Bản làng vùng cao lên "chợ số" nhờ livestream

Điện thoại thông minh trở thành cầu nối

Trước làn sóng chuyển đổi số, hàng chục nghìn hộ kinh doanh tại Lào Cai đang từng bước thay đổi cách bán hàng, quản lý và tiếp cận khách hàng.

Không còn bó hẹp trong những phiên chợ vùng cao, nhiều nông sản, đặc sản của đồng bào các dân tộc nay đã xuất hiện trên các nền tảng số, được người tiêu dùng trên khắp cả nước biết đến và đặt mua chỉ sau vài cú chạm trên điện thoại.

Một trong những điển hình là anh Sùng A Tủa, cán bộ xã Phình Hồ, người H'Mông, với hành trình đưa trà Shan tuyết cổ thụ của quê hương bước vào thị trường số.

Thấu hiểu nỗi trăn trở của bà con khi làm ra nông sản nhưng loay hoay tìm đầu ra, anh Tủa từng mạnh dạn cam kết: "Bà con cứ nuôi, cứ trồng, tôi sẽ mua sản phẩm."

Nhưng anh nhận ra, chỉ thu mua sẽ không thể giúp người dân thoát khỏi vòng luẩn quẩn "được mùa mất giá". Muốn phát triển bền vững, sản phẩm phải tìm được người tiêu dùng và phải xây dựng được thương hiệu.

Từ suy nghĩ đó, anh tự học cách quay video, dựng clip, livestream và xây dựng các kênh mạng xã hội mang tên "A Tủa - anh cán bộ xã".

Những video ghi lại cuộc sống đời thường của đồng bào H'Mông, những buổi tuyên truyền ban đêm, cảnh hái chè trên những cây Shan tuyết hàng trăm năm tuổi hay khung cảnh bình yên giữa núi rừng Phình Hồ đã thu hút hàng triệu lượt xem.

Từ nền tảng đó, anh cùng người dân thành lập Hợp tác xã Trà Shan tuyết Phình Hồ, xây dựng quy trình sản xuất bài bản, đưa sản phẩm lên các sàn thương mại điện tử và bán hàng qua livestream.

Chỉ sau hơn hai năm, trà Shan tuyết Phình Hồ đã có mặt tại nhiều tỉnh, thành trong nước, đồng thời xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Nhiều hộ dân từng chỉ bán chè tươi nay đã có thu nhập ổn định từ sản phẩm chế biến, giá trị cây chè cổ thụ cũng tăng lên đáng kể.

Ở xã Châu Quế, câu chuyện chuyển đổi số cũng đang được viết nên từ những đồi quế bạt ngàn.

Chị Bàn Thị Duyên, chủ kênh TikTok "Cô Gái Dao Đỏ", đã biến chiếc điện thoại thông minh thành cầu nối đưa quế sáo, tinh dầu quế, bột quế và nhiều đặc sản địa phương đến với khách hàng trên khắp cả nước.

Năm 2023, chị bắt đầu xây dựng các kênh Facebook và TikTok để chia sẻ những video mộc mạc về cuộc sống của đồng bào Dao đỏ. Nội dung chân thực nhanh chóng tạo sức lan tỏa.

Đến nay, kênh TikTok của chị thu hút gần 154.000 người theo dõi, hơn 4,1 triệu lượt thích. Mỗi phiên livestream có hàng nghìn lượt xem, mang về hàng trăm đơn hàng, không chỉ tiêu thụ sản phẩm của gia đình mà còn tạo đầu ra ổn định cho nhiều hộ trồng quế trong vùng.

"Bên cạnh doanh thu, điều quan trọng nhất mà môi trường số mang lại là cơ hội để sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng", chị Duyên bày tỏ.

Giảm chi phí, rút ngắn các khâu trung gian

Theo thống kê, toàn tỉnh hiện có khoảng 72.000 hộ kinh doanh, phần lớn có quy mô nhỏ. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế địa phương, tạo việc làm và tiêu thụ nông sản.

Bên cạnh đó, Lào Cai có hơn 500 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tham gia bán hàng trực tuyến. Nhiều sản phẩm OCOP, nông sản đặc trưng của địa phương đã được đưa lên các sàn thương mại điện tử và nền tảng mạng xã hội.

Theo lãnh đạo Trung tâm Xúc tiến đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh Lào Cai, livestream không còn là một trào lưu mà đã trở thành giải pháp hiệu quả giúp nâng tầm nông sản địa phương.

Hình thức này giúp các hợp tác xã và hộ kinh doanh tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng trên phạm vi cả nước, rút ngắn các khâu trung gian, giảm chi phí bán hàng và quảng bá sản phẩm.

Khách hàng được quan sát trực tiếp quy trình sản xuất, chất lượng sản phẩm và tương tác với người bán ngay trong phiên phát sóng, qua đó tạo niềm tin lớn hơn so với phương thức bán hàng truyền thống.