Iran cảnh báo chặn Biển Đỏ nếu Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa đường biển
Ngày 15/4, Iran cảnh báo sẽ chặn các tuyến thương mại qua Biển Đỏ nếu Mỹ không dỡ bỏ phong tỏa các vùng biển của Tehran, đặc biệt khu vực eo biển Hormuz.
Động thái này nhằm đáp trả việc Mỹ duy trì lệnh phong tỏa hàng hải đối với các cảng của Tehran, một hành động mà Iran tuyên bố là "khúc dạo đầu" cho việc vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hiện tại.
Trước đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) tuyên bố lực lượng nước này “đã hoàn toàn chặn dòng thương mại kinh tế ra vào Iran bằng đường biển”.
Eo biển Bab al-Mandeb, với chiều rộng chỉ khoảng 26 km ở điểm hẹp nhất, là “yết hầu” không thể thay thế nối liền Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương. Đồ họa: Al Jazeera
Tuy nhiên, dữ liệu theo dõi hàng hải tại eo biển Hormuz cho thấy tình hình không hoàn toàn rõ ràng. Hãng tin Tasnim của Iran cho biết hoạt động vận tải biển từ phía nam nước này vẫn tiếp diễn.
Trong một tuyên bố, ông Ali Abdollahi, người đứng đầu trung tâm chỉ huy quân sự Iran, khẳng định nếu Washington không nhượng bộ, lực lượng vũ trang Iran "sẽ không cho phép bất kỳ hoạt động xuất khẩu hay nhập khẩu nào tiếp tục ở Vịnh Ba Tư, Biển Oman và Biển Đỏ".
Nhiều tàu chiến của Hải quân Mỹ đã được bố trí xung quanh eo biển Hormuz, trong khi nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln vẫn đóng quân ở Biển Ả Rập. Ảnh: AA
Bất chấp những tuyên bố quân sự cứng rắn, các nỗ lực ngoại giao đang được đẩy mạnh thông qua vai trò trung gian của Pakistan. Trả lời phỏng vấn tờ New York Post vào ngày 14/4, Tổng thống Trump tiết lộ một vòng đàm phán mới có thể diễn ra tại Pakistan "trong hai ngày tới", đồng thời nhận định với Fox Business rằng cuộc chiến hiện nay đang "rất gần với việc kết thúc". Phía Iran cũng xác nhận đã trao đổi nhiều thông điệp qua Islamabad và sẵn sàng đón tiếp một phái đoàn Pakistan vào ngày 15/4.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu các cuộc thảo luận trước đó, cho biết Mỹ đang đưa ra một "thỏa thuận lớn" nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài sáu tuần và giải quyết dứt điểm tranh chấp hạt nhân kéo dài nhiều thập kỷ.
Ông Vance chia sẻ tại một sự kiện ở bang Georgia rằng Tổng thống Trump đã cam kết sẽ "làm cho Iran hưng thịnh" nếu nước này cam kết "không sở hữu vũ khí hạt nhân". Ông nhấn mạnh: "Đó là kiểu thỏa thuận lớn mang phong cách Trump mà tổng thống đã đặt lên bàn đàm phán" và khẳng định Mỹ sẽ kiên trì đàm phán để đạt được mục tiêu này.
Tuy nhiên, con đường đi đến đồng thuận vẫn còn nhiều trở ngại lớn, đặc biệt là về chương trình hạt nhân của Tehran. Các báo cáo cho thấy Mỹ yêu cầu Iran đình chỉ chương trình làm giàu uranium trong 20 năm, trong khi Iran chỉ đề xuất thời hạn 5 năm – một lời đề nghị đã bị phía Mỹ bác bỏ ngay lập tức.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran ngày 15/4 khẳng định quyền làm giàu uranium của nước này là "không thể bàn cãi", tuy nhiên thừa nhận mức độ làm giàu là vấn đề "có thể thương lượng".
