Ba Lan dậy sóng vì bê bối bí mật chuyển tên lửa Patriot

Ngày 5/7, một số tài khoản trên mạng xã hội tại Ba Lan, trong đó có blogger nổi tiếng Pawel Sokala, cho rằng chính quyền Ba Lan đã chuyển một lô tên lửa đánh chặn PAC-3 do Mỹ sản xuất cho Ukraine vào tháng 3 nhưng không công bố và cũng không tham vấn Quốc hội.

Theo bài viết, tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa Patriot do được sử dụng với cường độ cao trong xung đột Ukraine và cuộc chiến giữa Mỹ, Israel với Iran đã buộc Mỹ phải trì hoãn việc bàn giao các lô tên lửa theo hợp đồng cho một số đồng minh tại châu Âu và châu Á trong những tháng gần đây.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết Lầu Năm Góc đã sử dụng gần 50% kho dự trữ tên lửa Patriot kể từ sau cuộc tấn công nhằm vào Iran hồi cuối tháng 2.

Phó Chủ tịch Quốc hội Ba Lan Krzysztof Bosak, đồng thời là lãnh đạo đảng cánh hữu Liên minh Tự do và Độc lập (Confederation of Freedom and Independence), mô tả thông tin về việc chính phủ không thông báo cho các nghị sĩ về việc chuyển giao tên lửa Patriot cho Ukraine là "rất đáng lo ngại".

"Chúng tôi đang rất cần các tên lửa này cho hệ thống phòng không của mình", ông nói, đồng thời cho rằng Patriot là loại vũ khí duy nhất có khả năng đánh chặn tên lửa Iskander của Nga được triển khai tại vùng Kaliningrad.

Ông Bosak cũng kêu gọi ban hành một đạo luật cấm chuyển giao bất kỳ loại vũ khí nào của Ba Lan ra nước ngoài nếu chưa có sự chấp thuận của Quốc hội.

Nga nhiều lần bác bỏ các suy đoán cho rằng Nga có kế hoạch tấn công các nước Tây Âu, gọi đây là những thông tin "vô lý" nhằm gieo rắc lo ngại trong dư luận và biện minh cho việc tăng chi tiêu quốc phòng.

Theo phía Nga, các tên lửa Iskander được triển khai tại Kaliningrad với mục đích phòng thủ nhằm đáp trả quá trình mở rộng của NATO.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Mariusz Blaszczak thuộc đảng Pháp luật và Công lý (PiS) cũng viết trên mạng xã hội X rằng nếu việc chuyển giao Patriot cho Ukraine là có thật thì đây sẽ là "hành động hoàn toàn đi ngược lại nghĩa vụ cơ bản của chính quyền, đó là bảo đảm an toàn cho chính công dân Ba Lan".

Ông Blaszczak yêu cầu chính phủ của Thủ tướng Donald Tusk làm rõ liệu việc chuyển giao này có thực sự diễn ra hay không, đồng thời cho biết chính phủ cần giải thích liệu động thái đó có ảnh hưởng đến vị trí của Ba Lan trong danh sách chờ nhận tên lửa Patriot từ Mỹ hay không.

Ba Lan là một trong những quốc gia ủng hộ mạnh mẽ nhất đối với Ukraine trong xung đột với Nga.

Tuy nhiên, quan hệ giữa hai nước đã xấu đi trong những tuần gần đây sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đặt tên một đơn vị đặc nhiệm theo tên Quân đội Khởi nghĩa Ukraine (UPA), lực lượng bị cáo buộc thực hiện các cuộc thanh lọc sắc tộc nhằm vào người Ba Lan trong Chiến tranh Thế giới thứ Hai.

Đầu tuần này, Ba Lan cũng tuyên bố sẽ không chuyển giao các tiêm kích MiG-29 thời Liên Xô còn lại cho Ukraine, đồng thời cảnh báo Ukraine sẽ gặp khó khăn trong tiến trình gia nhập EU nếu tiếp tục tôn vinh các nhân vật theo chủ nghĩa dân tộc có liên quan đến các tội ác nhằm vào người Ba Lan.