Đam mê game có học được nhân văn?

PGS.TS Đặng Hồng Sơn, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) chỉ ra rằng, trong thế giới game hiện đại, công nghệ không còn là yếu tố duy nhất quyết định thành công.

Những tựa game chạm đến người chơi sâu sắc nhất lại là những sản phẩm biết kể chuyện, tái hiện văn hóa, lịch sử và đánh thức cảm xúc, những giá trị cốt lõi của khoa học xã hội và nhân văn.

“Muốn làm game hay, không chỉ cần lập trình giỏi mà còn phải hiểu con người, hiểu văn hóa. Đó là phần việc mà nhân văn đảm nhiệm”, ông Sơn nhấn mạnh.

Thực tế cho thấy, nhiều sản phẩm game thành công trên thị trường quốc tế đều dựa vào chất liệu văn hóa bản địa, lịch sử dân tộc hoặc những câu chuyện mang tính nhân bản sâu sắc. Đây chính là “mảnh đất” mà người học nhân văn có lợi thế đặc biệt, nếu biết kết hợp với công nghệ.

Trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, nỗi lo “nhân văn bị thay thế” cũng ngày càng rõ rệt. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, AI có thể xử lý dữ liệu, tạo nội dung, thậm chí mô phỏng sáng tạo - nhưng lại gặp giới hạn ở những giá trị mang tính con người.

Đó là cảm xúc, là trải nghiệm sống, là khả năng thấu hiểu và kể những câu chuyện chạm tới trái tim, những yếu tố làm nên bản sắc của sản phẩm sáng tạo.

Ngay trong lĩnh vực truyền thông, nơi AI đang “lấn sân” mạnh mẽ, PGS.TS Đặng Hồng Sơn cho rằng cuộc cạnh tranh là có thật, nhưng không phải là “cuộc chơi một mất một còn”.

“Nếu biết khai thác, AI sẽ là công cụ hỗ trợ đắc lực. Nhưng nếu không làm chủ, người học có thể bị thay thế ngay chính trong lĩnh vực của mình”, ông Sơn cảnh báo.

Ở góc nhìn đào tạo, PGS.TS Nguyễn Thị Như Huế, Phó Trưởng ban Quản lý đào tạo và bồi dưỡng, Học viện Báo chí và Tuyên truyền cho biết, truyền thông vẫn là ngành có sức hút lớn, với nhu cầu nhân lực ngày càng đa dạng.

Không chỉ dừng lại ở báo chí truyền thống, ngành này đang mở rộng mạnh sang các lĩnh vực như truyền thông chính sách, truyền thông doanh nghiệp, xây dựng thương hiệu hay phát triển hình ảnh cá nhân.

Đáng chú ý, từ năm 2026, Học viện dự kiến mở thêm ngành Truyền thông sáng tạo quảng cáo, một hướng đi mới gắn chặt với nhu cầu thị trường và xu hướng sáng tạo nội dung hiện đại.

Theo các chuyên gia, câu hỏi “nhân văn có thua AI không?” thực chất đang bị đặt sai.

Vấn đề không phải là cạnh tranh, mà là khả năng kết hợp.

Trong kỷ nguyên số, những người vừa hiểu công nghệ, vừa am hiểu con người sẽ là lực lượng tạo ra giá trị khác biệt. Khi AI có thể viết, vẽ, lập trình, thì chính chiều sâu văn hóa, tư duy phản biện và khả năng kể chuyện mang tính nhân bản mới là yếu tố quyết định ai sẽ dẫn dắt cuộc chơi.

Vì thế, với những thí sinh yêu thích game nhưng có nền tảng hoặc đam mê nhân văn, lựa chọn này không phải là “đi đường vòng”, mà có thể là con đường ngắn nhất để chạm tới những sản phẩm sáng tạo có chiều sâu – nơi công nghệ chỉ là công cụ, còn con người mới là trung tâm.