GoGlobal: Nâng tầm doanh nghiệp Việt trên thị trường quốc tế

Sáng 22/10, tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII năm 2026, ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) đã trình bày tham luận về việc triển khai Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026-2030 (GoGlobal).

Xây dựng sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài

Theo ông Vũ Bá Phú, sau gần 40 năm đổi mới, Việt Nam đã xây dựng nền tảng sản xuất ngày càng vững chắc, tích lũy kinh nghiệm xuất khẩu và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng quốc tế. Một số doanh nghiệp như Viettel, FPT cũng cho thấy khả năng mở rộng hoạt động kinh doanh, phát triển dịch vụ và khẳng định năng lực tại các thị trường nước ngoài.

Tuy nhiên, cạnh tranh quốc tế ngày càng gay gắt, yêu cầu về chất lượng, tiêu chuẩn xanh, giảm phát thải, truy xuất nguồn gốc và công nghệ ngày càng cao. Thương mại điện tử xuyên biên giới phát triển nhanh, trong khi chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục tái cấu trúc. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng kim ngạch xuất khẩu, mà còn nâng cao vị trí của doanh nghiệp Việt Nam trong chuỗi giá trị, phát triển thương hiệu và mở rộng mạng lưới kinh doanh quốc tế.

Trên cơ sở đó, GoGlobal được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 626/QĐ-TTg ngày 6/4/2026, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân Việt Nam vươn ra thị trường quốc tế bài bản, có lộ trình và sự đồng hành của Nhà nước. Bộ Công Thương là cơ quan thường trực tổ chức triển khai Chương trình.

Điểm cốt lõi của GoGlobal là chuyển từ cách tiếp cận “đưa hàng Việt xuất khẩu ra nước ngoài” sang “xây dựng sự hiện diện của doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài”. Sự hiện diện này được thể hiện qua thương hiệu, văn phòng, nhà máy, kho hàng, hệ thống phân phối tại thị trường sở tại và các kênh bán hàng trực tuyến xuyên biên giới.

Bốn nhóm mục tiêu, năm chặng phát triển

Đến năm 2030, GoGlobal đặt ra 4 nhóm mục tiêu cụ thể: đào tạo ít nhất 10.000 lượt doanh nghiệp và tư vấn cho 1.000 doanh nghiệp xây dựng kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế; hỗ trợ chuyên sâu 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài, trong đó 30% đầu tư theo hình thức mua bán và sáp nhập. Hỗ trợ 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó có 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn. Hỗ trợ 100 doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới, trong đó có 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD mỗi năm.

Để đạt mục tiêu, chương trình thiết kế lộ trình hỗ trợ theo 5 chặng, tương ứng với mức độ sẵn sàng của doanh nghiệp: nhận thức về cơ hội và yêu cầu thị trường; chuẩn hóa sản phẩm, thương hiệu và quản trị; thâm nhập thị trường thông qua lựa chọn đối tác, mở kênh bán và phân phối; mở rộng đầu tư, liên kết và tham gia sâu vào chuỗi giá trị; tiến tới xây dựng thương hiệu quốc tế và dẫn dắt các doanh nghiệp Việt Nam khác tham gia chuỗi giá trị.

Bốn nhóm hỗ trợ gồm: đào tạo và tư vấn; đầu tư ra nước ngoài; tham gia chuỗi giá trị; bán hàng qua thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong đó, đào tạo và tư vấn là bước khởi đầu, giúp doanh nghiệp đánh giá năng lực, xây dựng kế hoạch và làm cơ sở lựa chọn đối tượng cho các chương trình hỗ trợ chuyên sâu.

GoGlobal đồng thời xây dựng các công cụ dùng chung, gồm nền tảng số GoGlobal Platform để kết nối doanh nghiệp với các tổ chức, dịch vụ hỗ trợ; Bộ chỉ số GoGlobal Index đánh giá mức độ sẵn sàng vươn ra quốc tế; bộ nhận diện thương hiệu quốc gia và mô hình Hiệp hội Doanh nghiệp Việt Nam ở nước ngoài (VietCham) đang được nghiên cứu thành lập.

Nhà nước kiến tạo, doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm

Ông Vũ Bá Phú nhấn mạnh, theo định hướng, Chính phủ sẽ tập trung kiến tạo môi trường thuận lợi, đồng hành tháo gỡ vướng mắc, cung cấp thông tin và kết nối nguồn lực; doanh nghiệp tư nhân là lực lượng dẫn dắt quá trình vươn ra thị trường quốc tế.

Ba định hướng lớn được xác định gồm: Hoàn thiện thể chế, nghiên cứu đơn giản hóa thủ tục đầu tư ra nước ngoài và tháo gỡ vướng mắc về chuyển vốn, thanh toán, tín dụng; đẩy mạnh số hóa, hỗ trợ ứng dụng trí tuệ nhân tạo và nền tảng số để giảm chi phí tiếp cận dịch vụ; Phát huy nội lực, bảo đảm doanh nghiệp đủ năng lực cạnh tranh trong nước trước khi mở rộng bền vững ra nước ngoài.

Chương trình cũng đặt ra yêu cầu đa dạng hóa thị trường đi đôi với giữ vững thị trường truyền thống, giảm phụ thuộc vào một số thị trường; gắn hoạt động kinh doanh với tiêu chuẩn xanh, giảm phát thải và minh bạch xuất xứ; huy động sự tham gia của hiệp hội, địa phương, ngân hàng, sàn thương mại điện tử, hệ thống Thương vụ và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Hiệu quả hỗ trợ được đánh giá bằng kết quả thực tế của doanh nghiệp như hợp đồng, doanh thu bán hàng, kênh phân phối và khả năng tham gia chuỗi cung ứng quốc tế, thay vì chỉ tính số lượng hoạt động xúc tiến được tổ chức.

Ông Vũ Bá Phú, đề nghị trong quá trình thực hiện, địa phương cần rà soát năng lực doanh nghiệp, xác định ngành hàng và thị trường ưu tiên; phân nhóm doanh nghiệp theo nhu cầu và mức độ sẵn sàng; tổ chức đào tạo, tư vấn, cung cấp thông tin thị trường, hỗ trợ phát triển thương hiệu, kết nối đối tác, mở rộng kênh phân phối và nghiên cứu cơ hội đầu tư ở nước ngoài.

Theo lộ trình, từ nay đến cuối năm 2026, Chương trình tập trung khảo sát nhu cầu doanh nghiệp, tổ chức hội nghị công bố và hoàn thiện bộ nhận diện thương hiệu quốc gia. Trong năm 2027, dự kiến ban hành Bộ chỉ số GoGlobal Index, đưa GoGlobal Platform vào vận hành từ quý II, triển khai đào tạo, tư vấn và lựa chọn doanh nghiệp hỗ trợ chuyên sâu. Giai đoạn 2028-2030 sẽ mở rộng hỗ trợ, đánh giá giữa kỳ và tổng kết kết quả thực hiện các mục tiêu.

Theo Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, GoGlobal đang ở giai đoạn khởi đầu, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương, địa phương, hiệp hội và doanh nghiệp. Với cách tiếp cận lấy doanh nghiệp làm trung tâm, hỗ trợ theo lộ trình và đánh giá bằng kết quả thực tế, Chương trình hướng tới nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và từng bước khẳng định vị thế doanh nghiệp Việt Nam trên trường quốc tế.