Nga kích hoạt trung tâm chỉ huy ‘Bàn tay thần chết’

Nga được cho là đã kích hoạt trở lại một trong những trung tâm chỉ huy quân sự bí mật nhất của nước này mang tên “Object 1335” (có mật danh “Grot”), nằm sâu bên trong núi Kosvinsky Kamen ở vùng Ural.

Thông tin được thu thập từ cuộc điều tra chung của The Sunday Times, Danwatch và Dossier Center, có kèm theo một văn bản được cho là của Bộ Quốc phòng Nga về chương trình này.

Theo cuộc điều tra, cơ sở ngầm này có liên quan tới hệ thống chỉ huy lực lượng hạt nhân chiến lược “Perimeter”, thường được phương Tây gọi là “Dead Hand” (Bàn tay thần chết).

Hệ thống được thiết kế từ thời Liên Xô nhằm bảo đảm khả năng truyền lệnh đáp trả hạt nhân trong trường hợp các trung tâm chỉ huy chính và những kênh liên lạc thông thường bị phá hủy trong một cuộc tấn công quy mô lớn.

Object 1335 được cho là nằm gần làng Kytlym, bên trong núi Kosvinsky Kamen. Các tài liệu đấu thầu và mua sắm quốc phòng mà nhóm điều tra thu thập được cho thấy Nga đã tiến hành chương trình xây dựng và hiện đại hóa quy mô lớn tại đây từ năm 2018.

Khối lượng vật tư được sử dụng cho công trình đặc biệt đáng chú ý.

Theo hồ sơ được công bố, Nga đã đặt mua ít nhất 22.000 tấn thép, 56.500 tấn xi măng, khoảng 600km cáp điện, 21 trạm biến áp và 182 hệ thống thông gió, cùng nhiều thiết bị khoan và máy móc hạng nặng.

Các tài liệu cũng đề cập ít nhất 24 khu vực ngầm được kết nối với hệ thống khí nén. Khoảng cách theo đường thẳng giữa lối vào chính và các lối thoát hiểm vào khoảng 2,5km.

Cơ sở còn được trang bị các hệ thống lọc và thông gió nhằm bảo vệ con người, thiết bị trước bụi phóng xạ, tác nhân hóa học và sinh học.

Năm 2019, Nga được cho là đã mua hệ thống làm lạnh có tổng công suất khoảng 5MW, phục vụ các thiết bị liên lạc, máy tính và hệ thống điện hoạt động liên tục trong lòng núi.

Theo các nhà điều tra, việc hiện đại hóa Object 1335 có thể nhằm tăng khả năng sống sót của trung tâm chỉ huy trước các loại vũ khí hiện đại, qua đó duy trì khả năng kiểm soát lực lượng hạt nhân chiến lược ngay cả trong một cuộc tấn công quy mô lớn.

Một cựu sĩ quan Lực lượng Tên lửa Chiến lược Nga là Viktor Khalin cho biết, một thành phần mới của hệ thống “Perimeter” đã được phát triển và đưa vào trực chiến tại Object 1335 từ năm 2023.

Tuy nhiên, chuyên gia nghiên cứu vũ khí hạt nhân Pavel Podvig cảnh báo rằng cách mô tả “Dead Hand” như một hệ thống tự động có thể tự mình phát động chiến tranh hạt nhân là không chính xác.

Theo ông, “Perimeter” trước hết là hệ thống liên lạc dự phòng, giúp truyền lệnh tới lực lượng hạt nhân khi các kênh chỉ huy thông thường bị phá hủy.

Do đó, việc Object 1335 được mở rộng và hiện đại hóa cho thấy Nga đang chú trọng khả năng duy trì năng lực chỉ huy hạt nhân trong điều kiện chiến tranh khốc liệt, nhưng chưa đủ để kết luận Nga đã khôi phục một hệ thống tự động phóng tên lửa hạt nhân.