Hợp đồng bán 150 máy bay Gripen cho Ukraine sẽ hoàn tất 'trong vài tháng tới'

Giám đốc điều hành của Saab - ông Mikael Johansson cho biết họ dự kiến ​​sẽ hoàn tất thỏa thuận cung cấp tiêm kích JAS 39 Gripen cho Ukraine trong vài tháng tới. Điều này được tiết lộ trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình SVT của Thụy Điển.

Ông Johansson nói thêm, các cuộc đàm phán đang ở giai đoạn nâng cao và Saab đang tích cực làm việc với các chính phủ và đối tác để hoàn tất thỏa thuận.

Người đứng đầu Saab nhấn mạnh quyết định phụ thuộc vào các thỏa thuận chính trị giữa hai quốc gia. Công ty sẵn sàng thực hiện hợp đồng ngay sau khi được phê duyệt.

Động lực chính thúc đẩy việc thực hiện thỏa thuận này được cho là khoản vay 90 tỷ euro EU dành cho Ukraine. Theo ông Johansson, điều đó sẽ cho phép thương vụ được hoàn tất trong vài tháng, nhiều nhất là trong năm nay.

Ngày 22/10/2025, Ukraine và Thụy Điển đã ký tuyên bố về ý định hợp tác quốc phòng. Văn kiện này cũng bao gồm khả năng bán tiêm kích Gripen E, sau đó số lượng máy bay mà Ukraine dự định mua được công bố ở mức từ 100 đến 150 chiếc.

Tuy nhiên bất chấp việc ký kết thỏa thuận sơ bộ, hai bên vẫn chưa có bất kỳ động thái công khai nào để thực hiện hợp đồng. Mặc dù vậy, Saab đang xem xét mở rộng quy mô sản xuất máy bay chiến đấu Gripen E để đáp ứng đơn đặt hàng tiềm năng từ Ukraine.

Vào thời điểm đó, có thông tin cho rằng việc giao hàng phiên bản Gripen E thế hệ mới sẽ khả thi sau 3 năm kể từ khi hợp đồng được ký kết. Saab hiện đã có khả năng sản xuất 20 - 30 chiếc mỗi năm, nhưng đang chuẩn bị để tăng tốc độ hơn nữa.

Cũng trong ngày 25/10/2025, Tổng thống Volodymyr Zelensky đã tiết lộ: "Ukraine dự kiến ​​sẽ nhận máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen đầu tiên trong số 150 chiếc mua từ Thụy Điển vào năm 2026, có thể là phiên bản C/D".

Trong khuôn khổ trên, tháng 12/2025, bắt đầu xuất hiện các báo cáo cho rằng Ukraine và Thụy Điển đã thảo luận về việc bắt đầu đào tạo phi công và nhân viên kỹ thuật để sẵn sàng tiếp nhận.

Với những gì diễn ra vào năm 2026, dự án mua sắm và chế tạo máy bay chiến đấu JAS 39 Gripen giữa Ukraine và Thụy Điển đã đạt được một cột mốc mới.

Ngày 1/2/2026, thông tin cho biết như một phần của gói viện trợ quân sự mới cho Ukraine, các bên cũng đã thảo luận về khả năng chuyển giao Meteor - loại tên lửa sẽ trở thành phương tiện quan trọng để chống lại máy bay mang bom dẫn đường.

Ngay từ ngày 13/2, Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Điển Poul Jonsson, sau cuộc gặp với người đồng cấp Ukraine Mykhailo Fedorov đã phát biểu: "Ukraine dự định sử dụng một phần kinh phí từ khoản vay 90 tỷ euro của EU để mua tiêm kích Gripen của Thụy Điển".

Sang tới ngày 5/3, Tổng thống Volodymyr Zelensky tuyên bố trong một cuộc họp báo rằng Ukraine đang chuẩn bị trả trước cho những chiếc máy bay chiến đấu Gripen đầu tiên từ Thụy Điển và Rafale từ Pháp.

Trong cuộc họp báo chung với Nhà vua Thụy Điển Carl XVI Gustaf, ông Zelensky tiết lộ Ukraine dự kiến ​​sẽ bắt đầu huấn luyện phi công lái tiêm kích JAS 39 Gripen ngay trong năm 2026.