượng và tiến độ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi trình Quốc hội thông qua.