Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc: Đưa đầu tư công và mua sắm công thành 'đơn đặt hàng đầu tiên' cho doanh nghiệp nội
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu kiến tạo thị trường dẫn dắt, nghiên cứu cơ chế để đầu tư công, các dự án hạ tầng chiến lược, mua sắm công và mua sắm của doanh nghiệp nhà nước trở thành "đơn đặt hàng đầu tiên" cho doanh nghiệp trong nước.
Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc phát biểu tại Hội thảo". Ảnh: CP
Công nghiệp hỗ trợ vẫn "rộng mà chưa sâu, nhiều mà chưa mạnh"
Theo đó, sáng 30/9, phát biểu tại Hội thảo "Định hướng phát triển công nghiệp hỗ trợ Việt Nam", Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh, cần khẳng định công nghiệp hỗ trợ là ngành công nghiệp nền tảng, trực tiếp quyết định năng lực tự chủ, sức cạnh tranh và mức độ tham gia của nền kinh tế vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Công nghiệp hỗ trợ là tầng sản xuất trung gian gồm vật liệu, linh kiện, phụ tùng, công nghệ chế tạo, thiết kế, đo lường, thử nghiệm…, quyết định độ sâu và sức chống chịu của cả nền công nghiệp. Một quốc gia có thể lắp ráp những sản phẩm rất hiện đại nhưng vẫn chưa có nền tảng công nghiệp tự chủ nếu công nghiệp hỗ trợ còn yếu.
Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh, đây còn là vấn đề liên quan đến an ninh kinh tế và năng lực tự chủ của nền kinh tế.
Thời gian qua, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam đã hình thành nền tảng nhất định. Khung thể chế từng bước được hoàn thiện. Theo thống kê chưa đầy đủ được Phó Thủ tướng Thường trực dẫn tại hội thảo, cả nước hiện có trên 7.000 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, khoảng 30% đã tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, một số tập đoàn trong nước bắt đầu đóng vai trò đầu chuỗi.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu nhìn thẳng vào thực tế công nghiệp hỗ trợ vẫn "rộng mà chưa sâu, nhiều mà chưa mạnh".
Phó Thủ tướng Thường trực yêu cầu nhìn thẳng vào thực tế công nghiệp hỗ trợ vẫn "rộng mà chưa sâu, nhiều mà chưa mạnh. Ảnh: CP
Quan tâm phát triển công nghiệp vật liệu - "gốc của công nghiệp hỗ trợ"
Thời gian tới, Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, thể chế hóa đầy đủ chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ trong Luật Công nghiệp trọng điểm và các luật có liên quan. Cùng với đó là xây dựng liên kết có trách nhiệm giữa doanh nghiệp đầu chuỗi và nhà cung ứng, gắn ưu đãi với kết quả, tạo lập thị trường và hạ tầng dùng chung.
Đối với đề xuất xây dựng một đạo luật riêng về công nghiệp hỗ trợ, Phó Thủ tướng Thường trực cho rằng trước mắt cần đưa các nội dung cần thiết vào Luật Công nghiệp trọng điểm, đồng thời rà soát danh mục sản phẩm công nghiệp hỗ trợ ưu tiên, gắn với danh mục công nghệ chiến lược và phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Phó Thủ tướng Thường trực cũng nhấn mạnh đến việc kiến tạo thị trường dẫn dắt, nghiên cứu cơ chế để đầu tư công, các dự án hạ tầng chiến lược, mua sắm công và mua sắm của doanh nghiệp nhà nước trở thành "đơn đặt hàng đầu tiên" cho doanh nghiệp trong nước.
Các dự án lớn cần có phương án sử dụng hàng hóa, dịch vụ trong nước trên cơ sở năng lực đáp ứng, gắn với giá trị và hàm lượng công nghệ. Đồng thời, việc nhập khẩu công nghệ cao cần gắn với chuyển giao công nghệ và phát triển năng lực trong nước.
Phó Thủ tướng Thường trực đề nghị các cơ quan, bộ, ngành đổi mới mạnh mẽ cách tiếp cận phát triển công nghiệp hỗ trợ. Ảnh: CP
Cùng với đó, phát huy vai trò của doanh nghiệp đầu chuỗi và tăng cường liên kết với khu vực FDI. Các tập đoàn trong nước cần chuyển từ mua module hoàn chỉnh sang công bố tiêu chuẩn, đặt hàng phân hệ và đồng hành với nhà cung ứng Việt Nam.
Thu hút FDI có chọn lọc, ưu tiên dự án có trung tâm nghiên cứu - phát triển, chuyển giao công nghệ và chương trình phát triển nhà cung ứng trong nước.
Phó Thủ tướng Thường trực cho biết, trong làm việc với các nhà đầu tư công nghệ hàng đầu, Chính phủ đặt vấn đề hình thành các trung tâm nghiên cứu và phát triển tại Việt Nam.
Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc và các đại biểu tham quan gian trưng bày sản phẩm tại Hội thảo. Ảnh: CP
Phó Thủ tướng Thường trực cũng yêu cầu xây dựng hạ tầng kỹ thuật, nghiên cứu ứng dụng dùng chung và tăng cường phối hợp giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu, nhà khoa học với doanh nghiệp, từ nghiên cứu, thử nghiệm đến sản xuất.
Trước mắt cần ưu tiên các lĩnh vực như cơ khí chính xác, điện - điện tử, bán dẫn, pin, vật liệu mới theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp đặt hàng, tránh đầu tư hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm dàn trải, kém hiệu quả. Mỗi nhiệm vụ công nghệ phải tạo được đầu ra là năng lực sản xuất trong nước.
Đồng thời, cần đặc biệt quan tâm phát triển công nghiệp vật liệu - "gốc của công nghiệp hỗ trợ", gắn với chiến lược phát triển công nghiệp vật liệu và các lĩnh vực như bán dẫn, đất hiếm, vật liệu mới.
Xây dựng hệ thống tiêu chí theo dõi, đánh giá, cơ sở dữ liệu và bản đồ năng lực nhà cung ứng quốc gia. "Không đo được thì khó có thể quản lý được", Phó Thủ tướng Thường trực nhấn mạnh.
