An Giang chạy đua với thời gian để trả lại tên cho liệt sĩ

Khẩn trương lấy mẫu tại các nghĩa trang

Những ngày cuối tháng 9, tại nhiều nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn tỉnh An Giang, không khí làm việc diễn ra khẩn trương. Các đội lấy mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ đồng thời thực hiện nhiều công đoạn: Khai quật, kiểm tra, lựa chọn mẫu, ghi nhận và số hóa thông tin; sau đó bảo quản, vận chuyển, bàn giao mẫu cho cơ quan chức năng và hoàn trả phần mộ.

Đến nay, 11/20 nghĩa trang đã hoàn thành việc lấy mẫu sinh phẩm; 5 nghĩa trang đang tổ chức thực hiện. Tổng số 8.525 phần mộ đã được lấy mẫu, trong đó 1.133 mẫu được bàn giao cơ quan chức năng phục vụ giám định, đối sánh ADN.

Từ 2 đội lấy mẫu ban đầu, tỉnh An Giang đã thành lập 14 đội với hơn 500 cán bộ, chiến sĩ và các lực lượng phối hợp thực hiện nhiệm vụ.

Ngoài ra, Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang còn tiếp nhận 7 bác sĩ, 12 y sĩ thuộc Cục Hậu cần - Kỹ thuật Quân khu 9 và Sở Y tế tỉnh; 2 cán bộ công nghệ thông tin của Bộ Tham mưu Quân khu 9 cùng 5 cán bộ Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh tăng cường cho các đội.

Việc bổ sung lực lượng cả về quân số và chuyên môn giúp các đội tổ chức nhiều mũi thực hiện đồng thời, tập trung vào những nghĩa trang có khối lượng công việc lớn. Các lực lượng đặt mục tiêu hoàn thành công tác lấy mẫu trong trung tuần tháng 10/2026, phấn đấu sớm hơn tiến độ chung của cả nước.

Không chạy theo số lượng

Trước khoảng 15.747 mộ liệt sĩ tại 20 nghĩa trang trên địa bàn tỉnh An Giang cần thực hiện lấy mẫu trong thời gian ngắn, áp lực tiến độ là rất lớn.

Tuy nhiên, thách thức không chỉ nằm ở số lượng. Sau hàng chục năm nằm trong lòng đất, tình trạng hài cốt tại mỗi phần mộ khác nhau, chịu tác động của thổ nhưỡng, độ ẩm, nước ngầm và quá trình phân hủy tự nhiên. Việc quy tập, di chuyển qua nhiều thời kỳ cũng khiến tình trạng từng phần mộ không đồng nhất.

Có những phần mộ, cán bộ chuyên môn phải dành nhiều thời gian kiểm tra, đánh giá để lựa chọn mẫu phù hợp. Thời tiết, mặt bằng và đặc điểm riêng của từng nghĩa trang cũng tác động trực tiếp đến tiến độ.

Dù thời gian gấp, các công đoạn vẫn phải được thực hiện thận trọng, chính xác, không thể vì chạy theo số lượng mà bỏ qua yêu cầu quy trình kỹ thuật.

Đại tá Nguyễn Việt Thắng, Chính ủy Bộ CHQS tỉnh, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh An Giang, cho biết Đảng ủy, Bộ CHQS tỉnh xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, gắn với “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Theo Đại tá Nguyễn Việt Thắng, đây đồng thời là công việc mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” và trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Đảng ủy, Bộ CHQS tỉnh thường xuyên động viên cán bộ, chiến sĩ trực tiếp làm nhiệm vụ, chia sẻ khó khăn, đồng thời quán triệt tinh thần trách nhiệm, quyết tâm khắc phục khó khăn, chạy đua với thời gian nhưng tuyệt đối không vì tiến độ mà ảnh hưởng đến chất lượng, độ chính xác của từng phần việc.

Trong suốt quá trình triển khai, cơ quan thường trực và Ban Chỉ đạo 515 tỉnh thường xuyên kiểm tra, theo dõi tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, điều phối và tăng cường lực lượng giữa các đội. Cấp ủy, chính quyền địa phương cũng phối hợp huy động lực lượng tại chỗ, bảo đảm các điều kiện để nhiệm vụ được thực hiện liên tục.

Công tác dân vận, tuyên truyền, phối hợp với thân nhân liệt sĩ và Nhân dân được chú trọng, nhất là trong quá trình khai quật, lấy mẫu và hoàn trả phần mộ. Sự phối hợp đồng bộ từ tỉnh đến cơ sở tạo điều kiện để các đội duy trì nhiều mũi thực hiện cùng lúc trên địa bàn.

Tìm kiếm từng dấu tích giữa thời gian

Song song với lấy mẫu sinh phẩm tại các nghĩa trang, cán bộ, chiến sĩ Đội K92 và Đội K93, Bộ CHQS tỉnh An Giang, tiếp tục bám địa bàn, khảo sát, xác minh thông tin, tìm kiếm và quy tập hài cốt liệt sĩ.

Công việc ngày càng khó khăn khi địa hình, địa vật ở nhiều nơi đã thay đổi, trong khi nhân chứng trực tiếp ngày càng lớn tuổi. Nhiều thông tin về nơi chôn cất chỉ còn được lưu giữ qua ký ức. Có khu vực phải khảo sát nhiều lần, đào hàng chục hố, bóc từng lớp đất để kiểm chứng nguồn tin.

Tính đến ngày 23/9, thực hiện “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Đội K92 và Đội K93 đã tìm kiếm, quy tập 281 bộ hài cốt liệt sĩ; trong đó 154 bộ tại Campuchia và 127 bộ trong nước.

Với mỗi cán bộ, chiến sĩ, được trực tiếp góp sức trong chiến dịch đặc biệt này vừa là trách nhiệm, vừa là niềm vinh dự. Chiến tranh đã lùi xa, địa hình có thể đổi thay, ký ức có thể phai mờ và những dấu tích ngày càng ít đi, nhưng trách nhiệm với những người đã hy sinh vẫn còn nguyên vẹn.