Nội dung trình Quốc hội phải “chín” về chính trị, vững về pháp lý, khả thi về thực tiễn

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Kỳ họp thứ 2 dự kiến xem xét, thông qua 38 luật và nhiều nghị quyết quan trọng. Ảnh: VPQH

“Làm chặt, làm kỹ” các dự án luật có tác động rộng

Chiều ngày 1/10, Ủy ban Thường vụ Quốc hội khai mạc Phiên họp thứ 7. Đây là phiên họp cuối cùng trong quá trình chuẩn bị cho Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, diễn ra trong bối cảnh Kỳ họp khai mạc sớm hơn thông lệ và khối lượng công việc lập pháp lớn.

Theo chương trình, Phiên họp thứ 7 được tổ chức thành 2 đợt. Đợt 1 diễn ra chiều 1/10 và ngày 2/10; đợt 2 diễn ra sau Hội nghị Trung ương, tập trung cho ý kiến về 5 dự án luật, 1 nghị quyết quy phạm pháp luật, các nội dung quan trọng trình Quốc hội cùng một số báo cáo của Chính phủ và các nội dung phục vụ công tác chuẩn bị Kỳ họp thứ 2.

Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho biết, Kỳ họp thứ 2 dự kiến xem xét, thông qua 38 luật và nhiều nghị quyết quan trọng, trong đó có khoảng 7 nghị quyết quy phạm pháp luật. Do Kỳ họp khai mạc sớm hơn thông lệ với khối lượng công tác lập pháp rất lớn, việc tổ chức Phiên họp tháng 10 sớm nhằm tạo thêm thời gian để các cơ quan hoàn thiện hồ sơ trước khi trình Quốc hội.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị các cơ quan tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy, cách làm, nâng cao chất lượng từng nội dung trình Quốc hội.

Theo Chủ tịch Quốc hội, các dự án đưa ra thảo luận tại Kỳ họp thứ 2 có phạm vi điều chỉnh rộng, liên quan chặt chẽ đến môi trường đầu tư, kinh doanh và quản lý, sử dụng nguồn lực của đất nước. Trong 5 dự án luật được xem xét tại Phiên họp thứ 7, có 4 dự án đã được Quốc hội cho ý kiến về định hướng tại Kỳ họp trước.

Đặc biệt, dự án Luật Đất đai (sửa đổi) và Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là những đạo luật có ý nghĩa nền tảng đối với toàn bộ nền kinh tế và công tác xây dựng pháp luật. Do đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung làm rõ những vấn đề mang tính cốt yếu, “đặt chất lượng, tính khả thi và yêu cầu phát triển lên hàng đầu”.

Đối với Luật Đất đai, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh đây là dự án luật được người dân, doanh nghiệp và các cơ quan đặc biệt quan tâm, bởi có liên quan tới toàn bộ nền kinh tế và cuộc sống của người dân. Do đó, quá trình hoàn thiện Luật phải được thực hiện “làm chặt, làm kỹ”, đặt mục tiêu hoàn thiện để trình Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 2 là một nhiệm vụ hết sức trọng tâm.

Cùng với yêu cầu nâng cao chất lượng xây dựng pháp luật, Chủ tịch Quốc hội lưu ý phải sớm khắc phục căn bản tình trạng thực thi pháp luật còn là khâu yếu được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Phiên họp tháng 9/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật ngày 28/9.

Theo đó, ngay từ khâu xây dựng pháp luật phải tính kỹ quy định có khả thi hay không, ai thực hiện, thực hiện như thế nào và trách nhiệm đến đâu; đồng thời phải theo đuổi việc tổ chức thực hiện đến cùng.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị cơ quan thẩm tra thể hiện rõ chính kiến, lập luận và phương án xử lý; phân định rõ dự án đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, thông qua và dự án chưa đủ điều kiện cần tiếp tục hoàn thiện.

Trong điều kiện thời gian chuẩn bị Kỳ họp rất gấp, các cơ quan cần chủ động, linh hoạt hơn trong tổ chức thẩm tra. Hồ sơ gửi đến đâu phải khẩn trương nghiên cứu, thẩm tra đến đó. Ủy ban Thường vụ Quốc hội chủ động bố trí thời gian, sẵn sàng tổ chức họp khi có tài liệu, kể cả ngoài giờ hoặc ngày thứ bảy, chủ nhật, không để chậm một khâu làm ảnh hưởng đến tiến độ chung.

Chủ động từ sớm, không để dồn việc vào những ngày cuối

Yêu cầu thứ hai được Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh là phải chủ động xử lý ngay những vấn đề cần thiết trước Kỳ họp thứ 2, không để dồn việc vào những ngày cuối.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Kỳ họp sẽ chịu áp lực lớn về thời gian, dự kiến diễn ra trong khoảng một tháng, khai mạc ngày 17/10; ngày thứ bảy 18/10 và chủ nhật 19/10 vẫn làm việc. Dự kiến Kỳ họp bế mạc ngày 21/11 và có thể kéo dài đến ngày 23/11 tùy theo nội dung.

Sau Hội nghị Trung ương 4, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan khẩn trương rà soát những chủ trương, định hướng mới cần thể chế hóa để trình nhiệm vụ lập pháp; chủ động nghiên cứu, chuẩn bị, không để đến gần cuối Kỳ họp mới gửi hồ sơ sang Quốc hội.

Đối với những nội dung liên quan đến nhiều cơ quan, nhiều lĩnh vực, cần thống nhất thông tin, cách tiếp cận và phương án xử lý trước khi trình Quốc hội. Với những vấn đề còn có nhiều ý kiến khác nhau, cần chủ động nhận diện sớm, chuẩn bị đầy đủ căn cứ, thông tin và phương án trình có sức thuyết phục.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị các thành viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, lãnh đạo các cơ quan không chỉ theo dõi phần việc của cơ quan mình mà phải chủ động nắm những nội dung khác liên quan đến lĩnh vực phụ trách; phối hợp với Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xử lý các vấn đề phát sinh liên quan đến chương trình.

Quang cảnh phiên họp. Ảnh: VPQH

Về yêu cầu thứ ba, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị nghiêm túc thực hiện chương trình Phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

“Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẵn sàng chia sẻ áp lực tiến độ, đồng hành cùng Chính phủ và các cơ quan, sẵn sàng bố trí thời gian kể cả ngoài giờ để cùng tháo gỡ khó khăn, hoàn thành các công việc thuộc thẩm quyền, trình Quốc hội xem xét, quyết định đúng tiến độ”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý sự chủ động, linh hoạt của Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải đi cùng kỷ luật và trách nhiệm của các cơ quan. Các cơ quan trình, các cơ quan của Quốc hội cần bám sát chương trình, kế hoạch đã xác định; chủ động chuẩn bị từ sớm, phối hợp từ trước, không để đến sát thời điểm mới báo cáo chưa kịp tiến độ, chưa hoàn thiện hồ sơ hoặc đề nghị lùi, rút, điều chỉnh nhiều lần.

Chủ tịch Quốc hội cho biết, chỉ còn 16 ngày nữa là Kỳ họp thứ 2 khai mạc. Vì vậy, các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội phát huy cao tinh thần trách nhiệm, đóng góp ý kiến xác đáng, bảo đảm chất lượng các nội dung trình Quốc hội.

“Phải thật sự chín về chính trị, vững về pháp lý, kỹ lưỡng về hồ sơ và khả thi về thực tiễn” để góp phần vào thành công của Kỳ họp, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban phối hợp với Văn phòng Chính phủ, các bộ rà soát những dự án luật còn có ý kiến khác nhau để chủ động trao đổi, thống nhất phương án xử lý.

Theo đó, những nội dung còn khác biệt cần được trao đổi, làm việc từ sớm giữa các cơ quan liên quan, kể cả ngoài giờ, nhằm tìm được điểm thống nhất trước khi trình Quốc hội.