Gỡ vướng khấu trừ thuế GTGT với hóa đơn trên 5 triệu đồng thanh toán tiền mặt

Nỗi lo "tắc" dòng tiền lúc nửa đêm

Theo phản ánh của bà N.T.T - đại diện một doanh nghiệp chuyên làm dịch vụ xuất nhập khẩu và thủ tục hải quan, quy định mới tại Nghị định số 181/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ 1.7.2025) đang tạo ra một số vướng mắc thực tế cho ngành logistics.

Điều 26 của Nghị định này yêu cầu các khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt mới được khấu trừ thuế Giá trị gia tăng (GTGT) đầu vào.

Bà T. chia sẻ tình huống khó xử thường gặp: Khi doanh nghiệp làm thủ tục nâng/hạ container tại cảng vào ban đêm, với những lô hàng lớn từ 3 container trở lên, chi phí phát sinh thường vượt quá mức 5 triệu đồng. Theo quy định, để khách hàng (chủ hàng) được khấu trừ thuế, khoản tiền này phải được chuyển khoản từ tài khoản công ty khách hàng sang cảng.

"Việc này xảy ra ban đêm nên khách hàng không thể chuyển khoản được ngay. Nếu thanh toán tiền mặt thì mất quyền lợi thuế, còn chờ chuyển khoản thì hàng hóa bị ách tắc," bà T. bày tỏ lo ngại về việc làm thế nào để hóa đơn cảng xuất ra vẫn hợp lệ để khấu trừ thuế.

Linh hoạt phương thức thanh toán ủy quyền

Trước vướng mắc này, Bộ Tài chính khẳng định, hành lang pháp lý hiện hành đã có những quy định "mở" để hỗ trợ doanh nghiệp, không cứng nhắc bắt buộc phải chuyển tiền trực tiếp từ tài khoản người mua sang người bán ngay tại thời điểm giao dịch.

Căn cứ Điều 26 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP, Bộ Tài chính hướng dẫn hai phương án tháo gỡ cho trường hợp này:

Thứ nhất, sử dụng phương thức thanh toán ủy quyền hoặc cấn trừ công nợ. Doanh nghiệp logistics (bên thứ ba) có thể đứng ra thanh toán thay cho chủ hàng. Việc này cần được quy định cụ thể trong hợp đồng bằng văn bản. Khi đó, chứng từ thanh toán từ bên thứ ba vẫn được chấp nhận để chủ hàng khấu trừ thuế.

Thứ hai, ủy quyền cho cá nhân người lao động. Đây là điểm mở rất quan trọng tại điểm i, khoản 2, Điều 26. Doanh nghiệp có thể ủy quyền cho nhân viên của mình dùng thẻ ngân hàng hoặc tài khoản cá nhân để thanh toán cho cảng. Sau đó, doanh nghiệp sẽ thanh toán lại cho nhân viên này bằng hình thức không dùng tiền mặt.

Công nghệ ngân hàng là chìa khóa

Bên cạnh các giải pháp về ủy quyền, Bộ Tài chính cũng nhấn mạnh về tính sẵn sàng của hệ thống ngân hàng hiện nay. Việc thanh toán không dùng tiền mặt (Internet Banking, Mobile Banking) hoạt động 24/7, không phụ thuộc vào giờ hành chính hay ban đêm.

Pháp luật về thuế GTGT hiện hành không quy định "giờ giới nghiêm" cho việc thanh toán. Nghĩa là, doanh nghiệp hoàn toàn có thể thỏa thuận với cảng về việc xuất hóa đơn trước và thanh toán sau (trả chậm) hoặc thanh toán ngay lập tức qua các ứng dụng ngân hàng số dành cho doanh nghiệp mà không cần ra quầy giao dịch.

Bộ Tài chính khuyến nghị doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại các điều khoản trong hợp đồng kinh tế với đối tác, bổ sung các quy định về thanh toán ủy quyền hoặc trả chậm để đảm bảo quyền lợi khấu trừ thuế, tránh bị động trong các tình huống phát sinh ngoài giờ hành chính.