Từ thất thoát ngân sách đến buông lỏng thị trường vật liệu
Thanh tra tỉnh Điện Biên vừa phát hiện nhiều sai phạm mang tính hệ thống tại Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên giai đoạn 2023 - 2025. Không chỉ dừng lại ở những vi phạm nguyên tắc tài chính nội bộ, cơ quan này còn bộc lộ sự lỏng lẻo trong quản lý các dự án bảo trì, bỏ ngỏ giám sát thị trường bất động sản và ban hành các công bố giá vật liệu xây dựng “thiếu thực tế”.
Nhiều khoản chi chưa đúng quy định, hồ sơ thiếu chặt chẽ
Đi sâu vào công tác quản lý, sử dụng kinh phí, Thanh tra tỉnh Điện Biên đã phát hiện tình trạng chi sai chế độ, phụ cấp và hỗ trợ đối với công chức tại Sở Xây dựng cũng như các đơn vị trực thuộc.
Cụ thể, Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên đã thanh toán tiền làm thêm giờ đối với thời gian làm thêm trùng khớp với thời gian đi công tác thực tế, gây thất thoát hơn 8 triệu đồng. Thanh toán thừa phụ cấp khu vực đối với thời gian đi học từ 1 tháng trở lên tại địa bàn không được hưởng phụ cấp khu vực, không đúng quy định với số tiền hơn 7,6 triệu đồng. Chi hỗ trợ chi phí đi lại từ cơ quan đến nơi học tập bằng tiền vé máy bay, không đúng với số tiền hơn 6,7 triệu đồng.
Thậm chí, có tới hơn 23 triệu đồng được Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên thanh toán vé máy bay nhưng hồ sơ không hề thể hiện được việc đi công tác hay di chuyển thực tế của cán bộ.
Tại Sở Giao thông vận tải trước thời điểm hợp nhất, tình trạng dễ dãi trong tài chính cũng lặp lại khi tiền làm thêm giờ được thanh toán cho cả khoảng thời gian cán bộ đang hưởng chế độ nghỉ phép với số tiền hơn 9,1 triệu đồng và thanh toán tiền nghỉ phép cho người đang đi học với số tiền gần 2 triệu đồng.
Đáng chú ý, hệ thống chứng từ tại Văn phòng Sở Xây dựng và Sở Giao thông vận tải cùng các trung tâm trực thuộc bộc lộ sự thiếu chuyên nghiệp có hệ thống. Hàng loạt hồ sơ mua sắm thiếu đề xuất, giấy đi đường tẩy xóa, vắng chữ ký xác nhận nơi đến và thanh toán tiền tiếp khách nhưng hoàn toàn không có kế hoạch làm việc.
Trụ sở Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên. Ảnh: Minh Thiên.
Thất thoát tại các dự án giao thông và những bất cập trong quản lý tài sản công
Trong vai trò chủ đầu tư, Sở Xây dựng và Sở Giao thông vận tải (trước khi hợp nhất) đã để xảy ra sai phạm tại 31 dự án sửa chữa định kỳ các tuyến quốc lộ, tỉnh lộ.
Việc xác định khối lượng công việc thi công làm căn cứ lập dự toán, ký kết hợp đồng, nghiệm thu và thanh toán thiếu chính xác đã dẫn đến tăng sai chi phí đầu tư xây dựng số tiền gần 200 triệu đồng. Trong đó, chi phí xây lắp chiếm phần lớn với số tiền hơn 187 triệu đồng, phần còn lại là chi phí quản lý dự án và chi phí giám sát.
Bên cạnh đó, công tác quản lý tài sản công lại bộc lộ những nghiệp vụ yếu kém khó hiểu. Theo quy định, mọi biến động tài sản phải được ghi sổ, tuy nhiên năm 2024, Sở Xây dựng mua mới bộ Camera hành trình trị giá gần 20 triệu đồng nhưng “quên” không ghi tăng tài sản cố định và hạch toán vào sổ.
Sở Giao thông vận tải thanh lý chiếc xe ô tô Toyota Land Cruiser (nguyên giá hơn 1,36 tỷ đồng) nhưng không hạch toán giảm tài sản trên sổ kế toán, trực tiếp làm sai lệch báo cáo tài chính.
Hay nhiều đơn vị như Ban Quản lý bến xe, Trung tâm Quy hoạch xây dựng đô thị và nông thôn nhầm lẫn cơ bản về nghiệp vụ khi hạch toán công cụ, dụng cụ (như bàn ghế) vào tài sản cố định.
Bảng giá công bố trở nên xa rời thực tế thị trường
Đáng quan ngại hơn cả là sự chểnh mảng trong vai trò cơ quan tham mưu nòng cốt về xây dựng và quy hoạch của tỉnh. Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên đã chậm trễ tham mưu Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 - 2030 và bỏ quên việc trình Kế hoạch phát triển nhà ở năm 2023.
Hoạt động hành nghề môi giới và các sàn giao dịch bất động sản trên địa bàn gần như bị thả nổi khi cơ quan thanh tra không tìm thấy bất kỳ văn bản, tài liệu nào chứng minh việc Sở tổ chức giám sát, quản lý.
Đặc biệt, trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng là yếu tố sống còn của các dự án đầu tư, công tác quản lý giá của Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên lại thể hiện nhiều hạn chế như: Chưa lập danh sách đầy đủ các tổ chức thuộc diện kê khai giá, bỏ lọt các đại lý phân phối và kinh doanh thương mại, nhưng lại lạm quyền yêu cầu các tổ chức không thuộc danh sách do UBND tỉnh ban hành phải nộp hồ sơ kê khai. Các đợt công bố giá vật liệu hàng tháng thiếu vắng dữ liệu đầu vào trầm trọng, liên tục thiếu báo cáo từ TP. Điện Biên Phủ và các huyện trọng điểm.
Đáng nói, nhiều tháng Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên đã áp dụng nguyên giá của kỳ trước mà không qua khảo sát thực tế, hoặc lập biên bản khảo sát nhưng lại bỏ trống thông tin giá vật liệu, khiến bảng giá công bố trở nên xa rời thực tế thị trường.
Trước tính chất nghiêm trọng của hàng loạt sai phạm nêu trên, Thanh tra tỉnh Điện Biên đã kiến nghị thu hồi nộp ngân sách nhà nước tổng số tiền hơn 251 triệu đồng.
Việc chấn chỉnh phương thức quản lý, siết chặt kỷ luật tài chính và minh bạch hóa công tác điều hành vĩ mô đang là mệnh lệnh bức thiết để Sở Xây dựng tỉnh Điện Biên làm sạch bộ máy và lập lại trật tự kỷ cương công vụ.
