Đánh thuế đất bỏ hoang: Mua đất nền chờ tăng giá sẽ không còn dễ sinh lời

Nghị quyết 21-NQ/TW đặt ra yêu cầu nghiên cứu lộ trình sử dụng các công cụ thuế và tài chính để hạn chế đầu cơ, giảm tình trạng găm giữ, bỏ hoang đất.

Nhận định về vấn đề này, ông Nguyễn Quốc Anh - Phó Tổng giám đốc Batdongsan.com.vn cho biết, thuế bất động sản bao gồm nhiều loại như thuế đối với bất động sản bỏ hoang, thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ hay thuế sở hữu nhà thứ hai...

Trong số đó, ông cho rằng hai loại thuế có khả năng được áp dụng sớm tại Việt Nam là thuế đối với bất động sản bỏ hoang, không đưa vào sử dụng và thuế thu nhập cá nhân khi chuyển nhượng.

Ông dẫn ví dụ, tại Mỹ, người sở hữu bất động sản hằng năm phải nộp khoảng 1% giá trị tài sản. Một số quốc gia khác áp dụng thuế đất hằng năm hoặc tính thuế cao hơn đối với những bất động sản không được đưa vào khai thác, sử dụng.

"Việt Nam đang từng bước tham khảo nhiều mô hình trên thế giới. Tôi cho rằng việc đánh thuế đối với đất bỏ hoang là hợp lý, bởi mục tiêu là buộc nguồn lực đất đai phải được đưa vào sử dụng, khai thác tạo dòng tiền hoặc phục vụ sản xuất. Điều này cũng góp phần điều tiết hành vi của nhà đầu tư" - ông Quốc Anh nói.

Theo ông, nếu chính sách được áp dụng, nhà đầu tư sẽ phải thay đổi tư duy, không còn mua đất chỉ để nắm giữ chờ tăng giá mà phải tính đến việc khai thác, đưa tài sản vào sử dụng để tạo dòng tiền. Điều này vừa giúp giảm gánh nặng thuế, vừa nâng cao giá trị của bất động sản.

Về tác động ngắn hạn, ông nhận định tâm lý thị trường chắc chắn sẽ có sự chững lại khi nhà đầu tư đánh giá mức độ ảnh hưởng của chính sách. Tuy nhiên, về lâu dài, dòng tiền sẽ ưu tiên nhiều hơn vào các loại hình phục vụ nhu cầu ở thực.

Theo khảo sát của Batdongsan.com.vn, khoảng 53% người được hỏi cho biết sẽ lựa chọn căn hộ chung cư trong 6 tháng tới, 25% lựa chọn nhà riêng. Như vậy, gần 80% nhu cầu tập trung vào phân khúc phục vụ ở thực, trong khi nhóm bất động sản mang tính đầu cơ chỉ chiếm khoảng gần 20%.

"Xu hướng này cho thấy người dân đã tập trung nhiều hơn vào nhu cầu ở thực. Rủi ro của hoạt động đầu cơ đất nền cũng ngày càng được nhìn nhận rõ hơn. Về dài hạn, việc đánh thuế với đất bỏ hoang sẽ giúp thị trường phát triển bền vững hơn" - ông Quốc Anh nhận định.

Ông dẫn lại giai đoạn 2021-2022, khi thị trường xuất hiện nhiều đợt sốt đất, giá tăng rất mạnh. Tuy nhiên, đến nay, nhiều phân khúc đất nền vẫn chưa quay trở lại mức đỉnh cũ, thanh khoản thấp và không ít nhà đầu tư đang bị "chôn vốn". Vì vậy, khi dòng tiền chuyển dịch sang các loại hình phục vụ nhu cầu ở thực, có khả năng tạo dòng tiền, thị trường sẽ hạn chế được những đợt tăng giá đột biến, đồng thời giảm rủi ro về thanh khoản và đòn bẩy tài chính.

Về lâu dài, ông đánh giá chính sách sẽ góp phần hạn chế đầu cơ ngắn hạn, giúp thị trường vận hành ổn định hơn. Tuy nhiên, việc áp dụng cần có lộ trình phù hợp, tránh đưa ra mức thuế quá cao ngay từ đầu khiến thị trường khó thích ứng.

Ông Lê Đình Chung - Tổng Giám đốc SGO Homes, Phó Chủ tịch Hội đồng Nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản VARS cho rằng, nếu được áp dụng trên thực tế, chính sách này có thể góp phần triệt tiêu nhóm đầu cơ - lực lượng đẩy giá bất động sản tăng cao, đồng thời hạn chế hành vi đầu tư lướt sóng. Qua đó, thị trường sẽ cân bằng hơn, tạo điều kiện để người có nhu cầu ở thực tiếp cận bất động sản với mức giá phù hợp hơn, đồng thời giúp việc xác định giá thị trường trở nên chính xác hơn.

Theo ông Chung, thời gian qua, sự tham gia của nhiều nhóm đầu cơ, đặc biệt trong hoạt động đấu giá đất, đã khiến giá đất bị đẩy lên cao, từ đó ảnh hưởng đến việc xác định giá đất của Nhà nước.

Vì vậy, việc đánh thuế đối với đất bỏ hoang sẽ góp phần định hướng lại nhu cầu sử dụng đất. Thay vì mua đất rồi để hoang, người sở hữu sẽ phải tìm cách khai thác giá trị của bất động sản, như xây nhà cho thuê hoặc đưa vào kinh doanh. Tuy nhiên, ông Chung cho rằng để chính sách phát huy hiệu quả, cần có tiêu chí rõ ràng nhằm xác định thế nào là đất bỏ hoang, tránh đánh thuế sai đối tượng.