Gian lận lớn tại nhà máy hạt nhân ở vùng siêu động đất Nhật Bản

Chubu Electric Power, đơn vị vận hành nhà máy điện hạt nhân Hamaoka ở miền trung Nhật Bản đầu tuần này cho biết, các nhân viên của nhà máy có thể đã sử dụng dữ liệu được chọn lọc có chủ đích về kịch bản động đất trong các thử nghiệm khả năng chịu rung chấn, nhằm vượt qua quy trình thẩm định của cơ quan quản lý để tái khởi động nhà máy điện hạt nhân này.

Cũng trong tuần này, Cơ quan Quản lý hạt nhân Nhật Bản (NRA) thông báo đã phát hiện hành vi sai phạm của công ty điện lực Chubu Electric Power trong quá trình thẩm định và quyết định tạm dừng việc xem xét hồ sơ.

Sự việc này giáng đòn mạnh vào nỗ lực của Chính phủ Nhật Bản trong việc khôi phục niềm tin vào điện hạt nhân. Kể từ sau thảm họa hạt nhân Fukushima năm 2011, lo ngại về an toàn của các nhà máy điện hạt nhân tại Nhật Bản luôn rất lớn.

Trong khi đó, giới chức Nhật Bản đang thúc đẩy việc tái vận hành các lò phản ứng hạt nhân theo tiêu chuẩn an toàn nghiêm ngặt hơn, nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính cũng như bảo đảm nguồn cung điện ổn định.

Nhà máy điện hạt nhân Hamaoka đã ngừng hoạt động từ tháng 5.2011, tương tự các nhà máy khác trên toàn Nhật Bản, sau thảm họa Fukushima.

"Điều này thật không thể tin được. Việc này phá vỡ hoàn toàn niềm tin đối với đơn vị vận hành. Vụ việc sẽ khiến công chúng nghi ngờ về tư cách vận hành của công ty" - một lãnh đạo cấp cao của NRA cho hay.

Nhà máy điện hạt nhân Hamaoka nằm trong khu vực được dự báo có thể xảy ra siêu động đất tại rãnh Nankai ngoài khơi Thái Bình Dương, một trong những vùng có nguy cơ địa chấn cao nhất Nhật Bản.

Chubu Electric đã nộp hồ sơ xin thẩm định để tái khởi động các lò phản ứng số 3 và 4 tại tổ hợp Hamaoka, thuộc tỉnh Shizuoka, trong giai đoạn 2014-2015.

Theo báo cáo gửi cơ quan quản lý, Chubu Electric cho biết đã lựa chọn một dạng sóng động đất có giá trị gần với mức trung bình nhất trong số 20 kịch bản khác nhau, để tính toán chuyển động địa chấn tiêu chuẩn, tức mức rung chấn tối đa mà các lò phản ứng có thể chịu đựng khi xảy ra động đất.

Tuy nhiên, các nhân sự phụ trách thực hiện báo cáo của Chubu Electric có thể đã cố tình chọn phương án này nhằm đảm bảo quá trình thẩm định suôn sẻ.

Chubu Electric đã thành lập hội đồng có sự tham gia của các luật sư để điều tra vụ việc.

“Chúng tôi chân thành xin lỗi vì sự việc này. Những hành động này có thể làm lung lay nền tảng của toàn bộ ngành điện hạt nhân” - Chủ tịch Chubu Electric Kingo Hayashi phát biểu tại cuộc họp báo ở Nagoya.

Theo NRA, một người tố giác đã liên hệ với cơ quan quản lý vào tháng 2.2025 để phản ánh vụ việc.

Trước đó, các cơ quan chức năng về cơ bản đã phê duyệt chuyển động địa chấn tiêu chuẩn của Chubu Electric vào tháng 9.2023.

Ngày 5.1, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản đã yêu cầu Chubu Electric nộp báo cáo giải trình theo quy định của luật kinh doanh điện của Nhật Bản.

Tháng 11.2025, Chubu Electric thông báo đã phát hiện 20 trường hợp sai phạm trong các hợp đồng và quy trình liên quan đến an toàn tại nhà máy điện hạt nhân Hamaoka.

Hamaoka hiện là nhà máy điện hạt nhân duy nhất do Chubu Electric vận hành.