Mỹ bất ngờ tuyên bố gia hạn lệnh ngừng bắn vô thời hạn, nhưng vẫn phong tỏa Iran
Ngày 21/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran vô thời hạn, chỉ vài giờ trước khi thỏa thuận này chính thức hết hạn.
Trong một thông báo chính thức, Tổng thống Trump cho biết ông đã đồng ý với yêu cầu của Pakistan, quốc gia đóng vai trò trung gian hòa giải cho các cuộc đàm phán hòa bình, để "giữ lại cuộc tấn công vào đất nước Iran cho đến khi các nhà lãnh đạo và đại diện của họ có thể đưa ra một đề xuất thống nhất".
Ông khẳng định lệnh ngừng bắn sẽ kéo dài cho đến khi "đề xuất được trình lên và các cuộc thảo luận kết thúc, bằng cách này hay cách khác". Đây được coi là một bước lùi của ông Trump sau khi liên tục đe dọa sẽ ném bom mọi nhà máy điện tại Iran – một hành động mà Tổng thư ký Liên hợp quốc António Guterres và cộng đồng quốc tế đã kịch liệt lên án vì vi phạm luật nhân đạo quốc tế.
Quyết định này được đưa ra nhằm cho phép hai quốc gia tiếp tục các cuộc đàm phán hòa bình, tháo gỡ ngòi nổ cho một cuộc chiến đã kéo dài bảy tuần, cướp đi sinh mạng của hàng ngàn người và gây chấn động nền kinh tế toàn cầu. Động thái này cho thấy một sự thay đổi thái độ bất ngờ của Washington sau những lời đe dọa bạo lực mới được đưa ra trước đó cùng ngày.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã bày tỏ lòng biết ơn đối với Tổng thống Mỹ vì đã chấp nhận yêu cầu gia hạn để các nỗ lực ngoại giao được tiếp tục. Ông Sharif chia sẻ trên mạng xã hội: "Tôi chân thành hy vọng rằng cả hai bên sẽ tiếp tục tuân thủ lệnh ngừng bắn và có thể đi đến một 'Thỏa thuận Hòa bình' toàn diện trong vòng đàm phán thứ hai dự kiến tại Islamabad nhằm chấm dứt vĩnh viễn cuộc xung đột".
Tuy nhiên, hiện vẫn chưa rõ liệu vòng đàm phán thứ hai này có được lên lịch cụ thể hay không. Ông Trump tin rằng Mỹ đang ở vị thế đàm phán mạnh mẽ và sẽ đạt được một "thỏa thuận tuyệt vời".
Mặc dù lệnh ngừng bắn được gia hạn, nhưng thông báo này dường như mang tính đơn phương từ phía Mỹ. Hiện vẫn chưa rõ liệu Iran hay đồng minh Israel của Mỹ có đồng ý với việc kéo dài thỏa thuận đã bắt đầu từ hai tuần trước hay không.
Một trong những điểm gây tranh cãi lớn nhất là việc Tổng thống Trump tuyên bố sẽ tiếp tục lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ đối với các cảng và bờ biển của Iran, hành động mà các nhà lãnh đạo Tehran coi là một hành vi chiến tranh.
Hãng thông tấn Tasnim, cơ quan thân cận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, khẳng định nước này không hề yêu cầu gia hạn ngừng bắn và nhắc lại lời đe dọa sẽ phá vỡ cuộc phong tỏa của Mỹ bằng vũ lực.
Phía Iran tỏ ra đặc biệt cảnh giác với ý đồ của Washington sau khi hàng loạt nhà lãnh đạo của họ bị ám sát trong các chiến dịch của Mỹ và Israel kể từ khi cuộc chiến bắt đầu vào ngày 28/2.
Ông Mahdi Mohammadi, cố vấn của Chủ tịch Quốc hội Iran, nhận định đầy hoài nghi: "Việc Mỹ gia hạn lệnh ngừng bắn chắc chắn là một mưu đồ nhằm câu giờ cho một cuộc tấn công bất ngờ".
Ông cũng gọi cuộc phong tỏa của Mỹ là một hành vi xâm lược quân sự đang tiếp diễn và tuyên bố đã đến lúc Iran cần chủ động nắm lấy thế trận.
