Hợp tác giáo dục Việt Nam - Hoa Kỳ mở rộng trên nhiều lĩnh vực

Nhiều văn bản được ký kết, thúc đẩy quan hệ hợp tác

Theo báo cáo của Bộ GD&ĐT, Việt Nam và Hoa Kỳ đang triển khai nhiều chương trình hợp tác trong giáo dục và đào tạo.

Hiện có 6 văn bản hợp tác giữa các cơ quan, tổ chức của Việt Nam và Hoa Kỳ đang có hiệu lực. Mới nhất, ngày 15/1/2026, Bộ GD&ĐT và Tập đoàn Qualcomm ký Bản ghi nhớ hợp tác về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Ngày 17/7/2025, Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Hoa Kỳ ký gia hạn Hiệp định thực thi về giảng dạy tiếng Anh của Chương trình Hòa bình. Ngày 11/9/2023, Bộ GD&ĐT và Tập đoàn Intel ký Bản ghi nhớ hợp tác về chương trình chuyển đổi số trong giáo dục. Bộ GD&ĐT và Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ ký Bản ghi nhớ hợp tác về giáo dục và đào tạo ngày 16/11/2023.

Trước đó, ngày 21/9/2022, Bộ GD&ĐT và Viện Khảo thí Giáo dục Hoa Kỳ (ETS) ký Bản ghi nhớ hợp tác về chương trình nâng cao chất lượng đào tạo tiếng Anh và năng lực công tác khảo thí cho hệ thống giáo dục Việt Nam.

Ngày 9/9/2022, Bộ GD&ĐT và Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) ký Bản ghi nhớ hợp tác về hỗ trợ phát triển nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đại học Việt Nam.

Ngày 10/7/2020, Hiệp định thực thi về giảng dạy tiếng Anh của Chương trình Hoà Bình đã được ký tại Hà Nội và chính thức triển khai từ tháng 10/2021 do dịch Covid-19. Đến nay đã triển khai thực hiện với việc tiếp nhận các tình nguyện viên tại 30 trường THPT tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Những kết quả tích cực góp phần nâng cao chất lượng GD-ĐT

Trong khuôn khổ hợp tác với USAID, phía Hoa Kỳ đã tài trợ tổng cộng khoảng 68 triệu USD cho các dự án tại Việt Nam, gồm Dự án BUILD-IT; dự án nâng cao chất lượng đào tạo y tế ở một số trường đại học Y; dự án xây dựng chương trình đào tạo, quản trị hệ thống, các chính sách vận hành, kiểm định quốc tế tại Trường Đại học Fulbright; và dự án tăng cường năng lực giáo dục đại học cho Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TPHCM và Đại học Đà Nẵng.

Với Viện Khảo thí Giáo dục Hoa Kỳ, hai bên đã phối hợp triển khai tập huấn cho hơn 300 cán bộ làm công tác khảo thí và kiểm định chất lượng của Việt Nam.

Trong hợp tác với Intel, tháng 7/2024, phía Intel phối hợp với Bộ GD&ĐT tổ chức tập huấn về trí tuệ nhân tạo cho giảng viên của 7 trường đại học, gồm: Đại học Bách Khoa Hà Nội, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, Trường Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học FPT, Trường Đại học CMC, Trường Đại học Đại Nam.

Hợp tác với Apple cũng được triển khai thông qua việc thành lập Tổ công tác về chương trình hợp tác giữa Apple và các trường đại học kỹ thuật tại Việt Nam. Chương trình nhằm hỗ trợ phát triển nguồn nhân lực kỹ sư chất lượng cao cho các hoạt động sản xuất và phát triển của Apple với sự tham gia của Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách Khoa Hà Nội, Trường Đại học Ngoại thương, Trường Đại học Bách Khoa (Đại học Quốc gia Hồ Chí Minh), Trường Đại học Sư phạm kỹ thuật Hồ Chí Minh.

Trong hợp tác với Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, các nội dung đang được triển khai gồm đào tạo tiếng Anh, tiếp nhận chuyên gia, STEM và nghiên cứu hợp tác chung về giáo dục đại học. Thông qua Đại sứ quán Hoa Kỳ, hai bên thực hiện các hoạt động bồi dưỡng ngắn hạn, hội thảo chuyên đề cho cán bộ quản lý giáo dục, tiếp nhận chuyên gia, trợ giảng tiếng Anh theo chương trình Fulbright và tổ chức hội thảo về nâng cao trình độ tiếng Anh.

Từ cuối năm 2024, phía Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ phối hợp với Bộ GD&ĐT mời 25 cán bộ lãnh đạo các trường đại học đào tạo về khoa học công nghệ và kỹ thuật tham dự Chương trình trao đổi học thuật quốc tế (IAPP). Một số lãnh đạo các trường đại học khu vực Mekong tham gia Chương trình Mekong Digitec, tập trung thảo luận về tăng cường hợp tác đào tạo các ngành kỹ thuật như AI, công nghệ thông tin và chíp bán dẫn.

Năm 2025, phía Hoa Kỳ đề xuất các hoạt động hợp tác trong khuôn khổ IAPP, chương trình Fulbright, chương trình tiếng Anh RLO và hợp tác song phương giữa các trường đại học Hoa Kỳ với các trường đại học Việt Nam về đào tạo trong khuôn khổ Đề án 89.

Với Qualcomm, hai bên đang triển khai các nội dung tại Bản Ghi nhớ nghiên cứu khoa học, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số ký ngày 15/1/2026. Qualcomm hỗ trợ Đại học Bách khoa Hà Nội phát triển phòng thí nghiệm Edge AI, phục vụ đào tạo thực hành về AI và cung cấp quyền truy cập phần cứng để thử nghiệm.

Doanh nghiệp này cũng hỗ trợ các dự án nghiên cứu AI với ĐH Bách khoa Hà Nội, Trường Đại học Khoa học TP Hồ Chí Minh, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông và Trường Đại học Bách khoa (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh). Đồng thời, Qualcomm phối hợp thành lập một phòng thí nghiệm thông minh mô hình tại Trường Đại học Điện lực nhằm hỗ trợ học tập thực hành cho nhân lực trong lĩnh vực năng lượng tái tạo trong tương lai. Dự án đã được thông qua Văn kiện Dự án và đang bắt đầu triển khai.

Thúc đẩy liên kết đào tạo giữa cơ sở giáo dục Việt Nam - Hoa Kỳ

Hiện có khoảng 50/400 chương trình liên kết đào tạo giữa các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam và Hoa Kỳ, chủ yếu ở trình độ đại học và thạc sĩ. Các ngành đào tạo tập trung chủ yếu vào kỹ thuật công nghệ, máy tính và kinh tế. Ngoài ra, các cơ sở giáo dục đại học hai nước còn hợp tác trực tiếp trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, môi trường và biến đổi khí hậu, nông nghiệp và giáo dục STEM.

Tính từ năm 2009 đến nay, Bộ GD&ĐT đã cử khoảng 127 người đi học trình độ tiến sĩ tại Hoa Kỳ bằng ngân sách nhà nước thông qua Đề án 911. Khoảng 30.000 sinh viên Việt Nam đang du học tại Hoa Kỳ theo các chương trình học bổng khác và tự túc.

Bộ GD&ĐT cũng cho biết, Việt Nam hiện có 6 cơ sở giáo dục phổ thông có vốn đầu tư của Hoa Kỳ tại Hà Nội, TP.HCM, Quảng Ninh, Hải Phòng và Bình Dương, với khoảng 3.000 học sinh đang học tập.