Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo “việc nhẹ, lương cao” nhắm vào trẻ vị thành niên
Với sự non nớt về tâm lý, thiếu kinh nghiệm sống và khả năng tự bảo vệ còn hạn chế, trẻ vị thành niên đang trở thành “đích ngắm” nguy hiểm trong các kịch bản lừa đảo ngày càng tinh vi.
Gia đình cháu T.H.L trình báo vụ việc tại cơ quan Công an. Ảnh: Bộ Công an
Từ lời mời “việc nhẹ, lương cao” đến cái bẫy lừa đảo
Không gian mạng đang trở thành “điểm tiếp cận” chính để các đối tượng xấu nhắm đến trẻ vị thành niên bằng những lời mời gọi tưởng chừng vô hại như “việc nhẹ, lương cao”, “không cần kinh nghiệm”, “được lo ăn ở”, “làm vài ngày có tiền triệu”. Tuy nhiên, phía sau những lời hứa hấp dẫn đó là hàng loạt rủi ro nghiêm trọng, thậm chí liên quan đến cưỡng bức lao động hoặc mua bán người.
Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết, Công an xã Tân Tiến vừa phối hợp với các lực lượng chức năng TP Hà Nội tìm và đưa 2 trẻ vị thành niên bỏ nhà đi tìm việc trở về địa phương an toàn.
Trước đó, rạng sáng 4.4, Công an xã Tân Tiến tiếp nhận tin báo từ gia đình về việc 2 cháu T.V.M. (sinh năm 2009) và S.V.H. (sinh năm 2010) đột ngột bỏ nhà đi không rõ lý do. Qua xác minh nhanh, lực lượng chức năng xác định 2 cháu đang trên xe khách di chuyển về Hà Nội để tìm việc theo lời giới thiệu của một người lạ trên mạng xã hội. Ngay lập tức, Công an đã phối hợp với nhà xe và lực lượng tại Hà Nội tổ chức đón lõng, tìm kiếm thành công và đưa 2 cháu về với gia đình.
Ngày 2.4, Công an xã Canh Tân, tỉnh Cao Bằng cũng tiếp nhận tin báo về việc cháu T.H.L (sinh năm 2011) bị các đối tượng lạ dụ dỗ đi Hà Nội làm việc với mức lương cao.
Ngay sau khi tiếp nhận thông tin, lực lượng Công an đã khẩn trương xác minh. Khoảng 7h cùng ngày, cháu T.H.L đã lên xe rời địa phương. Công an xã nhanh chóng phối hợp với nhà xe, xác định hành trình của cháu đang hướng về Thái Nguyên và đề nghị hỗ trợ đưa cháu quay trở lại. Sau đó, cháu đã được đưa về gia đình an toàn.
Tiến sĩ Đào Trung Hiếu - chuyên gia tội phạm học - cho rằng, phụ huynh cần đặc biệt chú ý đến những thay đổi bất thường trong hành vi của trẻ. Đó có thể là việc trẻ giấu giếm nội dung trò chuyện, đổi mật khẩu tài khoản, nhắn tin vào ban đêm hoặc xuất hiện những câu nói mang tính xa cách như “con muốn đi xa”, “ở đây không phù hợp với con”, hay “có người đang đợi con ở nơi khác”.
Trẻ có thể âm thầm chuẩn bị đồ đạc cá nhân, giấu hành lý nhỏ hoặc vẽ ra viễn cảnh về một “tương lai tốt đẹp” ở nơi xa, dù chưa từng có kế hoạch rõ ràng. Trong nhiều trường hợp, các em bị tác động tâm lý bằng cách gieo rắc nỗi sợ hoặc vẽ ra viễn cảnh hấp dẫn để thúc đẩy quyết định rời đi.
Theo ông Hiếu, khi trẻ có biểu hiện tách biệt khỏi gia đình, giảm giao tiếp với bạn bè hoặc đột ngột gắn bó với một người lạ trên mạng, phụ huynh cần ngay lập tức cảnh giác và có biện pháp kiểm tra, hỗ trợ kịp thời.
“Vaccine số” đầu tiên của trẻ
Một trong những vấn đề được đặt ra là trách nhiệm của gia đình và nhà trường trong việc quản lý, định hướng trẻ sử dụng thiết bị thông minh và mạng xã hội. Trong bối cảnh trẻ em tiếp cận internet ngày càng sớm, việc coi điện thoại như một công cụ “giữ trẻ im lặng” đang tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Tiến sĩ Đào Trung Hiếu nhấn mạnh, thiết bị số là con dao hai lưỡi. Nếu thiếu sự giám sát và định hướng, chính cha mẹ có thể vô tình tạo điều kiện để các đối tượng xấu tiếp cận con em mình. Vì vậy, gia đình cần thiết lập các quy tắc rõ ràng về thời gian sử dụng, ứng dụng được phép cài đặt, cũng như cơ chế kiểm tra định kỳ đối với hoạt động trực tuyến của trẻ.
Ông cho rằng, không thể đồng nhất giữa “tôn trọng quyền riêng tư” và “phó mặc hoàn toàn”. Với trẻ dưới 16 tuổi, quyền riêng tư cần đi kèm với quyền được bảo vệ, trong đó vai trò định hướng của cha mẹ là yếu tố then chốt.
Ở góc độ quản lý, bà Nguyễn Thị Nga - Phó Cục trưởng Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế) - nhấn mạnh vai trò của phụ huynh trong việc đồng hành cùng con ở giai đoạn vị thành niên. Theo bà, bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng không chỉ là trách nhiệm của cơ quan chức năng mà cần sự tham gia chủ động của từng gia đình.
Bà Nga nhấn mạnh, cha mẹ chính là “vaccine số” đầu tiên giúp trẻ nhận diện rủi ro và tự bảo vệ trên không gian mạng. Bà cũng lưu ý, trẻ em có quyền nhưng đi kèm trách nhiệm; các nhà sáng tạo nội dung cần tuân thủ chuẩn mực đạo đức, đặt an toàn của trẻ lên hàng đầu.
Trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh, việc bảo vệ trẻ cần triển khai đồng bộ từ chính sách, giáo dục đến gia đình và xã hội. Khi các bên cùng chung tay, môi trường số mới thực sự an toàn, lành mạnh cho trẻ phát triển.
