Việt Nam - Hoa Kỳ hướng tới bước phát triển mới trong hợp tác thương mại, đầu tư

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc phát biểu tại Hội nghị.

Ngày 14/10, tại Hà Nội, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Hiệp hội Thương mại Hoa Kỳ tại Việt Nam (AmCham Việt Nam) và Phòng Thương mại Hoa Kỳ phối hợp tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam - Hoa Kỳ năm 2026.

Ưu tiên hợp tác tài chính, công nghệ cao và chuỗi cung ứng

Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá, sau hơn 30 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao và hơn 3 năm thiết lập quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện, quan hệ kinh tế Việt Nam - Hoa Kỳ đã có những bước phát triển quan trọng, từ trao đổi thương mại, đầu tư sang liên kết sản xuất, kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng.

Trong đó, việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ hợp tác kinh tế, tạo môi trường thương mại ổn định, minh bạch và có tính dự báo cao được xác định là một trong những nhiệm vụ quan trọng.

Đáng chú ý, thông tin về tiến trình đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng công bằng và cân bằng, Phó Thủ tướng cho biết hai bên đang tích cực thúc đẩy đàm phán Hiệp định, hướng tới một khuôn khổ hợp tác ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao, tạo điều kiện cho thương mại và đầu tư dài hạn.

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc mong muốn AmCham Việt Nam, Phòng Thương mại Hoa Kỳ và các doanh nghiệp hàng đầu của Hoa Kỳ tiếp tục đồng hành, thúc đẩy tiến trình này; đồng thời đề nghị phía Hoa Kỳ tạo điều kiện để hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường ổn định, bền vững.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị các tổ chức đại diện cộng đồng doanh nghiệp Hoa Kỳ tích cực chuyển tải tới Chính phủ Hoa Kỳ thông điệp về thiện chí và nỗ lực hợp tác của Việt Nam, hướng tới quan hệ thương mại ổn định, công bằng, cân bằng và cùng có lợi.

Nhìn lại quan hệ kinh tế song phương, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đánh giá, hợp tác Việt Nam - Hoa Kỳ đang mở rộng từ trao đổi hàng hóa, thương mại và đầu tư sang liên kết sản xuất, kết nối doanh nghiệp và chuỗi cung ứng. Hợp tác trong các lĩnh vực bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, trung tâm dữ liệu, năng lượng sạch và đào tạo nhân lực chất lượng cao cũng ngày càng được thúc đẩy.

Theo thông tin tại hội nghị, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam - Hoa Kỳ đạt 157,83 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 24,5% so với cùng kỳ.

Bên cạnh đó, quan hệ hai nước ngày càng gắn với các vấn đề khu vực và toàn cầu, từ nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng đến hợp tác trong khuôn khổ ASEAN và các diễn đàn đa phương.

Đề cập đến môi trường đầu tư, Phó Thủ tướng Phạm Gia Túc cho biết, trong bối cảnh kinh tế thế giới diễn biến phức tạp, Việt Nam tiếp tục duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, khẳng định năng lực chống chịu của nền kinh tế và sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quốc tế.

Trong 9 tháng năm 2026, GDP tăng 9,01%, mức cao nhất trong 15 năm qua; vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội đạt hơn 3,1 triệu tỷ đồng, tăng 15,1%. Tổng vốn đầu tư nước ngoài đăng ký đạt 50,36 tỷ USD, tăng 76,4%; vốn FDI thực hiện đạt 21,07 tỷ USD, tăng 12,1% so với cùng kỳ. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa đạt khoảng 888 tỷ USD, tăng 30,4%.

Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam đang chuyển mạnh tư duy thu hút đầu tư nước ngoài từ chú trọng quy mô vốn sang chất lượng, hiệu quả, công nghệ và giá trị gia tăng; từ thu hút các dự án riêng lẻ sang phát triển cụm ngành, chuỗi giá trị và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, chú trọng sức lan tỏa đối với nền kinh tế.

Cùng với đó, Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh cải cách thể chế, hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh theo hướng minh bạch, ổn định và dễ dự báo, tăng cường phân cấp, phân quyền, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh.

Trong giai đoạn phát triển mới, Việt Nam xác định mục tiêu phát triển nhanh, bền vững, bao trùm, nâng cao chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh, phấn đấu đạt tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026 - 2031.

Để thực hiện mục tiêu này, Chính phủ tập trung vào 3 định hướng lớn, gồm hoàn thiện thể chế; phát triển hạ tầng chiến lược đồng bộ, hiện đại; thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh Việt Nam - Hoa Kỳ năm 2026.

Trên cơ sở đó, Phó Thủ tướng xác định 5 lĩnh vực hợp tác ưu tiên giữa Việt Nam và Hoa Kỳ trong thời gian tới.

Trước hết là công nghệ cao, đặc biệt là bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và dữ liệu, với định hướng hợp tác toàn diện từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, ứng dụng đến đào tạo nhân lực và phát triển hệ sinh thái công nghệ.

Tiếp đến là năng lượng sạch và chuyển đổi xanh, tập trung thúc đẩy đầu tư vào năng lượng tái tạo, hạ tầng năng lượng và công nghệ giảm phát thải; phát triển chuỗi cung ứng bền vững thông qua tăng cường liên kết sản xuất, đa dạng hóa nguồn cung và nâng cao năng lực logistics.

Đáng chú ý, tài chính, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp được xác định là một trong những lĩnh vực hợp tác ưu tiên. Theo đó, hai bên sẽ tạo điều kiện phát triển các mô hình tài chính mới, huy động nguồn lực dài hạn và hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Lĩnh vực thứ năm là giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường hợp tác giữa các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, gắn đào tạo với nhu cầu thực tiễn của các ngành công nghệ mới.

Để thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực này, Phó Thủ tướng khẳng định Chính phủ Việt Nam cam kết tiếp tục cải cách thể chế, hoàn thiện môi trường đầu tư kinh doanh, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy kết quả thực hiện và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm tiêu chí đánh giá.

“Chính phủ Việt Nam coi thành công của doanh nghiệp chính là thành công của Việt Nam, và coi khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp là điều mà Chính phủ cùng các bộ, ngành, địa phương phải tập trung giải quyết sớm”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Đối với các doanh nghiệp Hoa Kỳ, Phó Thủ tướng mong muốn tiếp tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam, tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cốt lõi, nhất là bán dẫn; mở rộng kết nối về công nghệ, thiết bị, dịch vụ, tiêu chuẩn sản xuất và chuỗi cung ứng.

Doanh nghiệp kỳ vọng chính sách ổn định, đầu tư đi vào chiều sâu

Từ góc độ cộng đồng doanh nghiệp, Phó Chủ tịch VCCI Nguyễn Quang Vinh đánh giá, sự hiện diện của các tập đoàn Hoa Kỳ như HP, NVIDIA, FedEx và Excelerate Energy đã mang đến nguồn vốn, công nghệ, kinh nghiệm quản trị tiên tiến, đồng thời mở ra cơ hội hợp tác và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Quang Vinh, việc Hoa Kỳ hiện đứng thứ 11 trong tổng số 153 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam vẫn chưa phản ánh hết tiềm lực của doanh nghiệp Hoa Kỳ cũng như dư địa hợp tác giữa hai nền kinh tế.

Vì thế, VCCI mong muốn doanh nghiệp Hoa Kỳ tiếp tục mở rộng đầu tư trực tiếp tại Việt Nam, không chỉ về quy mô mà cả chiều sâu, chất lượng và giá trị gia tăng. Đặc biệt, các dự án đầu tư cần tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tham gia mạng lưới cung ứng, hợp tác sản xuất, nghiên cứu và phát triển.

Ông Nguyễn Quang Vinh cũng đề nghị Chính phủ hai nước duy trì môi trường chính sách ổn định, minh bạch, có tính dự báo cao, tăng cường đối thoại nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy thương mại hai chiều theo hướng cân bằng, hài hòa và cùng có lợi.

Về phía doanh nghiệp Hoa Kỳ, ông Mark Gillin, Chủ tịch Ban Lãnh đạo Quốc gia AmCham Việt Nam nhận định, quan hệ thương mại hai nước đã phát triển mạnh mẽ trong ba thập kỷ qua, với kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều tăng từ khoảng 450 triệu USD năm 1995 lên khoảng 209,5 tỷ USD năm 2025, gấp hơn 460 lần.

Theo ông Mark Gillin, trong giai đoạn phát triển mới, năng lực cạnh tranh của Việt Nam ngày càng phụ thuộc vào năng suất. Bên cạnh ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo, cần giảm các chi phí không cần thiết liên quan đến quy định pháp luật, logistics, thủ tục hải quan và những bất định về nguồn cung điện.

Chủ tịch AmCham nhấn mạnh 3 nguyên tắc gồm thích ứng, chủ động và hiệu quả. Trong đó, khung pháp lý cần đủ linh hoạt để đáp ứng các công nghệ, mô hình kinh doanh mới, tạo điều kiện cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo và giảm chi phí tuân thủ.

Cùng quan điểm, Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Jennifer Wicks nhấn mạnh vai trò của niềm tin đối với các quyết định đầu tư. Theo Đại sứ, doanh nghiệp Hoa Kỳ sẵn sàng tìm kiếm những cơ hội mới tại Việt Nam, nhưng việc hiện thực hóa các cơ hội này phụ thuộc vào khuôn khổ pháp luật thuận lợi, rõ ràng và có tính dự báo, được xây dựng trên cơ sở tham vấn những chủ thể trực tiếp chịu tác động.

Những ý kiến tại hội nghị cho thấy, bên cạnh triển vọng mở rộng thương mại và đầu tư, yêu cầu đặt ra trong giai đoạn tới là tiếp tục cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao chất lượng thực thi chính sách và tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp hai nước.

Với tiến trình đàm phán Hiệp định thương mại đối ứng công bằng và cân bằng đang bước vào giai đoạn hoàn tất các nội dung, việc sớm thống nhất khuôn khổ hợp tác mới được kỳ vọng sẽ tạo thêm điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp Việt Nam và Hoa Kỳ mở rộng thương mại, đầu tư, chuyển giao công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.