Tăng trưởng tín dụng quý I đạt 2,15%, áp lực thanh khoản tại các ngân hàng hiện hữu

Dữ liệu cập nhật theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội quý I/2026 của Cục Thống kê cho thấy, đến ngày 24/3/2026, tổng phương tiện thanh toán tăng 1,04% so với cuối năm 2025, thấp hơn mức tăng 1,89% của cùng thời điểm năm trước.

Huy động vốn của các tổ chức tín dụng tăng 0,44%, cũng thấp hơn mức tăng 1,23% của cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, tăng trưởng tín dụng của nền kinh tế đạt 2,15%, so với mức 2,28% cùng kỳ năm trước.

Với dư nợ tín dụng nền kinh tế tại thời điểm 31/12/2025 đạt khoảng 18,58 triệu tỷ đồng, mức tăng trưởng tín dụng 2,15% trong quý I/2026 đồng nghĩa khoảng 399.000 tỷ đồng đã được bổ sung vào nền kinh tế.

Diễn biến này cho thấy tăng trưởng tín dụng đang cao hơn nhiều so với huy động vốn, dẫn đến áp lực thanh khoản cho các tổ chức tín dụng thời gian qua. Điều này đã được phản ánh lên mặt bằng lãi suất huy động từ đầu năm đến nay.

Từ đầu tháng 3 đến nay, đã có khoảng 20 ngân hàng thương mại tăng lãi suất huy động, trong đó một số ngân hàng đã điều chỉnh tăng 2-4 lần. Đến nay, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của Agribank tăng lên mức 7%/năm, BIDV ở mức 6,8%/năm, VPBank ở mức 6,8%/năm… Lãi suất huy động tại một số ngân hàng đã trên 9%/năm.

Báo cáo diễn biến lãi suất mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết, trong tháng 2/2026, lãi suất tiền gửi bằng đồng Việt Nam tại các ngân hàng thương mại trong nước phổ biến ở mức 0,1-0,2%/năm đối với tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn dưới 1 tháng; từ 4,0-4,5%/năm đối với kỳ hạn từ 1 tháng đến dưới 6 tháng; 5,0-6,5%/năm đối với kỳ hạn từ 6 tháng đến 12 tháng; 5,2-6,6%/năm đối với kỳ hạn từ trên 12 tháng đến 24 tháng và 6,6-7,0%/năm đối với kỳ hạn trên 24 tháng.

Cùng với đó, lãi suất cho vay bình quân của các ngân hàng thương mại đối với các khoản vay mới và cũ còn dư nợ ở mức 7,1-9,4%/năm. Đối với các lĩnh vực ưu tiên, lãi suất cho vay ngắn hạn bình quân khoảng 3,8%/năm, thấp hơn mức trần 4% theo quy định của NHNN.

Ở kênh tín dụng chính sách xã hội, dòng vốn tiếp tục được duy trì và mở rộng. Tính đến ngày 31/3/2026, tổng số vốn giải ngân các chương trình tín dụng chính sách đạt 48.582 tỷ đồng, với hơn 674 nghìn lượt hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng chính sách được vay vốn. Tổng dư nợ tín dụng chính sách đạt 437.724 tỷ đồng, tăng 5,9% so với năm 2025, với hơn 6,7 triệu hộ còn dư nợ.

Diễn biến trên thị trường tài sản cho thấy sự phân hóa giữa các kênh đầu tư. Trên thị trường vàng quốc tế, theo Cục Thống kê, giá vàng bình quân đến ngày 28/3/2026 đạt 4.909,01 USD/ounce, giảm 2,27% so với tháng trước.

Giá vàng thế giới giảm sau giai đoạn tăng cao do hoạt động chốt lời và rút vốn của nhà đầu tư gia tăng, trong bối cảnh đồng USD tăng giá và kỳ vọng lãi suất duy trì ở mức cao làm giảm sức hấp dẫn của kim loại quý.

Trong khi đó, thị trường vàng trong nước ghi nhận diễn biến ngược chiều. Chỉ số giá vàng tháng 3/2026 tăng 1,54% so với tháng trước, dù giá thế giới giảm, chủ yếu do yếu tố cung cầu trong nước và tâm lý nhà đầu tư. So với cùng kỳ năm trước, chỉ số giá vàng tăng 82,77%; so với tháng 12/2025 tăng 18,81%; bình quân quý I/2026 tăng 82,7%.

Trên thị trường ngoại tệ, đồng USD tiếp tục xu hướng tăng. Chỉ số USD trên thị trường quốc tế đến ngày 28/3/2026 đạt 99,29 điểm, tăng 2,03% so với tháng trước.

Nguyên nhân chủ yếu đến từ nhu cầu nắm giữ tài sản an toàn gia tăng trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, cùng với tác động từ việc giá vàng giảm và việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ duy trì lãi suất điều hành ở mức 3,5-3,75% trong cuộc họp ngày 18/3/2026.

Trong nước, giá USD trên thị trường tự do bình quân quanh mức 26.315 VND/USD. Chỉ số giá USD tháng 3/2026 tăng 0,72% so với tháng trước, tăng 2,25% so với cùng kỳ năm trước và giảm 0,47% so với tháng 12/2025. Tính chung quý I/2026, chỉ số giá USD tăng 2,58%.

Tỷ giá trung tâm trong quý I/2026 cơ bản ổn định. Đến ngày 31/3/2026, tỷ giá trung tâm ở mức 25.102 VND/USD, tăng 0,23% so với cuối tháng 2/2026 và giảm 0,08% so với cuối năm 2025. Tỷ giá niêm yết mua - bán tại ngân hàng thương mại ở mức 26.107 - 26.357 VND/USD, tương ứng tăng 0,23% ở chiều mua vào và giảm 0,08% ở chiều bán ra so với cuối năm trước.