Mặt trời có thể bùng phát tia lửa gây bão mạnh nhất trong 24 giờ tới
Các nhà khoa học cảnh báo một vùng hoạt động lớn đang hình thành với tốc độ chóng mặt trên Mặt trời và có thể gây ra các đợt bùng phát cấp X mạnh nhất.
Nguy cơ xuất hiện các tia lửa Mặt trời ở cấp độ cao nhất (cấp X) đang gia tăng đáng kể. Ảnh: ESA
Ngày 31.1, Viện Nghiên cứu Không gian thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga (IKI RAS) phối hợp cùng Viện Vật lý Hệ Mặt trời - Trái đất đã phát đi cảnh báo khẩn cấp về những diễn biến bất thường đang diễn ra trên bề mặt ngôi sao chủ của chúng ta. Theo đó, nguy cơ xuất hiện các tia lửa Mặt trời ở cấp độ cao nhất (cấp X) đang gia tăng đáng kể.
Báo cáo từ các phòng thí nghiệm thiên văn cho thấy sự xuất hiện đột ngột của một vùng hoạt động lớn tại rìa phía đông bắc của Mặt trời. Điều đáng ngại là tốc độ hình thành của nó.
"Vào buổi sáng, khu vực rìa đông bắc gần như không có vết đen nào. Tuy nhiên, chỉ trong vài giờ, một vùng hoạt động lớn mới đã hình thành cực kỳ nhanh chóng", báo cáo của IKI RAS ghi nhận.
Sự thay đổi đột ngột này đã kéo theo những biến động năng lượng mạnh mẽ. Các thiết bị đo đạc ghi nhận cường độ bức xạ tia X của Mặt trời đã tăng vọt khoảng 500% so với buổi sáng. Hiện tại, chỉ số này đang tiệm cận ngưỡng bùng phát cấp M (cấp trung bình mạnh).
Các nhà khoa học dự báo tình hình sẽ leo thang nhanh chóng vào cuối ngày. Nếu nhóm vết đen này tiếp tục duy trì tốc độ phát triển "nóng" như hiện tại, các tia lửa cấp X - cấp độ mạnh nhất trong thang đo bão mặt trời - có thể sẽ bùng phát ngay trong vòng 24 giờ tới.
Tia lửa Mặt trời là những vụ nổ khổng lồ trên bề mặt Mặt trời, giải phóng năng lượng mạnh mẽ ra không gian. Chúng được phân loại theo ký tự A, B, C, M và X, trong đó X là cấp độ cực đại. Một tia lửa cấp X có sức công phá năng lượng lớn gấp 10 lần tia lửa cấp M.
Việc theo dõi chặt chẽ các vùng hoạt động này là tối quan trọng đối với Trái đất. Các tia lửa cấp X khi hướng về phía hành tinh của chúng ta có thể gây ra những tác động đáng kể đến "thời tiết không gian".
Bức xạ từ các vụ bùng phát này có khả năng gây gián đoạn sóng vô tuyến tần số cao (HF) trên diện rộng, ảnh hưởng đến hoạt động hàng không và hàng hải. Chúng cũng có thể gây nhiễu loạn hệ thống định vị GPS và tạo ra rủi ro cho các vệ tinh đang vận hành trên quỹ đạo.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý rằng, không phải mọi tia lửa cấp X đều gây thảm họa. Mức độ ảnh hưởng phụ thuộc rất lớn vào vị trí của vụ nổ và việc liệu nó có kèm theo các vụ phun trào nhật hoa (CME) hướng thẳng về Trái đất hay không.
