Phân bổ ngân sách trung ương năm 2027: Hơn 757.000 tỷ đồng dành cho đầu tư phát triển

Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027. Ảnh: VPQH

30.000 tỷ đồng dự phòng bảo đảm an toàn, an ninh tài chính quốc gia

Theo Nghị quyết vừa được Quốc hội thông qua, tổng số thu ngân sách trung ương năm 2027 là 1.775.593 tỷ đồng; tổng số chi ngân sách trung ương là 2.364.411 tỷ đồng.

Trong tổng số chi ngân sách trung ương, chi bổ sung cân đối cho ngân sách địa phương là 408.747 tỷ đồng; bổ sung có mục tiêu cho ngân sách địa phương là 311.363 tỷ đồng.

Đối với chi ngân sách trung ương theo lĩnh vực, tổng dự toán là 1.955.663 tỷ đồng. Trong đó, chi đầu tư phát triển là 757.200 tỷ đồng; chi dự trữ quốc gia, chi trả nợ lãi, chi viện trợ và chi cho vay là 138.493 tỷ đồng; chi thường xuyên (bao gồm chi cải cách tiền lương) là 980.970 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, dự toán chi bổ sung Quỹ dự trữ tài chính ngân sách trung ương là 10.000 tỷ đồng; dự phòng ngân sách trung ương là 69.000 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Quốc hội quyết nghị dự toán 30.000 tỷ đồng dự phòng bảo đảm an toàn, an ninh tài chính quốc gia trong trường hợp tình hình kinh tế - xã hội có biến động, thu ngân sách nhà nước không đạt dự toán. Chính phủ được giao chủ động điều hành khoản dự phòng này nhằm hạn chế ảnh hưởng tới các nhiệm vụ chi đã được dự toán và bảo đảm an toàn tài chính.

Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Nghị quyết, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết về phương án phân bổ ngân sách trung ương năm 2027.

Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội, tập trung vào một số vấn đề lớn liên quan đến dự toán thu ngân sách nhà nước, bố trí kinh phí cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cũng như việc phân bổ dự toán ngân sách trung ương chưa phân bổ chi tiết.

Về dự toán thu ngân sách nhà nước, trước ý kiến đề nghị rà soát, bảo đảm tính chính xác và khả thi, nhất là đối với nguồn thu từ sử dụng đất, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2027 được xây dựng trong bối cảnh tình hình chính trị, kinh tế thế giới có nhiều biến động khó lường.

Dự toán được xây dựng bám sát các mục tiêu tăng trưởng kinh tế, quy định pháp luật về thu và quản lý thu ngân sách nhà nước, với mức tăng khoảng 9,1% so với năm 2026; không có yếu tố phát sinh chính sách thu mới tạo sức ép cho doanh nghiệp và người nộp thuế.

Đối với thu tiền sử dụng đất, Chính phủ thừa nhận đây là khoản thu có tính bất định, chịu tác động của những khó khăn trên thị trường hiện nay. Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã quy định nguyên tắc triển khai các dự án từ nguồn thu này phải phù hợp với tiến độ thu thực tế, bảo đảm tập trung, tránh dàn trải, dở dang.

Bộ trưởng nhấn mạnh, thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát các nguồn thu, sử dụng hợp lý, hiệu quả nguồn thu từ đất, đồng thời đẩy mạnh các nguồn thu khác, nhất là nguồn thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh của nền kinh tế, hướng tới bảo đảm quy mô tổng thu ngày càng bền vững.

Đẩy nhanh giải ngân kinh phí cho khoa học công nghệ

Một nội dung được Chính phủ thẳng thắn nhìn nhận là tiến độ giải ngân kinh phí dành cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số còn thấp.

Theo báo cáo của Chính phủ, tổng nguồn kinh phí dành cho các lĩnh vực này trong năm 2026 là 104,4 nghìn tỷ đồng, gồm 9,4 nghìn tỷ đồng chuyển nguồn từ năm 2025 sang và 95 nghìn tỷ đồng dự toán giao năm 2026. Đến nay, tỷ lệ giải ngân đạt 42,4% so với dự toán đã phân bổ, không bao gồm số giải ngân trong các lĩnh vực quốc phòng, an ninh.

Lý giải nguyên nhân, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết, đặc thù của lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đòi hỏi cao về chuyên môn, hàm lượng trí tuệ. Các dự án công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phần mềm yêu cầu tính cụ thể và độ chính xác rất cao. Bên cạnh đó, quy mô chi cho các lĩnh vực này tăng nhanh từ năm 2025 đến nay.

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng đã trình bày báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo Nghị quyết. Ảnh: VPQH

Chính phủ cũng nhìn nhận những hạn chế chủ quan trong tổ chức thực hiện. Để khắc phục, dự thảo Nghị quyết giao Bộ Khoa học và Công nghệ khẩn trương rà soát, phân bổ kinh phí cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, bảo đảm không trùng lặp, đáp ứng yêu cầu theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Trong điều hành, Chính phủ sẽ quyết liệt chỉ đạo các bộ, ngành nghiên cứu, đề xuất cơ chế đặc thù, rút gọn thủ tục sử dụng nguồn vốn; tập trung hoàn thiện định mức kinh tế - kỹ thuật, cơ chế giám sát, đánh giá, kiểm định chất lượng; đẩy mạnh khoán chi tới sản phẩm cuối cùng và quản lý theo kết quả đầu ra theo Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025.

Liên quan đến dự toán ngân sách trung ương chưa phân bổ chi tiết, Chính phủ cho biết đã chỉ đạo Bộ Tài chính rà soát từng nội dung, nhiệm vụ, chương trình, dự án đủ điều kiện giao dự toán ngay từ đầu năm. Các khoản dành nguồn nhưng chưa phân bổ chi tiết đều là những nhiệm vụ cần thiết, phải bố trí kinh phí để tổ chức thực hiện trong năm.

Trong đó, có 242.000 tỷ đồng chi đầu tư công; 47.200 tỷ đồng chi đầu tư phát triển khác; 165.600 tỷ đồng chi thường xuyên; 80.000 tỷ đồng chi cải cách tiền lương và 29.000 tỷ đồng chi chương trình mục tiêu quốc gia cùng một số khoản chi khác.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Nghị quyết đã quy định giao Chính phủ chỉ đạo khẩn trương hoàn thành các điều kiện, thủ tục cần thiết, làm cơ sở quyết định bổ sung kinh phí cho các bộ, cơ quan trung ương và bổ sung có mục tiêu hỗ trợ các địa phương từ nguồn dự toán chi ngân sách trung ương chưa phân bổ chi tiết.

Đối với đề nghị quy định rõ thời hạn phân bổ chi tiết các khoản kinh phí này, Chính phủ sẽ nghiên cứu trong dự án Luật Ngân sách nhà nước hợp nhất đang trình Quốc hội tại kỳ họp này, nhằm làm rõ nội hàm và thời hạn phân bổ theo hướng vừa phù hợp thực tiễn, vừa tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, thực hiện từ năm ngân sách 2027.

Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng cho biết Chính phủ đã phối hợp với các cơ quan của Quốc hội rà soát, hoàn thiện nội dung và kỹ thuật văn bản; các số liệu tại phụ lục chi tiết kèm theo dự thảo Nghị quyết được hoàn thiện theo các chủ trương, kết luận của Đảng, Nhà nước và quy định pháp luật, trình Quốc hội xem xét, thông qua.