Lễ hội Chùa Hương và mục tiêu bảo tồn di sản

Siết chặt quản lý

Năm nay, Ban Tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương đã triển khai nhiều biện pháp chấn chỉnh hoạt động vận chuyển trên suối Yến - tuyến đường thủy huyết mạch của lễ hội. Đáng chú ý, việc hạn chế tối đa xuồng gắn động cơ lưu thông trong khu vực được thực hiện nghiêm túc.

Ông Tạ Đình Dũng - Đại diện truyền thông Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 - cho biết, quyết định này xuất phát từ nhiều nguyên nhân: Xuồng gắn động cơ gây ô nhiễm tiếng ồn, khí thải, tạo sóng ảnh hưởng đến hoạt động chèo đò truyền thống; một số phương tiện không đủ điều kiện đăng kiểm vẫn hoạt động, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn. Theo ông Dũng, việc hạn chế xuồng động cơ là nhằm giữ gìn không gian thanh tịnh của khu di tích, mang lại trải nghiệm trọn vẹn hơn cho du khách.

Song song với đó, hoạt động vận chuyển trên suối Yến được quản lý chặt chẽ. Hợp tác xã Dịch vụ Du lịch chùa Hương phối hợp lực lượng chức năng thực hiện đăng ký, đăng kiểm phương tiện theo đúng quy định. Toàn tuyến hiện có 1.033 thuyền truyền thống, 2.636 xuồng và 6 xuồng điện phục vụ công tác điều hành.

Tất cả phương tiện đều được trang bị áo phao, ghế ngồi, dụng cụ nổi, giỏ đựng rác; đánh số đò và gắn mã QR để tiếp nhận phản ánh. Người lái đò mặc áo nhận diện, đeo thẻ, được tập huấn nghiệp vụ và ký cam kết phục vụ văn minh; tiền công thanh toán qua tài khoản ngân hàng nhằm đảm bảo công khai, minh bạch.

Bên cạnh đó, việc bán vé điện tử, kiểm soát vé bằng mã QR, lắp đặt hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo và vận hành trung tâm điều hành được triển khai đồng bộ.

Ban Tổ chức tăng cường công tác chỉnh trang cảnh quan, quản lý chặt dịch vụ, hàng quán và mặt bằng, kiên quyết không để tái lấn chiếm sau giải tỏa, đồng thời yêu cầu các hộ kinh doanh niêm yết giá và bán đúng giá. Đặc biệt, năm nay, tổ phản ứng nhanh và đường dây nóng được thành lập; thường trực tiếp nhận, xử lý thông tin phát sinh.

Chú trọng bảo tồn di sản

Lễ hội Du lịch Chùa Hương từ lâu là một trong những lễ hội truyền thống có quy mô lớn, tầm ảnh hưởng sâu rộng trong đời sống văn hóa - tín ngưỡng của người dân cả nước, đồng thời là sản phẩm du lịch tâm linh đặc sắc của Thủ đô Hà Nội.

Phát biểu tại lễ khai mạc Lễ hội chùa Hương 2026, ông Lê Văn Trang - Chủ tịch UBND xã Hương Sơn - nhấn mạnh: “Khu quần thể Di tích quốc gia đặc biệt Hương Sơn là một đại danh lam thắng cảnh có giá trị lịch sử văn hóa tâm linh và du lịch, với 21 điểm di tích gồm các động, đền, chùa, suối, núi non, đồng, bãi... là nguồn tài nguyên du lịch văn hóa đồ sộ với ưu thế về cảnh quan thiên nhiên tươi đẹp, những công trình Phật giáo trùng điệp. Mỗi điểm di tích là một dấu tích, nơi hiện hữu của một di sản văn hóa Phật giáo vô giá, là nơi hội tụ tinh hoa tỏa sáng các giá trị lịch sử văn hóa tín ngưỡng”.

Theo lãnh đạo địa phương, đây là lễ hội truyền thống lâu đời và kéo dài nhất cả nước, hội tụ nhiều hoạt động văn hóa đặc sắc. Để giữ vững vị thế đó và đáp ứng các tiêu chí của khu du lịch, thời gian qua, chính quyền và nhân dân xã Hương Sơn đã chủ động đổi mới tư duy trong quản lý, phát triển du lịch - dịch vụ chất lượng cao, xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, văn minh.

Công tác cải tạo, chỉnh trang cảnh quan khu Di tích quốc gia đặc biệt Chùa Hương được triển khai đồng bộ; môi trường du lịch, hạ tầng kỹ thuật, sản phẩm du lịch và hoạt động của doanh nghiệp du lịch từng bước được nâng cao chất lượng.

Thông qua chất lượng tổ chức lễ hội, địa phương tiếp tục khẳng định giá trị nổi bật của quần thể Hương Sơn, làm cơ sở trình công nhận Chùa Hương là Khu du lịch Quốc gia trong năm 2026, tiến tới hoàn thiện hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới vào năm 2030.