Houthi đẩy Saudi Arabia đến gần một cuộc chiến lớn

Xung đột ngày càng leo thang

Theo Izvestia, cuộc đối đầu giữa lực lượng Houthi ở Yemen và Saudi Arabia đã leo thang đáng kể. Kể từ tháng 7/2026, khi thỏa thuận ngừng bắn do Liên hợp Quốc bảo trợ đạt được năm 2022 hết hạn, hai bên đã gia tăng tần suất các cuộc tấn công.

Cán cân quyền lực cũng đã thay đổi đáng kể: đến tháng 9/2026, Houthi đã kiểm soát bờ biển phía Tây Yemen, bao gồm các hòn đảo có vị trí chiến lược quan trọng ở eo biển Bab el-Mandeb và tạo điều kiện để phong tỏa hoạt động vận chuyển hàng hải trên Biển Đỏ.

Hơn nữa, cuộc xung đột từ lâu đã không chỉ giới hạn ở Yemen khi Houthi thường xuyên tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia.

Lực lượng Houthi coi những cuộc tấn công này như một biện pháp răn đe đối với "sự xâm lược hỗn hợp" của Saudi Arabia, viện dẫn sự tham gia của Không quân Saudi Arabia trong chiến dịch quân sự của Chính phủ Yemen.

Với sự bùng phát của vòng căng thẳng mới vào tháng 10/2026, lực lượng Houthi đã mở rộng phạm vi tấn công. Trong vài ngày qua, họ đã tấn công các sân bay ở thủ đô Riyadh và Abha, cũng như nhà máy lọc dầu Aramco ở Rabiha.

Cùng với đó, lực lượng dân quân này tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công quy mô lớn vào các trại của Hội đồng Tổng thống tại các tỉnh Taiz, Lahj và Al-Jawf, vì nghi ngờ các cố vấn quân sự của Saudi Arabia đang đóng quân ở đó.

Về phía mình, Chính phủ Yemen được quốc tế công nhận đã phát động Chiến dịch Bình minh Yemen vào đầu tháng 10. Chiến dịch này nhằm mục đích buộc Houthi ngừng tấn công vào Saudi Arabia, nhưng cho đến nay vẫn chưa mang lại kết quả.

Như nhà khoa học chính trị Adwan Hisham đã nhận định trong một cuộc phỏng vấn với Izvestia, cuộc phản công của Houthi chủ yếu nhằm vào các mục tiêu chiến thuật. Ông nói thêm rằng lực lượng Houthi không có ý định kiểm soát toàn bộ Yemen.

Điều quan trọng hơn đối với họ là tiếp cận Aden, nơi đặt trụ sở của các thể chế thuộc Hội đồng Tổng thống, thiết lập "sự hiện diện quân sự" và buộc chính phủ trung ương từ bỏ các nỗ lực thay đổi hiện trạng bằng vũ lực, để tránh thất bại hoàn toàn.

Hiệp ước Mecca sẽ được thực thi

Tình hình leo thang ở Trung Đông đang khiến các đồng minh của Saudi Arabia trong Hiệp ước Mecca là Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan lo ngại. Ngày 5/10, một cuộc họp khẩn cấp của các bộ trưởng ngoại giao và quốc phòng 3 nước đã được tổ chức tại thủ đô Riyadh.

Trong tuyên bố cuối cùng, các bên đã lên án các cuộc tấn công vào các thành phố của Saudi Arabia cũng như cơ sở hạ tầng dân sự và kinh tế.

3 quốc gia đồng thời tuyên bố ý định ngay lập tức kích hoạt các cơ chế phòng thủ tập thể và đảm bảo việc triển khai nhanh chóng các lực lượng và khí tài quân sự tại Saudi Arabia để chống lại các cuộc tấn công của Houthi.

Tuy nhiên, quyết định này không có nghĩa là Thổ Nhĩ Kỳ và Pakistan sẽ trực tiếp tham gia vào cuộc xung đột. Hiện tại, họ chỉ tập trung vào việc hỗ trợ bảo vệ không phận đồng minh mà không có hành động chủ động nào.

Như Bộ trưởng Quốc phòng Pakistan Khawaja Asif sau đó đã làm rõ, quân đội Pakistan và Thổ Nhĩ Kỳ đã có mặt trong khu vực nhưng không tham gia chiến đấu. Vai trò của họ hiện được mô tả là "hoàn toàn hỗ trợ".

Lập trường của Mỹ về cuộc khủng hoảng Yemen về cơ bản cũng không thay đổi.

Như Ngoại trưởng Marco Rubio đã tuyên bố vào ngày 5/10, Saudi Arabia có quyền tự vệ trước các cuộc tấn công của Houthi, và Mỹ dự định tuân thủ các thỏa thuận quốc phòng và an ninh với Saudi Arabia, bao gồm cả việc cung cấp thông tin tình báo.

Tuy nhiên, Mỹ tiếp tục tránh can thiệp trực tiếp vào cuộc chiến. Như nhà khoa học chính trị Dastan Tokoldoshev giải thích với báo Izvestia, sự thận trọng này xuất phát từ việc Mỹ không muốn lún sâu hơn vào cuộc xung đột khu vực.

"Đây chắc chắn không phải là việc Mỹ hoàn toàn rút lui khỏi việc hỗ trợ các đồng minh quân chủ vùng Vịnh, nhưng Nhà Trắng đang hành động một cách kiềm chế. Điều này xuất phát từ sự dịch chuyển cán cân quyền lực trong khu vực và sự thay đổi các ưu tiên an ninh.

Hơn nữa, hậu quả của chiến dịch chống lại Iran, vốn gây ra những tổn thất đáng kể về uy tín, kinh tế và chiến lược quân sự đã ảnh hưởng đến chiến thuật của Mỹ. Và Mỹ không cần một "cuộc chiến lớn" mới ở Trung Đông", chuyên gia này nhận định.

Chuẩn bị cho những cú sốc

Tình hình leo thang trong khu vực chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến nền kinh tế toàn cầu. Sau khi lực lượng Houthi kiểm soát hiệu quả eo biển Bab el-Mandeb, lực lượng này đã có cơ hội chuyển đổi quyền tự do hàng hải thành sự trung lập về chính trị.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Saudi Arabia đang cố gắng thu hút càng nhiều quốc gia càng tốt về phía mình. Hơn nữa, sự leo thang xung đột đang tác động đến thị trường dầu mỏ.

Với số lượng các cuộc tấn công thành công của lực lượng Houthi vào lãnh thổ Saudi Arabia ngày càng tăng, Saudi Arabia buộc phải xem xét lại chuỗi cung ứng của mình, dẫn đến sự gián đoạn ngắn hạn trong xuất khẩu các sản phẩm dầu mỏ.

Điều này cũng buộc các đối tác châu Âu phải tìm kiếm các nhà cung cấp thay thế trong suốt cuộc khủng hoảng.

Nếu xung đột leo thang hơn nữa, lực lượng Houthi đe dọa sẽ mở rộng các cuộc tấn công sang các tuyến đường xuất khẩu còn lại bao gồm cả kênh đào Suez và các cảng của Oman, điều này sẽ dẫn đến sự tăng vọt mạnh mẽ của giá dầu và ảnh hưởng đến sự thịnh vượng của Saudi Arabia.

Saudi Arabia nhận thức được những rủi ro và đang cố gắng hành động kiềm chế, bao gồm cả việc chuyển gánh nặng chi phí chiến dịch sang cho đồng minh Yemen của mình.

Mặt khác, nếu cuộc phản công của lực lượng Houthi chống lại Hội đồng Tổng thống đe dọa sự sụp đổ hoàn toàn của hội đồng này, Saudi Arabia sẽ buộc phải can thiệp tích cực hơn.

Điều này có thể bao gồm việc tiến hành một chiến dịch trên bộ mới chống lại Houthi, đặc biệt là vì Saudi Arabia không muốn mất ảnh hưởng ở Yemen.

Mặc dù kết quả như vậy có nguy cơ làm leo thang xung đột lên một cấp độ mới và kéo các lực lượng đồng minh từ cả hai phía vào cuộc chiến.