Khi tri thức trở thành nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của địa phương

Gắn nguồn lực với nhu cầu địa phương

Trong quá trình phát triển, địa phương đặt ra nhiều yêu cầu về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển sản xuất và nâng cao giá trị các sản phẩm thế mạnh. Đây cũng là những lĩnh vực mà các cơ sở giáo dục đại học có thế mạnh về đội ngũ chuyên gia, giảng viên, nghiên cứu khoa học và chuyển giao tri thức.

Từ thực tiễn đó, việc tăng cường liên kết giữa cơ sở giáo dục đại học với chính quyền địa phương có ý nghĩa quan trọng, tạo cơ chế để nguồn lực về tri thức, con người và khoa học công nghệ được kết nối với những nhu cầu cụ thể tại cơ sở.

Với tinh thần đó, Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Hà Giang và UBND xã Liên Hiệp, tỉnh Tuyên Quang đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác. Đây không chỉ là sự kiện đánh dấu một mối quan hệ phối hợp mới, mà còn thể hiện định hướng đưa hoạt động của nhà trường gắn chặt hơn với đời sống, sản xuất và yêu cầu phát triển của địa phương.

Theo nội dung hợp tác, hai bên sẽ phối hợp trên nhiều lĩnh vực, trong đó tập trung vào đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), phát triển nông – lâm nghiệp, du lịch và hỗ trợ nâng cao giá trị sản phẩm địa phương.

Điểm nổi bật trong định hướng hợp tác là lấy nhu cầu thực tế của địa phương làm cơ sở để xác định nội dung phối hợp. Nhà trường phát huy thế mạnh về chuyên môn, đội ngũ và khoa học công nghệ; địa phương xác định những vấn đề cần hỗ trợ, tạo điều kiện triển khai và cùng đánh giá hiệu quả.

Cách làm này hướng tới xây dựng mối quan hệ hợp tác hai chiều, trong đó nhà trường không chỉ truyền đạt kiến thức mà trực tiếp đồng hành cùng địa phương trong quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng các giải pháp phù hợp.

Trong lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực, hai bên thống nhất phối hợp tuyển sinh, đào tạo và bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ, công chức, viên chức, người lao động và Nhân dân trên địa bàn.

Các nội dung đào tạo được định hướng gắn với nhu cầu thực tế, từ khoa học và công nghệ, kinh tế, văn hóa – xã hội đến nông – lâm nghiệp, du lịch và những lĩnh vực phục vụ trực tiếp đời sống, sản xuất, kinh doanh.

Qua đó, Phân hiệu góp phần hỗ trợ địa phương nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận kiến thức mới, phương pháp sản xuất hiện đại và những thành tựu khoa học công nghệ phù hợp.

Từ hợp tác đến những mô hình, sản phẩm cụ thể

Một trong những trọng tâm của chương trình phối hợp là đưa khoa học công nghệ, chuyển đổi số và AI vào các hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Hai bên sẽ phối hợp nghiên cứu, xây dựng và thử nghiệm các mô hình ứng dụng khoa học công nghệ phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của xã Liên Hiệp. Trong đó, nông – lâm nghiệp, kinh tế hộ gia đình, hợp tác xã và du lịch được xác định là những lĩnh vực có nhiều tiềm năng để triển khai.

Thay vì triển khai theo hướng dàn trải, các mô hình được định hướng theo phương châm “làm thật – đánh giá thật – hiệu quả thật”. Từ khảo sát nhu cầu, lựa chọn nội dung, xây dựng mô hình đến đánh giá kết quả đều cần bám sát điều kiện thực tế.

Ngay trong giai đoạn đầu, hai bên dự kiến nghiên cứu, xây dựng và vận hành tối thiểu 2 mô hình nông – lâm nghiệp ứng dụng khoa học và công nghệ. Những mô hình có hiệu quả sẽ tiếp tục được hoàn thiện, chuyển giao và xem xét nhân rộng.

Cùng với đó, Phân hiệu sẽ phối hợp bồi dưỡng chuyển đổi số và AI cho cán bộ, tổ trưởng, bí thư, hợp tác xã, các cơ sở sản xuất – kinh doanh và đội ngũ nhà giáo. Đây là bước đi nhằm nâng cao năng lực số tại cơ sở, giúp cán bộ và người dân từng bước khai thác công nghệ để phục vụ công việc và phát triển kinh tế.

Một hướng hợp tác thiết thực khác là hỗ trợ địa phương phát triển sản phẩm theo định hướng OCOP. Phân hiệu sẽ phối hợp nghiên cứu, hỗ trợ hoàn thiện từ 1–2 sản phẩm, tập trung vào nâng cao chất lượng, bao bì, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu, số hóa thông tin, quảng bá và kết nối thị trường.

Trong giai đoạn 2026–2030, hai bên cũng sẽ phối hợp khảo sát, xác định nhu cầu và xây dựng, triển khai các nhiệm vụ, dự án phù hợp với điều kiện thực tế của xã Liên Hiệp, trong đó có những nội dung gắn với các Chương trình mục tiêu quốc gia.

Từ góc độ giáo dục đại học, hợp tác với địa phương cũng tạo điều kiện để Phân hiệu thực hiện tốt hơn vai trò phục vụ cộng đồng, gắn đào tạo và nghiên cứu với những vấn đề thực tiễn. Đây đồng thời là môi trường để đội ngũ giảng viên, nhà khoa học kiểm nghiệm các giải pháp, hoàn thiện mô hình và chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành những giá trị cụ thể.

Đối với địa phương, sự đồng hành của nhà trường mở thêm cơ hội tiếp cận nguồn lực tri thức, đội ngũ chuyên môn và công nghệ mới, qua đó hỗ trợ giải quyết những yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển.

Từ đào tạo nguồn nhân lực, chuyển đổi số, ứng dụng AI đến phát triển nông – lâm nghiệp và nâng cao giá trị sản phẩm OCOP, từng nội dung hợp tác đều hướng tới mục tiêu chung: gắn nguồn lực của nhà trường với nhu cầu của địa phương, đưa tri thức và khoa học công nghệ trở thành động lực phục vụ phát triển.

Việc ký kết giữa Phân hiệu Đại học Thái Nguyên tại Hà Giang và UBND xã Liên Hiệp vì thế không chỉ mở ra một chương trình phối hợp giữa hai đơn vị, mà còn đặt nền móng cho mối quan hệ nhà trường – địa phương cùng đồng hành, cùng triển khai và cùng tạo ra giá trị.

Đây là hướng đi phù hợp với yêu cầu tăng cường vai trò của giáo dục đại học trong phục vụ cộng đồng, đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, chuyển đổi số và sinh kế bền vững tại địa phương trong giai đoạn mới.