Chuyển đổi sinh kế, hướng đi bền vững ở vùng khó Phú Thọ

* Chuyển đổi sinh kế, nâng cao thu nhập

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng phát huy lợi thế địa phương được xác định là giải pháp quan trọng trong công tác giảm nghèo tại các xã vùng khó của tỉnh Phú Thọ. Nhiều địa phương đã mạnh dạn thay thế các loại cây trồng kém hiệu quả bằng mô hình sản xuất hàng hóa, gắn với áp dụng khoa học kỹ thuật và liên kết tiêu thụ sản phẩm.

Gia đình anh Bùi Văn Trung (ở xóm Tân Lập, xã Toàn Thắng) là một trong những hộ điển hình. Trước đây, toàn bộ diện tích canh tác của gia đình chủ yếu trồng lúa một vụ, hiệu quả kinh tế thấp. Từ năm 2015, được chính quyền địa phương và doanh nghiệp hướng dẫn, gia đình anh Trung đã chuyển hơn 1.000m2 đất sang trồng mướp đắng lấy hạt.

Nhờ tuân thủ quy trình kỹ thuật, thường xuyên cải tạo đất, năng suất mướp đắng đạt trên 80kg hạt khô mỗi vụ. Với giá bán khoảng 600 nghìn đồng/kg, mỗi vụ sản xuất mang lại thu nhập cho gia đình anh trên 60 triệu đồng, cao gấp nhiều lần so với trồng lúa trên cùng diện tích. Từ nguồn thu này, gia đình anh Trung từng bước ổn định đời sống, có điều kiện tái đầu tư sản xuất và chăm lo cho con cái học hành. Anh Bùi Văn Trung cho biết, việc chuyển đổi cây trồng đã giúp gia đình anh thoát khỏi tình trạng sản xuất manh mún, phụ thuộc nhiều vào thời tiết. Hiện nay, mô hình trồng mướp đắng lấy hạt đang được một số hộ trong xóm học tập, nhân rộng, mở ra hướng sản xuất mới cho người dân địa phương.

Theo bà Đinh Thị Mạnh, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Toàn Thắng, không chỉ phát triển trồng trọt, nhiều xã vùng khó của tỉnh Phú Thọ còn tập trung hỗ trợ người dân phát triển chăn nuôi theo hướng hàng hóa. Trong đó, xã Toàn Thắng là một trong những địa phương được thụ hưởng dự án giảm nghèo bền vững với nguồn kinh phí trên 500 triệu đồng để triển khai mô hình chăn nuôi bò sinh sản. Quá trình triển khai được thực hiện công khai, minh bạch, đúng đối tượng, tạo sự đồng thuận trong nhân dân.

* Chính sách đồng bộ, giảm nghèo bền vững

Cùng với chuyển đổi sinh kế, các chính sách hỗ trợ của Đảng và Nhà nước được các xã vùng khó của tỉnh triển khai kịp thời, đồng bộ, bảo đảm người nghèo, cận nghèo được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ xã hội cơ bản. Các chính sách về y tế, giáo dục, tín dụng ưu đãi, thông tin, tiền điện, nước sạch và vệ sinh môi trường, hỗ trợ nhà ở, giải quyết việc làm… đã góp phần giúp người nghèo từng bước cải thiện đời sống, vượt qua khó khăn.

Tại xã Mai Hạ, việc tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi từ Ngân hàng Chính sách xã hội đã giúp nhiều hộ nghèo có điều kiện phát triển sản xuất. Ông Khà Văn Luyến (ở xóm Củm) cho biết, từ nguồn vốn vay được Nhà nước hỗ trợ, gia đình ông đầu tư mua bò sinh sản. Đến nay, đàn bò phát triển ổn định, mang lại nguồn thu thường xuyên, tạo cơ sở để gia đình vươn lên thoát nghèo bền vững.

Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Phú Thọ Bùi Thị Minh nêu rõ, ngay từ đầu nhiệm kỳ 2021  -2025, các xã vùng đặc biệt khó khăn trên địa bàn tỉnh đã chủ động xây dựng kế hoạch giảm nghèo cụ thể theo từng năm, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương. Các kế hoạch được triển khai đến từng xóm, khu dân cư; trong đó, ưu tiên nguồn lực đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng thiết yếu, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân phát triển sản xuất, trao đổi hàng hóa và tiếp cận tốt hơn các dịch vụ xã hội cơ bản.

Theo bà Bùi Thị Minh, thực tế cho thấy, khi hạ tầng từng bước được hoàn thiện, người dân vùng khó có thêm cơ hội mở rộng sản xuất, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Cùng với đó, các chính sách hỗ trợ của Đảng và Nhà nước đã trở thành động lực quan trọng, tiếp thêm niềm tin và khát vọng vươn lên cho đồng bào ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.

Song song với đầu tư hạ tầng, các địa phương chú trọng công tác tuyên truyền, vận động người dân thay đổi nhận thức, từng bước xóa bỏ tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước. Trên cơ sở điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng và tập quán canh tác, người dân được định hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp, từng bước ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất.

Các tổ chức hội, đoàn thể tiếp tục phát huy vai trò “cầu nối”, đứng ra tín chấp với Ngân hàng Chính sách xã hội để hộ nghèo, cận nghèo được vay vốn ưu đãi phát triển sản xuất. Nguồn vốn kịp thời đã giúp nhiều hộ có điều kiện đầu tư chăn nuôi, trồng trọt, tạo sinh kế ổn định và nâng cao thu nhập.

Bà Bùi Thị Minh cho biết thêm, qua 5 năm triển khai các chính sách dân tộc và Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021 - 2025, công tác giảm nghèo trên địa bàn tỉnh Phú Thọ đạt nhiều kết quả tích cực. Việc lồng ghép hiệu quả các chương trình, dự án đã góp phần nâng cao chất lượng đào tạo nghề, chăm sóc sức khỏe, giáo dục - đào tạo, từng bước cải thiện đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số.

Tỷ lệ hộ nghèo tại các xã vùng khó giảm qua từng năm. Nhiều mô hình sản xuất hiệu quả được hình thành và nhân rộng. Ý thức tự lực, tự cường của người dân ngày càng được nâng cao. Dù vẫn còn những khó khăn, thách thức, song với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và nỗ lực của các địa phương cùng người dân, công tác giảm nghèo ở các xã vùng khó của tỉnh Phú Thọ đang đi đúng hướng, bền vững hơn; góp phần hiện thực hóa mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau”./.

Vũ Hà