Nga dập tắt hy vọng khôi phục thỏa thuận ngũ cốc Ukraina ở Biển Đen
Nga tuyên bố chưa thấy triển vọng nối lại thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen, vốn vận chuyển an toàn gần 33 triệu tấn nông sản Ukraina ra thị trường quốc tế.
Thỏa thuận ngũ cốc Biển Đen được Nga, Ukraina, Thổ Nhĩ Kỳ và Liên Hợp Quốc thúc đẩy năm 2022, nhằm duy trì hoạt động xuất khẩu nông sản của Ukraina qua các cảng Biển Đen và hạn chế nguy cơ thiếu hụt lương thực toàn cầu.
Theo thỏa thuận, gần 33 triệu tấn nông sản của Ukraina đã được vận chuyển an toàn ra thị trường quốc tế. Đây là nguồn cung quan trọng đối với nhiều quốc gia phụ thuộc vào nhập khẩu lương thực, trong bối cảnh xung đột làm gián đoạn các tuyến thương mại và gia tăng bất ổn trên thị trường hàng hóa.
Tuy nhiên, Nga rút khỏi thỏa thuận vào mùa hè năm 2023. Mátxcơva cho rằng các biện pháp trừng phạt của phương Tây tiếp tục gây trở ngại cho hoạt động xuất khẩu lương thực và phân bón của Nga. Nga cũng cáo buộc Ukraina sử dụng hành lang hàng hải phục vụ các hoạt động quân sự.
Việc thỏa thuận chấm dứt khiến hoạt động xuất khẩu nông sản qua Biển Đen đối mặt với nhiều rủi ro hơn. Những diễn biến quân sự sau đó tiếp tục làm gia tăng sức ép lên các tuyến vận tải thương mại trong khu vực.
Từ mùa hè năm nay, Nga và Ukraina gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và cơ sở hạ tầng cảng tại Biển Đen. Các cuộc tấn công gây gián đoạn đáng kể hoạt động vận tải, đồng thời làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì dòng chảy nông sản từ khu vực này ra thị trường quốc tế.
Những rủi ro an ninh gia tăng cũng góp phần đẩy giá lúa mì trên thị trường thế giới đi lên. Khi hoạt động vận chuyển qua các cảng và tuyến hàng hải bị ảnh hưởng, chi phí và mức độ bất định trong chuỗi cung ứng nông sản có thể tăng theo, tác động đến các nước nhập khẩu.
Thổ Nhĩ Kỳ, quốc gia duy trì quan hệ với cả Nga và Ukraina kể từ khi xung đột bùng phát năm 2022, đã tìm cách thúc đẩy một thỏa thuận về an ninh hàng hải giữa hai bên trong nhiều tháng qua.
Với vị trí kiểm soát các eo biển nối Biển Đen với Địa Trung Hải, Thổ Nhĩ Kỳ có vai trò quan trọng đối với hoạt động vận tải trong khu vực. Tuy nhiên, tuyên bố mới nhất từ phía Nga cho thấy việc đạt được một cơ chế chung vẫn còn nhiều trở ngại.
