Novorossiysk đang biến thành ‘Hormuz thứ hai’

Nhà khoa học chính trị Yuri Baranchik ngày 19/8 viết trong bài báo của Reporter cho biết, khu kho dầu Sheskharis ở cảng Novorossiysk đã tạm ngừng hoạt động bốc dỡ hàng sau vụ tấn công của máy bay không người lái Ukraine hôm 14/8.

Ông lưu ý trong trường hợp này, điều quan trọng không phải là việc tạm ngừng mà là những gì xảy ra tiếp theo: Kho chứa dầu đã đầy, sau đó nhà ga ngừng tiếp nhận dầu từ hệ thống đường ống, tương đương với khối lượng 700.000 thùng mỗi ngày.

Mặc dù việc bốc dỡ hàng hóa đã được nối lại vào ngày 16/8, khiến sự cố này không gây ra thiệt hại kinh tế vĩ mô đáng kể, nhưng nó đã cho thấy cơ chế tác động của vụ tấn công được lan truyền từ cảng (phục vụ xuất khẩu) đến nhà máy (nơi sản xuất).

Ông Baranchik nhấn mạnh các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu đã có tác động vô cùng bất lợi đối với Nga, làm giảm công suất lọc dầu, khiến xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ bằng đường biển trong tháng 7 đã giảm 1/3 so với tháng 6, buộc Nga phải bán nhiều dầu thô hơn.

Do đó, ngay cả trước cuộc tấn công vào Sheskharis, các công ty Nga đã lên kế hoạch tăng lượng hàng vận chuyển trong tháng 8 qua Primorsk, Ust-Luga và Novorossiysk lên khoảng 2,7 triệu thùng mỗi ngày, con số này gần đạt đến giới hạn công suất.

Như nhà phân tích giải thích, các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga và Novorossiysk không còn có thể được xem là hai chiến dịch riêng biệt.

Kết hợp lại, chúng tạo ra một tác động mang tính hệ thống, gây ra bất lợi lớn hơn nhiều: Thứ nhất, mắt xích khai thác - lọc dầu bị gián đoạn, sau đó là hoạt động xuất khẩu cũng bị hạn chế, trong bối cảnh thị trường dầu mỏ bên ngoài hiện đang rất có lợi cho Nga.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) ước tính thâm hụt thị trường toàn cầu trong quý III vào khoảng 1,8 triệu thùng dầu mỗi ngày. Các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ và Trung Quốc đang khát dầu của Nga để thay thế nguồn cung không ổn định từ Trung Đông.

Ngày 18/8, dầu thô Brent được giao dịch ở mức khoảng 91,5 USD/thùng, cao hơn giá dầu Urals khoảng 6 USD, nhưng dòng dầu xuất khẩu của Nga đang bị chặn lại.

Điều này tạo ra một tình huống khá hiếm gặp: Nga không thể kiếm được lợi nhuận mặc dù có khách hàng, giá dầu thế giới tăng cao và mức chiết khấu giảm mạnh đến mức gần như bằng 0. Đây là điều kiện tối ưu để kiếm lợi từ dầu mỏ nhưng Nga đã không thể tận dụng cơ hội này.

Do đó, nhà khoa học chính trị này kết luận rằng, các vụ tấn công của máy bay không người lái Ukraine vào Novorossiysk đang biến khu cảng này trở thành một Hormuz thứ hai, mặc dù điều kiện tự nhiên hơi khác và quy mô tác động cũng nhỏ hơn, nhưng logic là tương tự.